V KRN 259/71
WyrokIzba Karna1971-07-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które skutkuje tym, że drugie z rodziców, świadcząc ponad swój ustawowy obowiązek, zaspokaja podstawowe potrzeby dziecka, może być uznane za przestępstwo narażenia dziecka na niemożność zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego naraża dziecko na niemożność zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych, nawet jeśli drugi z rodziców, świadcząc ponad swój ustawowy obowiązek, zaspokaja te potrzeby. Kluczowe jest ustalenie, czy kwota, którą drugi rodzic jest zobowiązany łożyć z mocy ustawy, zaspokaja podstawowe potrzeby dziecka, a nie to, ile faktycznie łoży ponad ten obowiązek.Stan faktyczny
Oskarżony uchylał się od obowiązku alimentacyjnego wobec swojego dziecka. Sądy niższych instancji uznały, że nie popełnił przestępstwa z art. 186 § 1 kk, ponieważ podstawowe potrzeby dziecka były zaspokajane przez drugiego rodzica. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną od tego orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneSądy orzekające w tej sprawie stanęły na stanowisku, że skoro podstawowe potrzeby dziecka są zaspokajane przez inne osoby, to brak jest w czynie oskarżonego owego drugiego znamienia przestępstwa z art. 186 § 1 kk, polegającego na narażeniu dziecka na niemożność zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych.Poglądu takiego nie można uznać za zasadny, albowiem oba Sądy skupiły swą uwagę na tym, czy obiektywnie rzecz biorąc, dziecko oskarżonego, mimo iż uporczywie uchyla się on od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku łożenia na utrzymanie tego dziecka, ma zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe. W ten sposób nie rozważono w istocie, czy uchylanie się oskarżonego od wykonania obowiązku alimentowania dziecka, narażało je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.Narażenie dziecka na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych następuje na skutek uporczywego uchylania się jednego z rodziców od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku łożenia na utrzymanie tego dziecka tylko wówczas, gdy to, co drugi z rodziców jest obowiązane z mocy ustawy łożyć na utrzymanie dziecka, nie zaspokaja jego podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność zaś, że to z rodziców, które łoży na utrzymanie dziecka - świadcząc ponad ciążący na nim z mocy ustawy obowiązek, zaspokaja w ten sposób podstawowe potrzeby życiowe dziecka, nie może stanowić okoliczności świadczącej o tym, że dziecko nie zostało narażone na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.Ustalenie narażenia wymaga więc dokładnego badania, ile jest z mocy ustawy zobowiązane łożyć na utrzymanie dziecka to z rodziców, które łoży na jego utrzymanie. Natomiast ustalenie to nie wymaga badania, ile to z rodziców rzeczywiście łoży ponad swój obowiązek, samo lub z pomocą innych osób niezobowiązanych do alimentowania dziecka, na jego utrzymanie.
Powiązane orzeczenia
- IV K 125/52 1952-11-09Czy złośliwe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które stawia dziecko i drugiego rodzica w sytuacji ciężkich warunków, nawet jeśli drugi rodzic zarobkuje, stanowi przestępstwo z art. 201 k.k. w rozumieniu przepis…
- VI KZP 25/73 1973-08-23Czy uporczywe uchylanie się rodziców od uiszczenia opłaty za pobyt dzieci w państwowym domu dziecka, umieszczonych tam na podstawie decyzji władzy opiekuńczej, wyczerpuje dyspozycję art. 186 § 1 k.k.?
- IV KK 706/19 2020-12-02Czy uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego może być usprawiedliwione przez inne, równoległe postępowania egzekucyjne dotyczące alimentów lub zobowiązań publicznoprawnych, które pozbawiają dłużnika możliwości bieżąceg…
- IV K 356/52 1953-11-04Czy uchylanie się przez jednego z rodziców od obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka, które z tego powodu korzysta ze wsparcia osób trzecich i którego poziom utrzymania obniżył się do stanu granicznego z niedostatkiem,…
- V KRN 437/70 1970-11-24Czy uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, które doprowadziło do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, stanowi przestępstwo z art. 186 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy w przypadku recydywy…
Powołane przepisy
art. 186 § 1 kk§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.