IV K 356/52

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka P. osk. z art. 201 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 1952 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 1, art. 388 § 1 i 2, art. 394-396, 400 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Żywcu. Wymierzoną oskarżonemu Franciszkowi P. karę ośmiu miesięcy więzienia darował w całości.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Żywcu wyrokiem z dnia 12 lutego 1952 r. skazał oskarżonego Franciszka P. na karę ośmiu miesięcy więzienia za popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 201 k.k. w ten sposób, że złośliwie uchylał się od ciążącego na nim z mocy wyroku sądowego obowiązku łożenia na utrzymanie swej pozamałżeńskiej córki Marii Z., przez co doprowadził ją do nędzy i konieczności korzystania ze wsparcia.Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dn. 2 kwietnia 1952 r. na skutek rewizji oskarżonego wyrok Sądu Powiatowego uchylił i oskarżonego Franciszka P. uniewinnił z zarzutu popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 201 k.k., wychodząc z założenia, że w czynie oskarżonego brak jednego z zasadniczych elementów przestępstwa z art. 201 k.k., tj. doprowadzenia uprawnionej do alimentowania do nędzy lub konieczności korzystania ze wsparcia.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie i utrzymanie wyroku Sądu Powiatowego w Żywcu zarzuca zaskarżonemu wyrokowi Sądu Wojewódzkiego obrazę art. 201 k.k. przez uniewinnienie oskarżonego Franciszka P., mimo że w czynie oskarżonego mieszczą się znamiona przestępstwa z tego przepisu ustawy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Z ustaleń przewodu sądowego wynika, że oskarżony mimo wyroku sądowego nie łożył na utrzymanie i wychowanie swej nieletniej córki Marii Z. Prawo rodzinne Polski Ludowej w art. 39 kod. rodz. nakłada obowiązek alimentowania nieletniego na oboje rodziców, ustalając w ten sposób poziom utrzymania i wychowania dziecka.Z przewodu sądowego wynika, że matka dziecka, sprzątaczka, zarabia miesięcznie nieznaczną kwotę, wobec czego jej pomoc w utrzymaniu i wychowaniu córki mogła się wyrażać w znikomym jedynie zakresie.W tych warunkach nieletnia Maria Z. zmuszona była korzystać ze wsparcia swej babki z linii matki. Uchylanie się przez oskarżonego od łożenia na utrzymanie i wychowanie córki doprowadziło do tego, że poziom utrzymania i wychowania dziecka obniżył się do stanu graniczącego z dotkliwym niedostatkiem, o jakim mowa w prawie Polski Ludowej. Artykuł 73 kod. rodz. nakazuje przyznać roszczenia alimentacyjne temu "kto jest w niedostatku". Zatem niedostatek a nie nędza jest stanem, przed którym chroni się obywatela w Polsce Ludowej (por. Zb. O. Nr 44/52).Celem przepisu art. 201 k.k. w dzisiejszych warunkach jest niedopuszczenie do takiego spadku poziomu utrzymania i wychowania dziecka, który jest następstwem uchylania się przez jednego z rodziców od obowiązku alimentowania dziecka.Sąd Wojewódzki błędnie interpretując przepis art. 201 k.k. niezasadnie odmówił ochrony praw nieletniej Marii Z. (...).