IV K 380/52

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka K., osk. z art. 132 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Sławnie z dnia 23 stycznia 1952 r., na podstawie art. 394-396, art. 397 i art. 400 k.p.k. ustalił następujące uchybienia w zaskarżonym wyroku:1)obrazę art. 260 k.p.k. na skutek nieprzesłuchania świadka Zbigniewa M., którego zeznania mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy,2)obrazę art. 54 k.p.k. przez uniewinnienie oskarżonego z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 132 § 1 k.k. jedynie na podstawie cofnięcia oskarżenia przez oskarżyciela publicznego, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały, że zeznania świadka Zbigniewa M. mogły doprowadzić do wyroku skazującego.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Uniewinniając oskarżonego Franciszka K. od zarzuconego mu przestępstwa przewidzianego w art. 132 § 1 k.k., Sąd Powiatowy w Sławnie oparł się jedynie na oświadczeniu złożonym na rozprawie przez oskarżyciela publicznego o cofnięciu przez niego oskarżenia oraz na zeznaniach świadków obrony, którzy stwierdzili, że nie słyszeli, by oskarżony użył słów znieważających w stosunku do konduktora Zbigniewa M. Sąd Powiatowy pominął zupełnie zeznania świadka D. potwierdzające częściowo akt oskarżenia, pominął zupełnie dowód ze świadka Zbigniewa M., który przesłuchany w śledztwie stwierdził, iż pełniąc obowiązki konduktora w momencie stwierdzenia braku biletu u oskarżonego został przez niego znieważony, i na którego zeznaniach oparto akt oskarżenia. Świadek ten wezwany na rozprawę nie stawił się z powodu choroby, a wniosek oskarżyciela publicznego o odczytanie jego zeznań złożonych w śledztwie nie został w ogóle rozpatrzony w świetle przepisu art. 299 § 1 k.p.k.Odraczając rozprawę w celu przeprowadzenia dowodów ze świadków podanych przez oskarżonego, Sąd Powiatowy nie ponowił wezwania dla świadka Zbigniewa M., ani też nie ujawnił jego zeznań złożonych w toku śledztwa.Zgodnie z przepisami prawa procesowego, sąd ma prawo niezależnie od wniosków stron dopuszczać i przeprowadzać wszelkie dowody, jakie się w sprawie okażą potrzebne. Jest to nie tylko prawo, ale i obowiązek Sądu, wypływający z podstawowej zasady postępowania karnego, zasady dociekania prawdy obiektywnej.W dotychczasowej praktyce obowiązek ten jest częstokroć niedostatecznie wypełniany przez sądy, które ograniczają się jedynie do zbadania dowodów zgłoszonych przez strony. Jest to stanowisko formalistyczne, szkodliwe dla prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, sprzeczne z zasadami praworządności ludowej.Cofnięcie oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie zwalnia sędziego od obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy; tym bardziej wtedy, gdy z materiału, na którym oparto akt oskarżenia, wynika że przestępstwo zostało popełnione.Wobec niewyczerpania przez Sąd dostępnego mu materiału dowodowego i pominięcia dowodu z głównego świadka oskarżenia, wyrok uniewinniający uznać należy za pozbawiony podstawy, a zaniedbania wszystkich czynności umożliwiających wykrycie prawdy obiektywnej za rażące.Rewizja nadzwyczajna jest przeto całkowicie uzasadniona.Ponieważ jednak rewizja od wyroku Sądu Powiatowego z dnia 23 stycznia 1952 r. wniesiona została po upływie sześciomiesięcznego terminu od dnia uprawomocnienia się wyroku, Sąd Najwyższy, zgodnie z przepisem art. 397 k.p.k., ograniczył się do ustalenia wymienionych w postanowieniu uchybień.