IV K 564/60
WyrokIzba Cywilna1962-01-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca samochodu ciężarowego, który wjechał na skrzyżowanie z drogi polnej, nie ustępując pierwszeństwa motocykliście, ponosi odpowiedzialność za spowodowanie katastrofy w ruchu drogowym, jeśli motocyklista jechał z nadmierną prędkością i nie zachował należytej ostrożności?Ratio decidendi
Kierowca samochodu ciężarowego, który wjechał na skrzyżowanie z drogi polnej, nie ponosi odpowiedzialności za spowodowanie katastrofy w ruchu drogowym, jeśli z przeprowadzonych dowodów wynika, że winę za wypadek ponosi wyłącznie kierowca motocykla, który jechał z nadmierną szybkością, zbyt późno zaczął hamować i nie zachował należytej ostrożności. Nawet jeśli kierowca samochodu ciężarowego subiektywnie czuł się częściowo winny, nie może to prowadzić do jego skazania, gdy dowody wskazują na wyłączną winę innej strony.Stan faktyczny
Ryszard J. był oskarżony o spowodowanie katastrofy w ruchu drogowym, w wyniku której zginął motocyklista, a pasażer motocykla doznał obrażeń. Oskarżony miał nie ustąpić pierwszeństwa motocykliście. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego, uznając wyłączną winę motocyklisty. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych i obrazę przepisów procesowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego uniewinniający oskarżonego od zarzutu spowodowania katastrofy w ruchu drogowym.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo.Sędziowie: T. Krokosz, T. Gdowski (sprawozdawca).Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda J. oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach - Ośrodek w Radomiu z dnia 11 stycznia 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Ryszard J. był oskarżony o to, że sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji drogowej w ten sposób, że dojeżdżając samochodem ciężarowym marki "Star 20" drogą polną do skrzyżowania z szosą główną, nie dał pierwszeństwa przejazdu nadjeżdżającemu z jego prawej strony prowadzącemu motocykl Kazimierzowi K., wskutek czego doprowadził do zderzenia się pojazdów, w wyniku którego jadący motocyklem Kazimierz K. po odniesionych obrażeniach zmarł, a Marian T. doznał złamania kości czaszki i upośledzenia słuchu ucha prawego, to jest o czyn przewidziany w art. 215 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek w Radomiu wyrokiem z dnia 11 stycznia 1960 r. uniewinnił oskarżonego z zarzucanego mu czynu.Od tego wyroku założył rewizję prokurator.Rewizja prokuratora zarzuca:1) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyrobu, a w szczególności:a)nienależyte rozważenie całokształtu wyjaśnień oskarżonego, a zwłaszcza wyjaśnień złożonych w toku śledztwa, kiedy to oskarżony przyznał fakt zmiany biegu samochodu z I na II na środku szosy i wyjaśnił, że czuł się częściowo winny spowodowania wypadku,b)niesłuszne nieuwzględnienie orzeczenia biegłych Zbigniewa M. i Stanisława S., pomimo że stwierdzenie co do zawinienia wypadku przez oskarżonego jest zgodne ze stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu przygotowawczym;2) obrazę art. 239 § 1 lit. a) k.p.k. przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego sąd wojewódzki nie dał wiary zeznaniom świadka Mariana T.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Wojewódzki, uniewinniając oskarżonego, uznał na podstawie przeprowadzonych dowodów, że winę za spowodowany wypadek ponosi wyłącznie kierowca motocykla, który jechał z nadmierną szybkością, zbyt późno zaczął hamować, a nadto zamiast wyminąć samochód lewą wolną stroną szosy usiłował skręcić w prawo zgodnie z kierunkiem jazdy samochodu. Oskarżony natomiast - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - zachował wszelką ostrożność, albowiem dojeżdżając do głównej szosy zatrzymał swój samochód, przepuścił nadjeżdżającą z prawej strony furmankę i po stwierdzeniu, że jadące od strony S. dwie furmanki i rowerzysta znajdowali się w odległości 60 do 70 m, wjechał na szosę. Skoro zaś motocyklista jechał za furmankami i niespodziewanie wyjechał spoza nich z wielką szybkością w odległości około 20 do 25 m od samochodu, to oskarżony nie może ponosić odpowiedzialności za to, że nie dał pierwszeństwa przejazdu motocyklowi, którego nie widział.Te istotne dla sprawy ustalenia Sądu Wojewódzkiego są prawidłowe, oparte na materiale dowodowym sprawy i w rewizji prokuratora nie są kwestionowane.Rewizja kwestionuje natomiast pewne okoliczności nieistotne dla sprawy, które nie zostały w sposób wyraźny rozważone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.Istotnie, Sąd Wojewódzki nie rozważył wyjaśnień oskarżonego ze śledztwa, w których oświadczył, że on również wspólnie z motocyklistą ponosi winę za wypadek oraz że na środku jezdni zmieniał bieg I na II. Uchybienie to nie mogło jednak mieć wpływu na treść wyroku, albowiem nawet subiektywne przeświadczenie oskarżanego, że przyczynił się do wypadku, nie może doprowadzić do jego skazania, skoro z przeprowadzonych dowodów wynika, iż winę za wypadek ponosi motocyklista.Jeśli zaś chodzi o kwestię zmiany biegów w czasie przejazdu przez drogę, to twierdzenie rewizji, że "oskarżony, mając skierowaną uwagę na zmianę biegów, nie mógł obserwować szosy", jest zupełnie dowolne. Doświadczony kierowca (a za takiego trzeba uznać oskarżonego, który od 1952 roku ma prawo jazdy) przy zmianie biegów nie musi na tę czynność zwracać szczególnej uwagi połączonej z zaniechaniem obserwacji jezdni.Sąd Wojewódzki rozważył opinie biegłych Zbigniewa M. i Stanisława S. i wskazał podstawy, ze względu na które nie oparł się na tych opiniach, lecz tylko na opinii biegłego W. Uzasadnienie wyroku w tej części jest prawidłowe i oparte na swobodnej ocenie dowodów (art. 9 k.p.k.), a wywody rewizji stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu.Zarzut obrazy art. 339 § 1 lit. a) k.p.k., jakkolwiek trafny, nie mógł spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ nie mógł mieć wpływu na treść wyroku. Istotnie, Sąd Wojewódzki nie wskazał bezpośrednio dowodów na to, dlaczego nie dał wiary zeznaniom świadka Mariana T., który stwierdził, że motocyklista jechał z szybkością do 60 km na godzinę. Jednakże na podstawie opinii biegłego W. Sąd Wojewódzki trafnie przyjął, że szybkość jazdy motocyklisty wynosiła do 100 km na godzinę, skoro mimo hamowania na przestrzeni 26 m nie zdołał on zatrzymać motoru.Na podstawie opinii tegoż biegłego W. oraz zeznań świadków Jana R. i Karola T. Sąd I instancji miał dostateczną podstawę do odmówienia wiarygodności zeznaniom świadka Mariana T., dotyczącym szybkości jazdy motocyklisty.Z tych powodów należało uznać zarzuty podniesione w rewizji za niesłuszne i zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.
Powiązane orzeczenia
- II K 616/62 1963-02-22Czy kierowca samochodu ciężarowego, który miał pierwszeństwo przejazdu, ponosi odpowiedzialność karną za wypadek drogowy, jeśli nie zmniejszył prędkości, a do zderzenia doszło z powodu nagłego, nieprzewidywalnego skrętu…
- I K 1042/56 1957-02-12Czy kierowca pojazdu uprzywilejowanego, który spowodował wypadek drogowy w wyniku nadmiernej prędkości i braku ostrożności, ponosi odpowiedzialność karną za sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji?
- IV KK 602/21 2022-12-28Czy kierowca poruszający się z prędkością przekraczającą dopuszczalną administracyjnie, ale na drodze z pierwszeństwem przejazdu, ponosi odpowiedzialność karną za spowodowanie wypadku drogowego, jeśli pokrzywdzony wymusi…
- V KK 115/18 2019-03-26Czy naruszenie przez kierowcę zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości, może być podstawą przypisania mu odpowiedzialności za skutek wypadku, nawet jeśli bezpośrednią prz…
- Rw 993/62 1962-10-03Czy nieumyślne spowodowanie śmierci i obrażeń ciała w wyniku wypadku drogowego, spowodowanego przez nieprzewidziane czynniki zewnętrzne (silny wiatr), może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej, jeśli kierowca wykaz…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375 KPKart. 239 § 1art. 9 KPKart. 339 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.