IV KR 180/85
WyrokIzba Cywilna1985-07-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzona zmarła w trakcie postępowania przygotowawczego, sąd pierwszej instancji mógł pominąć zastosowanie art. 174 § 3 k.p.k. w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 174 § 3 k.p.k. jest zasadny, jeśli odnosi się do postępowania przed sądem pierwszej instancji, gdy pokrzywdzona zmarła w trakcie postępowania przygotowawczego. W takiej sytuacji zastosowanie tego przepisu w postępowaniu sądowym nie było możliwe. Sąd Najwyższy podkreślił, że do zastosowania art. 174 § 3 k.p.k. niezbędne jest ustalenie rzeczywistych wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego rozwoju umysłowego lub zdolności postrzegania, wynikających z konkretnych faktów.Stan faktyczny
Oskarżony został oskarżony o usiłowanie zabójstwa i sprowadzenie pożaru. Pokrzywdzona zmarła w trakcie postępowania przygotowawczego. Sąd pierwszej instancji wydał wyrok, który zaskarżył prokurator i obrońca. W rewizji podniesiono m.in. zarzut obrazy art. 174 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: R. Młynkiewicz, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Pasturczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Szczepana W., oskarżonego z art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 i art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w N. z dnia 25 marca 1985 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w N., po rozpoznaniu sprawy Szczepana W., oskarżonego o to, że w dniu 18 grudnia 1983 r. w S., mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem, z zamiarem pozbawienia życia Rozalii S. oraz sprowadzenia pożaru zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych rozmiarach kilkakrotnie uderzył pokrzywdzoną, używając drewnianej pałki i metalowej łopatki, w głowę, klatkę piersiową, brzuch i po rękach, doprowadzając ją tym do stanu nieprzytomności, a następnie oblał płynem łatwopalnym jej łóżko i podpalił je, w wyniku czego zaczęło się palić wnętrze kuchni i pokoju, jednakże zamierzonego czynu nie dokonał wobec wyniesienia Rozalii S. z płonących pomieszczeń i ugaszenia ognia przez sąsiadów, tj. o przestępstwo określone w art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. i w art. 138 § 1 w zw. z art. 25 § 2 k.k. oraz w art. 10 § 2 k.k. - wyrokiem z dnia 25 marca 1985 r. (...) uznał oskarżonego Szczepana W. za winnego popełnienia zarzucanego mu wyżej aktem oskarżenia czynu stanowiącego zbrodnię przewidzianą w art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. i w art. 138 § 1 w zw. z art. 25 § 2 k.k. i na podstawie art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k., stosując art. 10 § 2 k.k., skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności, zarządzając jej wykonanie w zakładzie karnym dla skazanych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych.Od tego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonego i prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Zarzut obrazy art. 174 § 3 k.p.k. jest wręcz niezrozumiały, jeżeli odnosi się on do postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jest bowiem poza sporem, że pokrzywdzona Rozalia S. zmarła w czasie postępowania przygotowawczego i w takiej sytuacji zastosowanie art. 174 § 3 k.p.k. w postępowaniu sądowym nie było przecież możliwe.Wiek pokrzywdzonej (82 lata w dacie pierwszego przesłuchania w toku śledztwa) i ujawnione w sprawie jej cechy, niewątpliwie związane z procesem sklerotycznym, mogłyby wskazywać na potrzebę przesłuchania jej z udziałem biegłego psychologa, ale owych przesłuchań nie można uznać za bezsporne z punktu widzenia zastosowania art. 174 § 3 k.p.k., gdyż ani treść zeznań pokrzywdzonej, ani też to, co zeznali później świadkowie na temat jej postępowania i stanu zdrowia, nie wskazywały na potrzebę przesłuchania jej z udziałem biegłego z zakresu medycyny lub psychologii.Do zastosowania art. 174 § 3 jest niezbędne ustalenie, że istnieją wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego rozwoju umysłowego albo zdolności postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń, przy czym owe wątpliwości muszą być rzeczywiste i wynikać muszą z konkretnych faktów odnoszących się do wspomnianych przesłanek stosowania omawianego przepisu. Zauważyć należy, że w toku przesłuchania pokrzywdzonej przez prokuratora nie stwierdzono istnienia żadnej z wymienionych okoliczności, lecz jedynie ogólne osłabienie pokrzywdzonej, słaby słuch i trudności w wypowiadaniu się.Nadmienić należy, że owo przesłuchanie nastąpiło w dniu 10 stycznia 1984 r. po dotkliwym pobiciu pokrzywdzonej w dniu 18 grudnia 1983 r., natomiast wspomniane okoliczności nie wydarzyły się w dniu 19 grudnia 1983 r. w czasie przesłuchania pokrzywdzonej bezpośrednio po zajściu (...).
Powiązane orzeczenia
- II KK 472/25 2025-12-10Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- II KK 279/04 2004-10-19Czy sąd może uwzględnić wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdy śmierć pokrzywdzonego nastąpiła po zakończeniu postępowania przygotowawczego, a przed wydaniem wyr…
- IV KK 602/18 2018-12-13Czy postępowanie karne powinno być umorzone, jeżeli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy, a sąd ten nie dysponował informacją o jego śmierci?
- IV KK 277/18 2018-06-21Czy sąd powinien umorzyć postępowanie karne, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- II KK 323/25 2025-10-20Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli sąd dowiedział się o jego śmierci dopiero po wydaniu obu wyroków?
Powołane przepisy
art. 11 § 1art. 148 § 1art. 138 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 138 § 1art. 25 § 2 KKart. 10 § 2 KKart. 174 § 3 KPKart. 174 § 3§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.