IV KR 239/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Chmielewski. Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1970 r. na rozprawie sprawy Eugeniusza K., oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 19 maja 1969 r.,1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za przypisane oskarżonemu Eugeniuszowi K. przestępstwo z art. 201 k.k. w zbiegu z art. 200 § 1 k.k. wymierzył na podstawie art. 10 § 3 i 201 k.k. - karę 10 lat pozbawienia wolności;2. z mocy art. 36 § 3, 40 § 1 pkt 3 i 46 § 1 pkt 2 k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego karę grzywny w wysokości 40.000 zł, pozbawienie praw publicznych na okres 4 lat i konfiskatę całości jego mienia;3. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 12 listopada 1968 r., a karę grzywny zamienił w razie nieuiszczenia w terminie na pozbawienie wolności, przyjmując 1 dzień pozbawienia wolności za równoważnik 100 zł;4. w części dotyczącej zasądzenia odszkodowania utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy czym wysokość wpisu na rzecz Skarbu Państwa ustalił na sumę 23.548 zł (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Białymstoku wyrokiem z dnia 19 maja 1969 r. skazał między innymi oskarżonego Eugeniusza K. na mocy art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) i art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) oraz art. 47 § 1 lit. c) d.k.k. na karę 10 lat więzienia, 40.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na więzienie zastępcze, przyjmując dzień więzienia za równoważnik 100 zł, na przepadek majątku w całości, tudzież na utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 4 lat za to, że w okresie 1966 r. do dnia 16 września 1968 r. - jako kierownik sklepu nr 14 Miejskiego Handlu Detalicznego w Ł. - przywłaszczył sobie na szkodę tegoż MHD powierzony towar bądź gotówkę ogólnej wartości 429.533,72 zł.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego.Rewizja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi:1. obrazę art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) przez przyjęcie przywłaszczenia 429.533,72 zł, a to wobec braku jakichkolwiek dowodów i ustaleń przywłaszczenia;2. błędną ocenę okoliczności faktycznych przez dowolne przyjęcie, że remanent przeprowadzony w czasie od 27 grudnia 1966 r. do 9 stycznia 1967 r. jest prawidłowy i odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy;3. rażąco niewspółmierną karę w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu.Podnosząc te zarzuty, rewizja wnosi w konkluzji o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 d.k.k. i o zastosowanie ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.W świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez Sąd Wojewódzki materiału dowodowego nie budzi wątpliwości ani stwierdzony brak towarowo-gotówkowy na sumę przeszło 400.000 zł, ani ustalenie, że oskarżony Eugeniusz K. dopuścił się zagarnięcia mienia społecznego.Wysokość braku wynika ze szczegółowego wyliczenia przez biegłego-księgowego Stanisława W. przychodu i rozchodu masy towarowej (obuwia) z równoczesnym uznaniem dokonanych przez oskarżonego wpłat na rzecz MHD. Jeśli się ponadto uwzględni, że identycznych ustaleń dokonała świadek Wiesława Z., inwentaryzator Wojewódzkiego Zjednoczenia Przedsiębiorstwa Handlowego w B., i że oskarżony Eugeniusz K. ustaleń tych zarówno co do sposobu wyliczenia, jak i wysokości braków nie kwestionował oraz żadnych zastrzeżeń w tej materii nie zgłaszał, to w tych warunkach zasadnie Sąd Wojewódzki uznał, że remanent z okresu od 27 grudnia 1966 r. do 9 stycznia 1967 r. ma wszelkie cechy prawidłowości. Dodać jedynie należy dla podkreślenia słuszności zaskarżonego wyroku, że za podstawę rozliczenia przyjęty został remanent ze stycznia 1967 r., gdyż z zeznań biegłego Stanisława W. wynika, iż "za podstawę rozliczenia przyjęty został ten właśnie remanent, ponieważ przedtem wszystkie dokumenty zgadzały się ze stanem towarów uwidocznionych w spisach".Analizując wykazane wyżej powstanie tak wysokiego braku, Sąd Wojewódzki na podstawie materiału dowodowego sprawy rozważył także zamiar oskarżonego i rodzaj winy. W szczególności Sąd przeprowadził dostateczną analizę zeznań świadków Julii K., Marii S. i Marii M., sprzedawczyń zatrudnionych w sklepie kierowanym przez oskarżonego, z których to zeznań wynika, że oskarżony Eugeniusz K. nie tylko nie ujawniał nigdy przed sklepowymi, jaki był faktyczny stan zapasu obuwia w magazynie, ale ponadto - strzegąc tej tajemnicy - posiadał zawsze przy sobie klucze od magazynu, i to nawet wówczas, gdy szedł na urlop lub wyjeżdżał w interesach w teren na targ.Sąd Wojewódzki, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dokonał ponadto szczegółowej oceny zachowania się oskarżonego zarówno przed, jak i podczas sporządzania remanentów magazynowych. Sąd Wojewódzki rozważył także i tę okoliczność, że oskarżony Eugeniusz K. dla ukrycia zawinionych przez siebie braków, po wydaniu z magazynu do sklepu towaru (obuwia), tak ustawiał puste pudełka (kartony) z pełnymi, żeby czyniły one wrażenia, iż znajduje się w nich towar (wyjaśnienie współoskarżonego Bogdana S.). Takie działanie oskarżonego - jak to słusznie ustalił Sąd Wojewódzki - miało na celu wykorzystanie nienależytego wypełniania obowiązków organu kontrolnego, o których oskarżony wiedział, i zaliczenie na dobro magazynu bez sprawdzenia zawartości pudełek towaru, którego faktycznie nie było, aby w ten sposób ukryć spowodowane przez siebie braki.Jeśli się ponadto doda do powyższego, że w czasie powstania braków oskarżony budował dom, to wyprowadzony przez Sąd Wojewódzki z całokształtu analizy materiału dowodowego sprawy wniosek, iż oskarżony Eugeniusz K. brakującą kwotę zagarnął, jest logiczny i przekonywający.Ze względu jednak na nowy stan prawny oraz ze względu na to, że zastosowane w zaskarżonym wyroku przepisy prawne nie są względniejsze dla oskarżonego (art. 2 § 1 k.k.), Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego Eugeniusza K. uznał za winnego przestępstwa z art. 201 w związku z art. 200 § 1 k.k.Art. 201 k.k. przewiduje kwalifikowaną postać zagarnięcia mienia społecznego ze względu na znaczną wartość, a art. 200 § 1 k.k. kwalifikowaną postać zagarnięcia mienia społecznego ze względu na podmiot przestępstwa.Skoro więc oskarżony Eugeniusz K. dopuścił się zagarnięcia mienia społecznego znacznej wartości, za którego ochronę równocześnie był odpowiedzialny, to w tym stanie rzeczy zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy (art. 10 k.k.).Kumulatywny zbieg przepisów ustawy zachodzi wszędzie tam, gdzie oskarżony dopuszcza się (działaniem lub zaniechaniem) jednego przestępstwa podpadającego pod kilka nie wyłączających się przepisów ustawy. W ten sposób kwalifikując czyn, otrzymujemy zawsze jeden, ale pełny obraz przestępstwa.W takiej sytuacji należy w wyroku powołać wszystkie zbiegające się przepisy (art. 10 § 2 k.k.), a karę zgodnie z treścią § 3 art. 10 k.k. wymierzyć na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą.Przechodząc do wymiaru kary, Sąd Najwyższy zgodnie z art. 50 k.k. miał na względzie wysokość wyrządzonej szkody, a także sposób działania, warunki osobiste oskarżonego oraz jego dotychczasowe życie.Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy uznał karę 10 lat pozbawienia wolności za odpowiednią do stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu i osobowości oskarżonego Eugeniusza K.Niezależnie od rewizji Sąd Najwyższy na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110), wobec błędnego ustalenia przez Sąd Wojewódzki wpisu stosunkowego, ustalił ten wpis - na rzecz Skarbu Państwa - w kwocie 23.548 zł.Z tych wszystkich powodów orzeczono jak w wyroku.