II KR 28/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Gaj, E. Porębski. Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 1983 r. sprawy Seweryna I., oskarżonego z art. 200 § 1 i 218 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 14 września 1982 r. u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...). Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w K. wyrokiem z dnia 14 września 1982 r. uznał Seweryna I. za winnego: 1) przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k., popełnionego w ten sposób, że w okresie od stycznia 1979 r. do stycznia 1981 r. w K., działając przestępstwem ciągłym, jako odpowiedzialny materialnie kierownik punktu usługowego nr 132, należącego do Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego Oddział w K., systematycznie wycofywał gotówkę z kasy punktu, zagarniając w ten sposób 123.674,50 zł na szkodę wymienionego przedsiębiorstwa, i za czyn ten na podstawie art. 200 § 1 i art. 36 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny; 2) przestępstwa określonego w art. 218 § 1 i art. 265 § 1 k.k., popełnionego w ten sposób, że w okresie od maja 1978 r. do końca grudnia 1980 r. w K. jako odpowiedzialny materialnie kierownik punktu usługowego nr 132, należącego do Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego - Oddział w K., nie dopełnił swego obowiązku w zakresie ochrony powierzonego mu mienia przez fakt spożywania alkoholu w godzinach pracy, brak nadzoru nad pracą personelu, niekontrolowanie zarówno dokumentacji rozliczeniowej, jak i pracy kasjerek, opuszczanie miejsca pracy oraz przekroczył swoje uprawnienia wykonując pozaewidencyjne usługi w zakresie napraw aparatów telewizyjnych, czym stworzył możność powstania istotnego niedoboru, który faktycznie nastąpił w wysokości 352.872 zł na szkodę wymienionego przedsiębiorstwa, a następnie w celu ukrycia istniejącego niedoboru posłużył się podrobionymi zleceniami napraw w czasie przeprowadzenia kontrolnej inwentaryzacji, i za czyn ten na podstawie art. 218 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł zakaz zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością na okres 3 lat. Łączną karę pozbawienia wolności wymierzył w wysokości 3 lat. Na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego przedsiębiorstwa równowartość zagarniętego mienia, tj. 123.674,50 zł, i wpis stosunkowy w wysokości 6.660 zł. Wyrok zaskarżył oskarżony (...). Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprawdzie zarzuty i wnioski rewizji sprowadzają się do kwestionowania orzeczenia o karze i zasądzonym odszkodowaniu, jednakże w uzasadnieniu tej rewizji podnosi się, iż przypisana oskarżonemu kwota 123.674,50 zł jako zagarnięta nie jest bezsporna, skoro oskarżony przyznał się do zagarnięcia jedynie około 80.000 zł. W związku z tym trzeba stwierdzić, że rewizja - powołując się wyłącznie na dowód z wyjaśnień oskarżonego - całkowicie pomija pozostałe dowody, które stanowiły podstawę do ustalenia wysokości zagarniętego mienia społecznego. Chodzi tu w szczególności o dowody w postaci pokwitowań na pobraną gotówkę z kasy, sfałszowane przez oskarżonego kontrolki sprzedaży towaru i kopie autentycznych kontrolek sprzedaży towarów sporządzenie przez kasjerkę; a także wyjaśnienia kasjerki Barbary S. i zeznania świadków Joanny D. i Jana S. Dowody te, trafnie ocenione przez Sąd Wojewódzki, stanowiły dostateczną podstawę do ustalenia, że oskarżony przywłaszczył sobie 123.674,50 zł. Wiarygodności tych dowodów rewizja nie kwestionuje, a jedynie - jak już wyżej podniesiona - powołuje się na to, że oskarżony przyznał się do przywłaszczenia 80.000 zł. Skoro wskazane dowody nie nasuwają żadnych zastrzeżeń, że oskarżony przywłaszczył sobie 123.674,50 zł, to same wyjaśnienia oskarżonego nie mogą stanowić podstawy do odmiennych ustaleń, tym bardziej że wiarygodności tych dowodów rewizja nie kwestionuje i nie wykazuje także błędu w ustaleniach faktycznych. Z tych względów Sąd Najwyższy w pełni podziela dokonane przez Sąd Wojewódzki ustalenia faktyczne, a tym samym i ocenę prawną przypisanych oskarżonemu przestępstw. Rewizja kwestionując wymiar kary powołuje się na okoliczności, które w żadnym razie nie łagodzą ani stopnia zawinienia oskarżonego, ani stopnia społecznego niebezpieczeństwa przypisanych mu przestępstw, a tym samym nie wskazuje na rażąco surowy wymiar kary. "Usłużność" oskarżonegoʼ w stosunku do przełożonych, współpracowników i klientów, a także stwierdzony u niego alkoholizm, jeżeli nawet - jak wywodzi rewizja - zmniejszyły u oskarżonego zdolność rozumienia konsekwencji swego czynu, nie stanowią tak istotnych okoliczności, by uznać, że kara 2 lat pozbawienia wolności za przywłaszczenie sobie 123.674,50 zł i w takiej samej wysokości kara za spowodowanie niedoboru w wysokości 352.872 zł wykazywały cechy rażącej surowości. Kara w takiej wysokości za przypisane oskarżonemu przestępstwa, a także kara łączna w rozmiarze 3 lat pozbawienia wolności, jest wynikiem uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w tym także przemawiających na korzyść oskarżonego. Zupełnie dowolnie rewizja domaga się uchylenia wyroku w części zasądzonego odszkodowania, przy czym rewizja nawet błędnie określa to odszkodowanie zasądzone na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. jako "powództwo cywilne". Zasądzone odszkodowanie jest konsekwencją skazania oskarżonego za przywłaszczenie sobie mienia społecznego wartości 123.674,50 zł. Oskarżony tej szkody nie wyrównał, a prawomocny wyrok zaoczny, którym zasądzono od oskarżonego na rzecz poszkodowanego przedsiębiorstwa 32.036 zł, w równym stopniu może odnosić się do spowodowanego przez oskarżonego niedoboru w wysokości 352.872 zł. Skoro oskarżony naraził przedsiębiorstwo na szkodę w wysokości 123.674,50 zł na skutek zagarnięcia tej kwoty i szkodę w wysokości 352.872 zł na skutek powstałego niedoboru, to istniejący wyrok zaoczny, którym zasądzono od oskarżonego 32.036 zł, nie stanowi podstawy do obniżenia zasądzonego odszkodowania na podstawie art. 363 § 1 k.p.k., stanowiącego równowartość zagarniętego mienia. Poza zasądzonym odszkodowaniem poszkodowanemu przedsiębiorstwu przysługuje roszczenie o naprawienie szkody w wysokości 352 872 zł, i to roszczenie może być ograniczone o kwotę wynikającą z prawomocnego wyroku zaocznego. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądzając jednocześnie od oskarżonego należną opłatę i koszty postępowania za instancję odwoławczą.