K 374/50
WyrokIzba Cywilna1950-06-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działanie polegające na wskazaniu władzom okupacyjnym dezerterów z armii wroga, w wyniku czego zostali oni rozstrzelani, stanowi zbrodnię działania na szkodę Państwa Polskiego w warunkach wojny z okupantem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wskazanie władzom niemieckim dwóch dezerterów z armii niemieckiej, co doprowadziło do ich ujęcia i rozstrzelania, stanowiło działanie na rękę władzy państwa niemieckiego i jednocześnie na szkodę Państwa Polskiego. Działanie to było sprzeczne z interesem Polski, która pozostawała w wojnie z niemieckim okupantem, ponieważ zapobiegało rozkładowi armii niemieckiej i dezercji.Stan faktyczny
Oskarżony Ludwik W. wskazał władzom niemieckim dwóch dezerterów z armii niemieckiej. W wyniku tego działania dezerterzy zostali ujęci przez żandarmerię niemiecką i rozstrzelani. Oskarżony przypuszczał, że wskazane osoby są dezerterami i dążył do ich ujęcia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uznał oskarżonego Ludwika W. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak. Sędziowie: A. Bachrach, dr J. Haber (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ludwika W., osk. z art. 2 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonego założonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 stycznia 1950 r., na podstawie art. 395, 403, 408 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i oskarżonego Ludwika W. uznał winnym tego, że w dniu 24 listopada 1944 r., idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę Państwa Polskiego przez wskazanie żandarmerii niemieckiej dwóch dezerterów z armii niemieckiej, w następstwie czego dezerterzy ci zostali przez żandarmerię ujęci i rozstrzelani.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Wina oskarżonego polegała na tym, że wskazując żandarmerii niemieckiej dwóch dezerterów armii niemieckiej i powodując ich ujęcie, w związku z czym zostali oni później rozstrzelani, szedł działaniem swym na rękę władzy państwa niemieckiego, działając zarazem na szkodę Państwa Polskiego, pozostającego w wojnie z niemieckim okupantem. Oskarżony bowiem w ten sposób, przyczyniając się do ukarania dezerterów niemieckich, zapobiegał rozszerzaniu się zjawiska dezercji i przeciwdziałał wcześniejszemu rozkładowi armii niemieckiej.Kwestia czy oskarżony zawiadomił policję niemiecką o pobycie w restauracji dwóch nieznanych mężczyzn z własnego popędu, czy też z poduszczenia innej osoby, nie może mieć znaczenia w sferze winy, skoro oskarżony, jak wynika z ustaleń wyroku, przypuszczał, że są to dezerterzy, dążył do ich ujęcia i tym samym ujawnił zamiar, co najmniej wynikowy, działania na szkodę Państwa Polskiego, którego był obywatelem.
Powiązane orzeczenia
- K 1274/50 1950-11-25Czy złożenie zgodnego z prawdą zeznania lub doniesienia władzom okupacyjnym stanowiło przestępstwo w rozumieniu dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców…
- IV KR 98/65 1965-07-13Czy udział w zabójstwie, polegający na działaniach pomocniczych lub wspierających bezpośredniego sprawcę, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o zbrodniach, które stanowiłyby…
- II K 531/51 1951-08-22Czy kara 6 lat więzienia orzeczona za czyny polegające na współpracy z okupantem niemieckim jako konfident i donoszenie na żołnierzy radzieckich jest rażąco surowa, a czyn z art. 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. zost…
- II K 308/51 1951-11-09Czy złożenie doniesienia do gestapo, którego treści nie można ustalić, stanowi przestępstwo z art. 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. (o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy i zdrajców Narodu Polski…
- I KZ 39/25 2025-09-17Czy czyn polegający na dokonaniu rozboju na ludności cywilnej, nawet jeśli był powiązany z przynależnością do oddziałów walczących o niepodległość, może być uznany za czyn związany z działalnością na rzecz niepodległego…
Powołane przepisy
art. 2art. 395
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.