II K 531/51

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej dnia 22 sierpnia 1951 r. w sprawie Wacława L., osk. z art. 2 dekretu z dnia 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 69, poz. 377/46) po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie Nr K 155/50 z dnia 25 kwietnia 1950 r. na podstawie art. 394, 396, 400, 375 i 459 k. p. k. i art. 4 dekretu o opł. sąd. w spr. karnych utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok - zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneSąd Apelacyjny wyrokiem a dnia 10 XI 1949 r. uznał oskarżonego za winnego:1) przestępstwa z art. 2 dekretu 31 VIII 1944 - popełnionego przez to, że w czasie od 1943 r. do stycznia 1945 r. na terenie gminy O., pow. C. działając na korzyść władzy państwa niemieckiego działał na szkodę Państwa Polskiego przez to, że pracował dla posterunku żandarmerii niemieckiej w K. jako konfident - i skazał go za to na 5 lat więzienia;2) przestępstwa z art. 2 powyższego dekretu - popełnionego przez to, że w czerwcu 1943 roku w T., gminy O., powiatu C. działając na korzyść władzy państwa niemieckiego zameldował sołtysowi niemieckiemu, że pod jego dom przyszło dwóch żołnierzy radzieckich, wskutek czego byli oni poszukiwani przez żandarmerię, jednak nie zostali ujęci, gdyż zbiegli - i skazał go za to na 3 lata więzienia.Jako karę łączną wymierzył Sąd oskarżonemu 6 lat więzienia i kary dodatkowe.Sąd Najwyższy rozpoznając w dniu 20.IV 1950 r. rewizję oskarżonego od powyższego wyroku - wyrok ten utrzymał w mocy.Od wyroku Sądu Apelacyjnego i wyroku Sądu Najwyższego - w części dotyczącej wymiaru kary - założył nadzwyczajną rewizję Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, w której zarzucając jej rażącą surowość w stosunku do czynów przypisanych oskarżonemu - wniósł o złagodzenie tejże kary i uchylenie orzeczonego przepadku mienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zdaniem Sądu Najwyższego brak dostatecznych podstaw do uznania, iż poszczególne kary i kara łączna 6 lat więzienia wymierzona oskarżonemu za czyny przestępne - jest rażąco surowa.Wyrok bowiem Sądu Najwyższego słusznie podkreślił, że przyjęcie na siebie obowiązków konfidenta polegających na zdobywaniu dla okupanta poufnych wiadomości o zachowaniu się ludności - uznać należy za szczególnie szkodliwe pod kątem widzenia społeczeństwa polskiego, gdyż działalność ta umożliwiała władzom niemieckim śledzenie ludności przez swoich zauszników, posiadających lepszą od Niemców znajomość stosunków lokalnych, co w sposób bardzo istotny ograniczało tę ludność w jej możności uchylenia się od różnych gnębiących ją nakazów i zakazów okupanta.Owa szczególnie szkodliwa dla społeczeństwa polskiego postawa oskarżonego - wymagała surowej represji karnej.W tych warunkach kara 5 lat więzienia - niezbyt wiele odbiegająca od najniższej ustawowej granicy za przestępstwo z art. 2 dekretu przewidzianej - nie przedstawia się jako rażąco surowa nawet wówczas, gdy przewód sądowy nie zdołał ujawnić poza czynem przypisanym oskarżonemu w punkcie II sentencji więcej faktów jego przestępczej działalności w charakterze konfidenta.II Sąd Najwyższy w swym wyroku trafnie stwierdził, że czyn przypisany w ustępie II wyroku Sądu Apelacyjnego - został przez tenże Sąd błędnie zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 2 dekretu, gdyż działanie oskarżonego, polegające na doniesieniu sołtysowi niemieckiemu o pojawieniu się w zagrodzie oskarżonego jeńców radzieckich, a więc osób prześladowanych w zrozumieniu dekretu sierpniowego - przedstawia się jako przestępstwo z art. 1 pkt. 2 dekretu.Sąd Najwyższy jednak stwierdził równocześnie, że wobec braku rewizji prokuratora - brak możliwości zmiany błędnej kwalifikacji powyższego czynu oskarżonego i wymierzenia mu kary przewidzianej w art. 1 pkt. 2 dekretu.W tym stanie sprawy kara 3 lat więzienia - na którą Sąd skazał oskarżonego za to przestępstwo - nie jest nie tylko zbyt surową - ale zbyt łagodną - gdyż niższą od najniższego jej wymiaru przewidzianego za przestępstwo z art. 1 pkt. 2 dekretu nawet przy zastosowaniu art. 5 § 2 lub 3 dekretu.Brak przeto podstaw do uwzględnienia rewizji i jakiegokolwiek złagodzenia kary wymierzonej oskarżonemu.Reszta postanowień wyroku polega na powołanych w nim przepisach prawnych.