ŁC 2155/50

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 1951 r. na sesji wyjazdowej w Łodzi, w sprawie z wniosku Mirosławy K. o unieważnienie aktu urodzenia Jadwigi S., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł., W. Z. w S. z dnia 31 października 1950 r. zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. dla województwa i. do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneMirosława K. wniosła o "unieważnienie aktu urodzenia" sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego w Z. w dniu 13.X.1948 r. za Nr 502, dotyczącego dziecka płci żeńskiej imieniem Jadwiga, urodzonego w dniu 1.IX.1948 r. przez Walentynę S.Wnioskodawczyni twierdziła, że akt wyżej wspomniany został sporządzony przez osobę nieuprawnioną, nie będącą urzędnikiem stanu cywilnego, i że został sporządzony niezgodnie z prawdą, gdyż w akcie wskazano, iż zgłaszającym jest "Jan T." "jako ojciec dziecka", gdy tymczasem według twierdzeń wnioskodawczyni, Jan T. nie mógł osobiście zgłosić urodzenia dziecka i nie podał, że jest ojcem tego dziecka.Wnioskodawczyni, jako spadkobierczyni zmarłego dnia 26.XII.1948 roku Jana T., wskazuje, że posiada Interes prawny w unieważnieniu. wspomnianego aktu urodzenia.Sąd Grodzki w Z. W. oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy w Ł. (Wydział Zamiejscowy w S.) po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni zatwierdził postanowienie Sądu Grodzkiego, ustalając, że akt etanu cywilnego został "sporządzony" przez urzędniczkę Urzędu Stanu Cywilnego Danutę K., upoważnioną do tej czynności przez Urzędnika Stanu Cywilnego i przez Starostwo; urzędniczka ta przyjęła zgłoszenie urodzenia i wpisała treść aktu do właściwej księgi stanu cywilnego, po czym wpis ten został Podpisany przez właściwego urzędnika Stanu Cywilnego K. Akt ten został podpisany przez osobę zgłaszającą nazwiskiem "Jan T.", "jako ojciec dziecka", jednakże w toku postępowania sądowego o sprostowanie tego aktu sądy stwierdziły, że Jan T. nie dokonał zgłoszenia i nie zeznał aktu uznania ojcostwa, i dlatego akt ów sprostowano w tym kierunku, że dziecko nie nosi nazwiska "T." tylko nazwisko matki "S."Sąd ustalił ponadto, że akt urodzenia został sporządzony we właściwej księdze i uchybienia przy jego sporządzeniu nie zmniejszają w takim stopniu mocy dowodowej tego aktu, by miał być on uznany za nieważny.Wnioskodawczyni założyła skargę kasacyjną na to postanowienie i wniosła o jego uchylenie, zarzucając, że Sąd Okręgowy nie miał na uwadze okoliczności, iż urzędniczka, wpisująca akt do księgi stanu cywilnego, nie była legitymowana do przyjmowania zgłoszenia aktu i mogła pełnić jedynie tylko funkcje pomocnicze - a więc samo "wpisanie"; urzędniczka ta ani właściwy Urzędnik Stanu Cywilnego nie stwierdzili tożsamości zgłaszającego, co Sąd pominął przy rozważaniu sprawy, sam zaś akt nie był ani odczytany ani przyjęty przez zgłaszającego i urzędnika, który akt ten dopiero "ex post" podpisał.Skarżąca zarzuca w związku z tym naruszenie art. 8, 45 i 58 pr. o akt. st. cyw. oraz § 85 rozp. wykon. do tego prawa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, że zgłoszenie urodzenia Jadwigi S. nie zostało dokonane wobec Urzędnika Stanu Cywilnego; urzędnikiem takim był według ustaleń Sądu tylko Antoni K., nie była nim natomiast siła pomocnicza Danuta K. Prawo o aktach stanu cywilnego nie przewiduje możliwości jakiegokolwiek przelania swych uprawnień przez właściwego Urzędnika Stanu Cywilnego na siły pomocnicze, które mogą spełniać co najwyżej czynności pisarskie, nie są jednak uprawnione do przyjmowania zgłoszeń, gdyż jest to funkcja zastrzeżona wyłącznie Urzędnikowi Stanu Cywilnego.Okoliczność, że Urzędnik Stanu Cywilnego "podpisał" akt sporządzony przez nieuprawnioną do przyjmowania zgłoszeń osobę, nie nadaję temu aktowi mocy dowodowej, skoro podpis ten nie został położony przy sposobności sporządzania aktu, przy którym urzędnik ten w ogóle nie był obecny. Zaskarżone orzeczenie ustala, że Jan T. zgłosił akt urodzenia dziecka, trafnie jednak zarzuca skarżąca, że Sąd nie podaje podstawy tego ustalenia i że wobec treści zeznań świadka Danuty K. wynika, iż nie legitymowała ona osoby zgłaszającej urodzenie, to ustalenie nie może się ostać.Z tych zasad należało zaskarżone postanowienie uchylić i z uwagi na to, że ustalenia wskazują, że przy sporządzaniu aktu urodzenia Jadwigi S. dopuszczono się takich uchybień, które, gdyby je należycie oceniono, mogłyby doprowadzić do uznania samego aktu - zwłaszcza o ile chodzi o treść dotyczącą osoby zgłaszającego (art. 61 lit. d) pr. o akt. st. cyw.) - za nieważny, należało zgodnie z art. 437 k.p.c. (w dawnym brzmieniu) odesłać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. do ponownego rozpoznania.