IV CR 125/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-09-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uzupełnienie aktu urodzenia sporządzonego przed wejściem w życie prawa o aktach stanu cywilnego, w którym brak jest danych o rodzicach, powinien być rozpatrywany przez organ nadzoru nad urzędem stanu cywilnego, czy przez władzę opiekuńczą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Powiatowego odrzucające wniosek o uzupełnienie aktu urodzenia było wadliwe. Skoro akt urodzenia został sporządzony przed wejściem w życie prawa o aktach stanu cywilnego, do ustalenia brakujących danych właściwa jest władza opiekuńcza, a nie organ nadzoru nad urzędem stanu cywilnego. Odrzucenie wniosku uniemożliwiło wnioskodawczyni uzupełnienie aktu urodzenia, co naruszało jej interes.
Stan faktyczny
Julianna G. wniosła o uzupełnienie swojego aktu urodzenia, wskazując na brak danych o miejscu urodzenia oraz imionach rodziców i nazwisku rodowym matki. Akt urodzenia został sporządzony w 1905 roku. Sąd Powiatowy odrzucił wniosek, uznając się za niewłaściwy i wskazując na organ nadzoru. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, podnosząc obrazę prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Tyszka, H. Gorazdowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Julianny G. o uzupełnienie aktu urodzenia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Kaliszu z dnia 18 lipca 1960 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneJulianna G., z domu R., wyjaśniła we wniosku, że urodziła się jako dziecko nieznanych rodziców i że jej akt urodzenia, sporządzony w W., nie zawiera wszystkich danych, a mianowicie miejsca urodzenia oraz imion rodziców i nazwiska rodowego matki. W konkluzji wnosiła o "ustalenie, że urodziła się w Warszawie jako córka Jana i Marianny z N.".Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 18 lipca 1960 r. wniosek odrzucił, wychodząc z założenia, że zgodnie z art. 27 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego do uzupełnienia aktu stanu cywilnego powołany jest organ nadzoru nad właściwym urzędem stanu cywilnego, a więc w danym wypadku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W.Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się z dniem 9 września 1960 r.W rewizji nadzwyczajnej złożonej przez Ministra Sprawiedliwości w dniu 27.II.1962 r. trafnie podniesiono, że odrzucenie wniosku nastąpiło z obrazą art. 82 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego, skoro bowiem akt urodzenia wnioskodawczyni, jak to wynika z załączonego odpisu skróconego tego aktu wycofanego poprzednio z akt sprawy, sporządzony był w 1905 roku, czyli przed wejściem w życie prawa o aktach stanu cywilnego, to w myśl powołanych przepisów do ustalenia brakujących danych właściwa jest władza opiekuńcza, a nie organ nadzoru.Jak zresztą widać z treści pisma Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia 1.IV.1961 r. (załączonego do rewizji nadzwyczajnej na zasadzie art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych), organ nadzoru stoi na stanowisku, że nie jest właściwy do wydania decyzji w omawianej kwestii, wobec czego postanowienie Sądu Powiatowego odrzucające wniosek uniemożliwiło wnioskodawczyni uzupełnienie aktu urodzenia.Postanowienie Sądu odmawiające bezzasadnie zastosowania przepisów wprowadzonych przez Państwo Ludowe celem zniesienia krzywdzącej dyskryminacji dzieci pozamałżeńskich i dzieci nieznanego pochodzenia niewątpliwie narusza ten interes, co uzasadnia uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej mimo upływu terminu z art. 399 k.p.c.Z powyższych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 398 w związku z art. 384 k.p.c. zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Kaliszu do rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 27 ust. 2art. 82 ust. 1art. 41 ust. 2art. 18art. 399 KPCart. 398art. 384 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.