ŁC 510/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Baziński. Sędziowie: J. Oleksy, S. Kałamajski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa L. przeciwko Technicznej Obsłudze Rolnictwa (przedsiębiorstwo państwowe) o 48.000 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 11 października 1950 r.,skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneJózef L., inwalida wojenny, wytoczył dnia 28 listopada 1949 r. powództwo przeciwko państwowemu przedsiębiorstwu "Techniczna Obsługa Rolnictwa" (T.O.R.) i żądał zasądzenia 48.000 zł. Powód wyjaśnił, że dnia 24 sierpnia 1949 r. na zapotrzebowanie pozwanego przedsiębiorstwa został doń skierowany przez Urząd Zatrudnienia, że wymienione przedsiębiorstwo przyjęło "skierowanie do pracy" Urzędu Zatrudnienia oraz podanie powoda, lecz mimo ośmiokrotnej interwencji powoda nie przyjęło go do pracy zwlekając z decyzją i nie zwracając "skierowania", tak iż powód nie mógł uzyskać innego skierowania i wskutek tego stracił zarobek przez trzy miesiące.Sąd Grodzki powództwo oddalił.Sąd Okręgowy wyrok Sądu Grodzkiego zmienił i zasądził na rzecz powoda 30.000 zł oddalając dalsze żądanie. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwane przedsiębiorstwo mimo ustawowego obowiązku (art. 61 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o zaopatrzeniu inwalidzkim, jednolity tekst Dz. U. R.P. Nr 22, poz. 131/45) nie dało powodowi pracy, lecz zwodziło go, tak iż powód nie mógł dostać pracy gdzie indziej i został narażony na stratę.W skardze kasacyjnej z dnia 29 grudnia 1950 r. Prokuratoria Generalna R.P. wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i odesłanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania albo o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa zarzucając naruszenie art. 61-63 wyżej cytowanej ustawy o zaopatrzeniu inwalidzkim i art. 134 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca uzasadniając naruszenie art. 61-63 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o zaopatrzeniu inwalidzkim wywodzi, że cytowana ustawa nie daje podstawy do przyjęcia, że z chwilą skierowania inwalidy przez Urząd Zatrudnienia do zakładu pracy powstaje z mocy samego prawa umowa o pracę między inwalidą i zakładem pracy, ani też że w przypadku nieprzyjęcia inwalidy do pracy powstają dla inwalidy jakiekolwiek roszczenia. Zdaniem skarżącej w przypadku nieprzyjęcia inwalidy do pracy zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami ustawa przewiduje jedynie sankcje karne.Zarzut jest w sprawie o tyle nieistotny, że Sąd Okręgowy oparł orzeczenie swe na art. 134 k.z., na czynie niedozwolonym, a zatem na podstawie pozaumownej, a nie na umowie o pracę. Jeżeli zaś chodzi o skutki nieprzyjęcia inwalidy do pracy, to ustawa istotnie normuje tylko skutki karno-administracyjne (art. 63), lecz nie wyklucza to roszczeń odszkodowawczych, jeżeli inwalida wskutek postępowania zakładu pracy poniesie szkodę.W dalszym ciągu skargi kasacyjnej skarżącej "wydaje się" nietrafnym oparcie wyroku również na art. 134 k.z., skoro ustawa o zaopatrzeniu inwalidzkim jako lex specialis w zakresie obowiązku zatrudnienia inwalidów nie daje uprawnień do żądania odszkodowania z tytułu niezawarcia umów o pracę i nie stwarza dla nich tytułu "prywatnoprawnego".Pogląd ten jest błędny, jak już wynika z rozważań nad pierwszym zarzutem. Istotne jest, by istniały przesłanki do zastosowania przepisów o czynach niedozwolonych - szkoda, wina i związek przyczynowy między szkodą a zdarzeniem obowiązującym do wynagrodzenia szkody. Sąd Okręgowy elementy te ustalił i ustalenia te nie są zaskarżone. Wykluczenie odpowiedzialności zakładu pracy na podstawie art. 134 k.z., do czego zmierza skarga kasacyjna, byłoby sprzeczne nie tylko z prawem, lecz w ogóle z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym. Zakład pracy, który inwalidy nie przyjmuje do pracy i uniemożliwia poszukującemu pracy uzyskanie jej przez zatrzymywanie tak zwanej karty skierowania urzędu zatrudnienia, postępuje sprzecznie z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, bo lekceważy człowieka pracy i narusza zasady socjalistycznego stosunku do pracy i do człowieka pracy. Jeżeli skutkiem takiego postępowania zakładu pracy pracownik poniesie szkodę, zakład musi ją wynagrodzić.Z powyższych względów Sąd Najwyższy nie znajdując usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych skargę kasacyjną oddalił (art. 436 k.p.c. w dawnym brzmieniu).