I PR 193/67

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Inwalidów "Postęp" w H. przeciwko Włodzimierzowi K. o zapłatę, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 1967 r. rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanego na rzecz powodowej Spółdzielni 339.619 zł tytułem odszkodowania, opierając się na następujących ustaleniach i wysnutych z nich wnioskach.Pozwany został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 k.k. za to, że w okresie od stycznia 1959 r. do 19.VI.1961 r. jako kierownik i magazynier oddziału dziewiarskiego, oraz jako członek komisji normowania Spółdzielni Inwalidów "Postęp" w H., działając na szkodę interesu publicznego nie dopełnił obowiązku należytej kontroli nad produkcją w ten sposób, że nie przestrzegał norm produkcyjnych zużycia stilonu do produkcji towarów wytwarzanych w powierzonym mu oddziale dziewiarskim. Jako członek komisji norm nie wykazywał grubości przędzy stilonowej w protokołach ustalenia norm. Jako kierownik produkcji prowadził ją niezgodnie z pierwowzorami zatwierdzonymi przez Wojewódzką Komisję Cen. Jako magazynier nie dopełnił obowiązku przeważania gotowych produktów oraz nie przestrzegał osobistego wydawania przędzy do produkcji. Przez opisane wyżej czyny doprowadził do tego, że konsumenci otrzymali towar gorszej jakości niż to przewidywały normy produkcyjne, a w Spółdzielni nie stwierdzono nadwyżek stilonu, które powinny znaleźć się w magazynie jako pozostałość nie wykorzystana w produkcji.Wysokość szkody Sąd Wojewódzki ustalił na kwotę 339.619 zł, czego pozwany w postępowaniu przed tym Sądem nie kwestionował. Zarzut pozwanego, że między tymi samymi stronami o to samo roszczenie toczy się wcześniej wszczęta sprawa przed Sądem Powiatowym w Bielsku Podlaskim, Sąd Wojewódzki uznał za nieusprawiedliwiony. Sprawa zawisła w Sądzie Powiatowym dotyczy bowiem roszczenia o kwotę 5.550,38 zł tytułem odszkodowania za niedobór magazynowy, wyliczony z porównania dokumentacji magazynowej z rzeczywistym stanem zapasów magazynowych. Natomiast w sprawie niniejszej chodzi o odszkodowanie za przędzę stilonową wykazaną przez pozwanego w dokumentacji jako zużytą w toku produkcji, a której w rzeczywistości pozwany nie zużył do produkcji i która powinna znajdować się w magazynie.Za nieuzasadniony także uznał Sąd Wojewódzki zarzut prekluzji z art. 473 k.z. gdyż zdaniem Sądu przypisane pozwanemu czyny zawierają znamiona czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 134 k.z.W rewizji, opartej na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, pozwany wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie pozwu względnie oddalenie powództwa, albo przekazanie sprawy sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew zawartym w rewizji zarzutom i wywodom Sąd Wojewódzki przeprowadził wnikliwe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, a cały zebrany w sprawie materiał dowodowy rozważył szczegółowo i dokonał niewadliwych ustaleń bez przekroczenia granic zakreślonych art. 233 § 1 k.p.c.W szczególności zaś niewadliwie Sąd Wojewódzki ustalił, że w sprawie niniejszej oraz w sprawie zawisłej w Sądzie Powiatowym w Bielsku Podlaskim (sygn. akt C 491/66) nie zachodzi tożsamość sporu (roszczenia).Sprawa zawisła w Sądzie Powiatowym dotyczy bowiem odrębnego roszczenia - wynikłego z innego zdarzenia niż roszczenie w sprawie niniejszej, co wyczerpująco zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a czego skarżący skutecznie nie podważa.Nie mogą także odnieść zamierzonego skutku wywody rewizyjne zmierzające do wykazania, że okoliczności sprawy nie usprawiedliwiały przyjęcia za podstawę prawną odpowiedzialności pozwanego ze szkodą także przepisu art. 134 k.z. gdyż został on skazany z art. 286 § 1 k.k. a nie za zagarnięcie mienia i dlatego jego odpowiedzialność opiera się wyłącznie na art. 239 k.z.Odpowiedzialność pracownika za szkodę na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych nie zachodzi bowiem tylko wówczas, jeżeli szkoda była wynikiem zagarnięcia mienia, ale i także wówczas, jeżeli szkoda powstała na skutek takiego działania, które stanowi nie tylko naruszenie obowiązków wynikających z umowy o pracę, ale również zawiera w sobie przejawy nieuczciwości, fałszu, dysponowania mieniem społecznym jak własnym, świadomego działania na szkodę itp. Niesporne jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem karnym z art. 286 § 1 k.k. Przypisane zaś mu tym wyrokiem czyny przestępcze, w wyniku których powstała szkoda, a zwłaszcza, że jako członek komisji norm nie wykazywał grubości przędzy stilonowej w protokołach ustalenia norm, jako kierownik produkcji prowadził ją niezgodnie z pierwowzorami zatwierdzonymi przez Wojewódzką Komisję Cen oraz jako magazynier nie przestrzegał osobistego wydawania przędzy do produkcji (według zaś zeznań pozwanego - k. 314 akt karnych - nigdy nie zamykał on magazynu oraz zezwalał brać towar osobom nieupoważnionym do samodzielnego pobierania), wskazują na przejawy świadomego działania na szkodę interesu publicznego oraz dysponowania mieniem społecznym, jak własnym, co przekracza ramy nienależytego wykonywania obowiązków płynących z łączącej strony umowy o pracę i nosi w sobie znamiona czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 134 k.z.Sąd Wojewódzki miał zatem uzasadnione podstawy do przyjęcia odpowiedzialności cywilnej pozwanego za wyrządzoną szkodę także z art. 134 k.z., co wyłącza w takich wypadkach stosowanie prekluzji z art. 473 k.z., jak również 3-letniego przedawnienia.Jeśli zaś chodzi o zarzut, że Sąd Wojewódzki wadliwie ustalił - zdaniem skarżącego - wysokość szkody, to nie może on odnieść zamierzonego skutku przede wszystkim z tej przyczyny, iż okoliczności, na których się opiera, zostały powołane dopiero w rewizji, mimo że, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, okoliczności te były znane skarżącemu i mogły być powołane w I instancji. W toku postępowania przed Sądem Wojewódzkim skarżący nie kwestionował ani sposobu wyliczenia szkody, ani też jej wysokości. Wypada jednakże przy tym zaznaczyć, że dokonane w tym względzie ustalenia zgodne są z materiałem sprawy i oparte na prawidłowo ocenionych dowodach.Okoliczności sprawy usprawiedliwiały także obciążenie pozwanego odpowiedzialnością za całą szkodę. Skarżący natomiast, kwestionując dokonane w tym względzie ustalenia, nie przytacza żadnych okoliczności faktycznych nieuwzględnionych przez Sąd Wojewódzki, a które wskazywałyby także na zaniedbania powódki, które by miały jakikolwiek wpływ na powstanie szkody.Z powyższych względów należało na podstawie art. 98 i 387 k.p.c. orzec jak w sentencji.