N 17/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, płk S. Wojtczak. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 1975 r. na rozprawie sprawy Andrzeja P., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 305 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji nadzwyczajnej na korzyść, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 września 1974 r.,uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji przez złagodzenie wymierzonej skazanemu kary o połowę, tj. do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a to na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159).Uzasadnienie faktycznePowołanym na wstępie wyrokiem Andrzej P. skazany został za to, że w dniu 12 czerwca 1974 r. w N. wobec swoich przełożonych odmówił pełnienia służby wojskowej, uzasadniając to przekonaniami religijnymi wynikającymi z faktu przynależności do grupy wyznaniowej "Świadków Jehowy".Wyrok ten uprawomocnił się w sądzie pierwszej instancji.W rewizji nadzwyczajnej Naczelny Prokurator Wojskowy zarzuca wyrokowi obrazę przepisu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii i na tej podstawie (art. 387 pkt 1 k.p.k.) wnosi o złagodzenie wymierzonej skazanemu kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji odmówił zastosowania w tej sprawie dobrodziejstwa wynikającego z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii, zajmując stanowisko, że "(...) czyn oskarżonego jest przestępstwem trwałym ze względu na trwały zamiar uchylenia się od służby wojskowej."Stanowisko to jest błędne z dwóch powodów.Po pierwsze - Naczelny Prokurator Wojskowy słusznie twierdzi, że jeżeliby nawet czyn popełniony przez skazanego uznać za przestępstwo trwałe, to i tak przestępstwo to nie byłoby wyłączone spod działania ustawy o amnestii, gdyż działanie przestępne ukończone zostało przed dniem 15 czerwca 1974 r., a jego sprawca - co należy dodać - znany był organom powołanym do ścigania przestępstw w dniu wejścia w życie tej ustawy (...).Po wtóre - Sąd Najwyższy wyraził już pogląd (OSNKW 1970, z. 10, poz. 126) i nadal go podtrzymuje, że przestępstwo określone w art. 305 k.k. dokonane jest w momencie, w którym żołnierz odmówi pełnienia służby wojskowej lub wykonania obowiązku wynikającego z tej służby, niezależnie od tego, czy po odmowie sprawca nadal trwa w swym pierwotnym uzewnętrznienionym zamiarze, czy też z różnych powodów rezygnuje z tego zamiaru i przystępuje do dalszego pełnienia służby wojskowej lub wykonania obowiązku wynikającego z tej służby. Inaczej mówiąc, odmowa pełnienia służby wojskowej lub wykonania obowiązku wynikającego z tej służby (art. 305 k.k.), podobnie jak odmowa wykonania rozkazu (art. 309 § 1 k.k.), jest dokonana z chwilą wyrażenia przez żołnierza swej woli w tym zakresie. Wyrażenie woli jest zaś zawsze aktem jednorazowym, a nie permanentnym. Przestępstwo trwałe natomiast charakteryzuje się nieprzerwanym utrzymywaniem przez sprawcę pewnego stanu bezprawnego w określonym czasie. W wypadku przestępstwa określonego w art. 305 k.k. sprawca może trwać w zamiarze niepełnienia służby wojskowej lub niewykonywania obowiązku wynikającego z tej służby, ale nie może w sposób trwały (nieprzerwanie) odmawiać pełnienia tej służby lub wykonywania obowiązku z niej wynikającego. Wynika z tego wniosek, że przestępstwo określone w art. 305 k.k. nie jest przestępstwem trwałym.W związku z tym powstaje konieczność złagodzenia wymierzonej skazanemu kary 3 lat pozbawienia wolności o połowę (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii), tj. do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.