Rw 1025/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 1983 r. na rozprawie sprawy Mirosława B., Waldemara Z. i Marka D., nieprawomocnie skazanych za popełnienie przestępstwa określonego w art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 296 § 2 k.k. na karę po 1 roku pozbawienia wolności oraz degradacji z jednoczesnym zasądzeniem od każdego z nich po 3.000 zł tytułem nawiązki na rzecz PCK, z powodu rewizji wniesionej przez obrońców oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 9 listopada 1983 r.rewizji obrońców nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizjami obrońców, w których - podnosząc zgodnie zarzut rażącej surowości orzeczonych przez sąd pierwszej instancji kar (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wnoszą o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności. W uzasadnieniach rewizji obrońcy kwestionują mimochodem niektóre ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji.Po wysłuchaniu obrońcy oskarżonego Waldemara Z. i oskarżonego Mirosaława B., popierającego rewizje, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o nieuwzględnienie rewizji obrońców i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje obrońców nie są zasadne z dwóch powodów: po pierwsze nie podnoszą oni przecież w rewizjach zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych (art. 387 pkt 3 k.p.k.), a po wtóre - przytoczona przez skarżących argumentacja - oceniana na tle całokształtu poczynionych w zaskarżonym wyroku bezbłędnych, bo znajdujących wiarygodne udokumentowanie dowodowe nie tylko w zeznaniach pokrzywdzonego Jacka J., lecz również w korespondujących z nimi zeznaniach świadków Stefanii K. i Haliny W. - w niczym owych ustaleń nie podważa.Dlatego też zawarte w rewizjach sugestie, choć jedynie marginesowe i zmierzające w swej istocie do stosowania lub wręcz minimalizacji drastycznych elementów przestępnego działania oskarżonych oraz eksponowania rzekomego przyczynienia się pokrzywdzonego do nadania zdarzeniu tak znacznych rozmiarów, są po prostu pozbawione podstaw dowodowych. Opierają się bowiem wyłącznie na odosobnionych i pozbawionych waloru wiarygodności - co trafnie wykazał w obszernym i analitycznym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji - wyjaśnieniach oskarżonych.Rzecz jednak polega przede wszystkim na tym, że z prawidłowych ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, iż oskarżeni dopuścili się występku o charakterze chuligańskim. W stosunku zaś do sprawców tego rodzaju przestępstw nie stosuje się warunkowego zawieszenia wykonania kary, chyba że przemawiają za tym szczególne okoliczności (art. 59 § 2 k.k.). Użyty natomiast w art. 59 § 2 k.k. zwrot: "szczególne okoliczności" rozumieć należy w ten sposób, że dopiero zestawienie i łączna ocena okoliczności podmiotowych i przedmiotowych danego przestępstwa oraz danych charakteryzujących właściwości i warunki osobiste sprawcy stwarzają uzasadnione podstawy do uznania, iż kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszenie jej wykonania spełni swoją rolę w zakresie społecznego oddziaływania oraz osiągnie cele wychowawcze i zapobiegawcze wobec sprawcy (sprawców) występku o charakterze chuligańskim.Inaczej mówiąc - warunkowe zawieszenie wykonania kary wymierzonej za występek o charakterze chuligańskim dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy za celowością zastosowania tej instytucji prawnej przemawiają szczególne okoliczności przedmiotowo-podmiotowe konkretnego czynu, a jednocześnie istnieją łącznie obydwa warunki, o których mowa w art. 73 k.k., przy czym - co należy podkreślić - złożenie poręczenia przez kolektyw żołnierski (organizację społeczną) nie zastępuje żadnego z nich, lecz jedynie je uzupełnia, stanowiąc dodatkową przesłankę mogącą uzasadniać - wespół z pozostałymi - celowość warunkowego zawieszenia wykonania sprawcy kary.Zarówno bowiem zaostrzenie odpowiedzialności karnej za występki o charakterze chuligańskim, jak też wyłączenie (w zasadzie) stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary za takie przestępstwa podyktowane są znacznym stopniem ich społecznego niebezpieczeństwa, względami na społeczne oddziaływanie kary i względami specjalnoprewencyjnymi. Chodzi przecież o przestępstwa bulwersujące opinię społeczną, dezorganizujące porządek publiczny oraz naruszające spokój i bezpieczeństwo obywateli, jak również godzące z reguły w dobra podlegające szczególnej ochronie prawnej.W tym kontekście dokonanie występku o charakterze chuligańskim, polegającego zwłaszcza na dotkliwym pobiciu w stanie nietrzeźwości innej osoby, przez sprawcę pełniącego służbę w organach powołanych do ochrony porządku i spokoju publicznego oraz zagwarantowania bezpieczeństwa obywateli i ich mienia ma tego rodzaju wysoce ujemny rezonans społeczny, że wzgląd na społeczne oddziaływanie kary z reguły sprzeciwia się stosowaniu wobec takiego sprawcy - nawet w razie legitymowania się przez niego dodatnio ocenioną osobowością - instytucji warunkowego zawieszenia kary. Trzeba bowiem unikać wszystkiego, co mogłoby służyć mylnemu przekonaniu opinii publicznej o tolerancji dla przejawów rozwydrzenia i zjawiska chuligaństwa w zależności od statusu służbowego sprawcy.Toteż słusznie postąpił sąd pierwszej instancji, uznając, że drastyczny, nacechowany wulgarnością, agresywnością i poniekąd nawet wręcz brutalnością sposób działania oskarżonych, którzy, będąc przecież żołnierzami Wojskowej Służby Wewnętrznej, tylko w celu zamanifestowania - w następstwie nadużycia alkoholu - swojej arogancji (kosztem rażącego przeciwstawienia się otoczeniu i wbrew wszelkim zasadom regulaminowego zachowania się poza rejonem zakwaterowania) wielokrotnie zadawali uderzenia pięściami i kopali pokrzywdzonego aż do utraty przezeń przytomności, wskutek czego zmuszony był on poddać się leczeniu szpitalnemu - stanowczo i jednoznacznie stoi na przeszkodzie zastosowaniu wobec nich art. 73 k.k.Do przytoczonej w tej kwestii argumentacji sądu pierwszej instancji należy - niejako uzupełniająco - dodać, że dwaj z oskarżonych, a mianowicie Waldemar Z. i Marek D., byli już karani dyscyplinarnie za nadużywanie alkoholu, natomiast trzeci z nich - Mirosław B. był tym, który zainicjował najbardziej drastyczny epizod pobicia pokrzywdzonego, oraz jednym z dwóch oskarżonych, będących organizatorami spożywania przed pójściem do kina znacznej ilości zakupionego nieco wcześniej alkoholu.Dlatego więc, nie negując występujących w sprawie okoliczności łagodzących, dotyczących głównie pozytywnie ocenionego dotychczasowego trybu życia oskarżonych przed i podczas pełnienia przez nich służby wojskowej, dojść należy do wniosku, iż na tle całokształtu materiału dowodowego brak podstaw do twierdzenia, że są to "okoliczności szczególne" w rozumieniu art. 59 § 2 k.k. co, oczywiście w konsekwencji sprawia, iż rewizje obrońców nie zasługują na uwzględnienie.