Rw 486/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski (sprawozdawca), płk J. Gawrysiak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 1977 r. na rozprawie sprawy: 1) Henryka Ż., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 312 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i degradację, z jednoczesnym zasądzeniem od niego na rzecz PCK 2.000 zł nawiązki, 2) Mirosława C., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 234 § 1 w zbiegu z art. 235 i 236 oraz w związku z art. 59 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 9 § 3 k.k. oraz art. 70 k.k. z 1932 r. na umieszczenie w zakładzie poprawczym z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat, z jednoczesnym oddaniem go pod dozór kuratora sądowego, z powodu rewizji wniesionych przez obrońcę oskarżonego Henryka Z. i prokuratora na niekorzyść oskarżonego Mirosława C. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 25 listopada 1976 r., częściowo uwzględniając rewizję obrońcy i prokuratora, zaskarżony wyrok zmienił:1) w stosunku do Henryka Ż. przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności na okres 2 lat - na podstawie art. 59 § 2, art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k.;2) w stosunku do Mirosława C. przez uzupełnienie kwalifikacji prawnej jego czynu art. 233 k.k. -i z powyższymi zmianami tenże wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został przez obrońcę oskarżonego Henryka Ż. oraz przez prokuratora w stosunku do oskarżonego Mirosława C., przy czym obrońca domaga się w swej rewizji warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej oskarżonemu Henrykowi Ż. kary pozbawienia wolności i uchylenia wymierzonej mu kary dodatkowej degradacji, natomiast prokurator wnosi o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Mirosława C. przez włączenie art. 233 k.k. do kumulatywnej kwalifikacji oraz wymierzenie mu, zamiast umieszczenia w zakładzie poprawczym, kary 2 lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.(...) Na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym obrońca popierał rewizję i wnosił o jej uwzględnienie, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagał się wymierzenia oskarżonemu Mirosławowi C. kary jednego roku pozbawienia wolności oraz wnosił o uwzględnienie rewizji obrońcy oskarżonego Henryka Ż.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy i prokuratora Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Co do rewizji obrońcyMa rację obrońca, kiedy twierdzi w motywach swej rewizji, że dotychczasowe nienaganne zachowanie się oskarżonego Henryka Ż., a w szczególności jego osiągnięcia w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz opinia kolektywu, wskazuje na to, że wszedł w kolizję z prawem przypadkowo, przestępstwo zaś, które popełnił, stanowi w jego życiu przypadek odosobniony (...). Oceniając popełniony przez oskarżonego czyn przestępny, sąd pierwszej instancji trafnie przyjął w motywach zaskarżonego wyroku, że miał charakter chuligański. Przypuszczać też należy, że powyższa okoliczność zaważyła bezpośrednio na tym, iż mimo istnienia w sprawie wielu istotnych okoliczności łagodzących sąd pierwszej instancji w ogóle nie rozważał możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej oskarżonemu kary.W wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 11 czerwca 1966 r. - VI KZP 43/65 w sprawie przestępstw o charakterze chuligańskim Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkowe zawieszenie wykonania kary może nastąpić również za przestępstwa o charakterze chuligańskim, a mianowicie wtedy: "(...) gdy ujemne następstwa czynu są niewielkie i gdy czyn został popełniony przypadkowo, a sprawca - zwłaszcza ze względu na swój nienaganny tryb życia i osiągnięcia w pracy - daje rękojmię, że nie popełni nowego przestępstwa" (OSNKW 1966, z. 7, poz. 68). Wprawdzie wspomniane wytyczne wydane zostały na gruncie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152), a nie na gruncie obowiązującego obecnie kodeksu karnego z 1969 r., pamiętać jednak należy, że sformułowanie art. 59 § 2 k.k. w części dotyczącej warunkowego zawieszenia kary jest podobne do sformułowania art. 3 powołanej ustawy, a merytorycznie oba unormowania są identyczne. W obu bowiem przepisach ustanowiona jest zasada, że do sprawców przestępstw o charakterze chuligańskim nie stosuje się warunkowego zawieszenia wykonania kary. Oba przepisy przewidują też wyjątek od tej zasady, a mianowicie istnienie okoliczności "szczególnych" (art. 59 § 2 k.k.) albo "wyjątkowych" (art. 3 powołanej ustawy). Z tych względów można i należy przyjąć, że wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 11 czerwca 1966 r. - VI KZP 43/65 w sprawie przestępstw o charakterze chuligańskim (OSNKW 1966, z. 7, poz. 68) w części określającej sytuacje pozwalające na odstąpienie - w drodze wyjątku - od przewidzianego w art. 3 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) zakazu warunkowego zawieszenia wykonania kary odnoszą się odpowiednio do podobnego zakazu sformułowanego w art. 59 § 2 k.k. (...).II. Co do rewizji prokuratoraNie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy zarzut rewizji, jakoby sąd pierwszej instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (...).Należy natomiast przyznać rację skarżącemu, że sąd pierwszej instancji niesłusznie wyeliminował z kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Mirosława C. art. 233 k.k. Sąd ten bowiem przyjął, że dokonanie przez oskarżonego czynnej napaści na funkcjonariusza organu powołanego do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego (jakim był Robert Z.) oraz na osobę, która samorzutnie udzielała mu pomocy w pełnieniu obowiązków służbowych (jakim był Marek G.), mieści się w dyspozycji art. 234 k.k. Tymczasem przyjęcie w tej sytuacji tylko art. 234 § 1 k.k. nie odzwierciedla całej zawartości kryminalnej czynu oskarżonego i jest sprzeczne z treścią art. 10 § 2 k.k. Marek G. bowiem nie korzystał z ochrony przewidzianej w art. 234 § 1 k.k., natomiast korzystał z ochrony przewidzianej w art. 233 k.k., zarówno jako "inny funkcjonariusz publiczny" (art. 120 § 11 k.k.), wypełniający swój służbowy obowiązek udzielenia pomocy starszemu stopniem w utrzymaniu karności i porządku wojskowego, jak i jako "osoba przybrana do pomocy funkcjonariuszowi publicznemu", gdyż za taką uchodzi również osoba, która pomocy tej udziela bez wezwania (OSNKW 1972, z. 5, poz. 92).Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem rewizji, jakoby sąd pierwszej instancji skazując oskarżonego Marka C. na umieszczenie w zakładzie poprawczym obraził przepisy prawa materialnego. Z treści art. 9 § 3 k.k. bowiem wynika w sposób oczywisty, że sąd pierwszej instancji był uprawniony do zastosowania tego środka, oczywiście pod tym warunkiem, że okoliczności sprawy oraz warunki osobiste sprawcy za tym przemawiają. Sąd pierwszej instancji kierując się zasadami określonymi w art. 9 § 3 k.k. uznał za stosowne zamiast kary zastosować wobec oskarżonego środek poprawczy, przy czym stanowisko swoje w tym zakresie należycie i przekonująco uzasadnił (...). Jeżeli się jeszcze zważy, że oskarżony aktualnie uczęszcza do trzeciej klasy zasadniczej szkoły zawodowej i systematycznie uczestniczy w zajęciach, to przyjąć należy, że nie zachodzi potrzeba surowszego represjonowania, czego domaga się w swej rewizji prokurator.Z podanych wyżej powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie (...).