Rw 1064/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Lipski.Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), mjr H. Kwaśny.Prokurator: mjr J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej Zastępcy Prokuratora Warszawskiego Okręgu Wojskowego, sprawę Wiesława T., skazanego wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 1963 r. za przestępstwa:1) z art. 237 § 1 k.k. - na karę 4 miesięcy aresztu za to, że "w dniu 30 czerwca 1963 r. na terenie zgrupowania jednostki wojskowej, uderzył kilkakrotnie ręką w twarz Tadeusza C. i spowodował u niego wylew krwi z nosa",2) z art. 117 § 1 k.k.W.P. - na karę 7 miesięcy więzienia za to, że "w dniu 30 czerwca 1963 r. na zgrupowaniu tejże jednostki wojskowej dokonał czynnej napaści na starszego stopniem Jana K. przez to, że uderzył go ręką w twarz".Łącznie wymierzono skazanemu karę 8 miesięcy więzienia.Zastępca Prokuratora Warszawskiego Okręgu Wojskowego, nie kwestionując w swej skardze rewizyjnej poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wiesława T. do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu tych wniosków rewizyjnych skarżący wywodził, że Sąd I instancji wbrew treści przepisu punktu 24 Regulaminu Służby Wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL bezpodstawnie ustalił, iż działanie Jana K nie miało charakteru wykonywania obowiązków służbowych, że w związku z tym czyn skazanego polegający na dokonaniu przezeń czynnej napaści na Jana K., wykonującego obowiązek służbowy, powinien być oceniony jako dopuszczenie się czynnej napaści w postaci kwalifikowanej, określonej w art. 117 § 2 k.k.W.P. i że w związku z nieprawidłową kwalifikacją prawną tego czynu z art. 117 § 1 k.k.W.P. wymierzona kara za to przestępstwo, jak również kara łączna są represjami niewspółmiernie łagodnymi.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu skargi rewizyjnej Zastępcy Prokuratora Warszawskiego Okręgu Wojskowego postanowił,uchylić wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 1963 r. w sprawie Wiesława T. i sprawę tę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Wywody skargi rewizyjnej Zastępcy Prokuratora Warszawskiego Okręgu Wojsk. zmierzające do uzasadnienia zarzutu dokonania przez Sąd I instancji błędnej oceny prawnej czynu skazanego z art. 117 § 1 k.k.W.P. zamiast z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. uznać należało za słuszne. Sąd I instancji zgodnie z wynikami przewodu sądowego prawidłowo ustalił, że skazany dopuścił się czynnej napaści na Jana K. Niesłusznie natomiast Sąd I instancji uznał, że działanie Jana K. w czasie zdarzenia opisanego w wyroku nie miało charakteru wykonywania przezeń obowiązków służbowych, i w związku z tym Sąd I instancji niesłusznie nie dopatrzył się w działaniu skazanego znamion przestępstwa z art. 117 § 2 k.k.W.P., a więc dokonania przez skazanego czynnej napaści w postaci kwalifikowanej. Z prawidłowo poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń wynika, że w opisanej w zaskarżonym wyroku sytuacji Jan K., wobec rażąco nieregulaminowego zachowania się skazanego, był obowiązany do udzielenia pomocy oficerowi Kazimierzowi D., którego poleceń skazany nie wykonał. Skoro przepis punktu 24 Regulaminu Służby Wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, mając na względzie utrzymanie porządku, wkłada na każdego żołnierza obowiązek udzielenia pomocy starszemu stopniem, który interweniuje w wypadkach jawnego naruszenia przepisów regulaminu przez młodszego stopniem, to tym bardziej podwładny obowiązany jest udzielić pomocy przełożonemu w wypadkach, gdy inny podwładny, naruszając regulaminowe zasady zachowania się lub postępowania, nie podporządkowuje się woli przełożonego, zmierzającego do likwidacji karygodnego zachowania się podwładnego.W opisanym w zaskarżonym wyroku zdarzeniu faktycznym Jan K. był więc obowiązany do udzielenia pomocy Kazimierzowi D., którego poleceń skazany Wiesław T. nie wykonywał. Skoro zatem Jan K. wykonywał służbowy obowiązek udzielenia pomocy Kazimierzowi D. i chciał doprowadzić do tego, aby okazujący nieposłuszeństwo skazany podporządkował się woli oficera Kazimierza D., to dopuszczenie się przez skazanego Wiesława T. czynnej napaści na Jana K. w czasie wykonywania przezeń obowiązku służbowego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. Nieprawidłowe zakwalifikowanie czynu skazanego z art. 117 § 1 k.k.W.P. zamiast z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. doprowadziło do wymierzenia skazanemu niewspółmiernie łagodnej kary za ten czyn (minimum ustawowe wynosi 1 rok więzienia) i kary łącznej.