Rw 1258/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Wł. Sieracki. Sędziowie: ppłk M. Bieniaszewski (sprawozdawca), mjr H. Kwaśny.Prokurator: mjr J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Józefa K., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 10 grudnia 1965 r. za przestępstwa: 1) z art. 108 § 1 k.k.W.P. - na karę 6 miesięcy więzienia za to, że jako żołnierz jednostki wojskowej w N., czasowo stacjonującej w N1 dopuścił się samowolnego oddalenia w ten sposób, że w dniu 29 września 1965 r. nie powrócił z urlopu do swojej jednostki, przebywając poza nią bezprawnie w N2, do 10 października 1965 r., w którym to dniu w godzinach wieczornych powrócił dobrowolnie do jednostki; 2) z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 204 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za to, że "8 października 1965 r. w lesie koło wsi N3, używając przemocy, usiłował doprowadzić do poddania się czynowi nierządnemu Marię O. w ten sposób, że powalił ją na ziemię, położył się na niej i dążąc do odbycia stosunku płciowego, chciał ściągnąć jej reformy, lecz zamierzonego czynu nie dokonał na skutek obrony Marii O.; 3) z art. 259 k.k. - na karę 3 lat więzienia za to, że w tym samym miejscu i czasie, przy użyciu przemocy, zabrał Marii O. torbę damską z zawartością 3.094 zł i pieniądze te przywłaszczył sobie, przy czym działał w ten sposób, że kiedy Maria O. nie chciała mu oddać torby, dotkliwie ją pobił i wyrwał z jej rąk tę torbę; i łącznie - skazanego na karę 4 lat więzienia.Obrońca wnosił w skardze rewizyjnej o zmianę zaskarżonego wyroku przez umorzenie postępowania karnego co do czynu z art. 259 k.k. oraz o wydatne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy, w związku ze skargą rewizyjną obrońcy, postanowił uchylić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 10 grudnia 1965 r. w sprawie Józefa K. i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził m. in. następujący pogląd:W toku rozpoznawania sprawy oskarżonego K. Sąd I instancji powziął podejrzenie, że stan psychiczny tego oskarżonego odbiega od normy i wobec tego postanowił poddać go zbadaniu przez biegłego lekarza psychiatrę. Wezwana na rozprawę sądową biegła dr Halina D. stwierdziła, że oskarżony jest dotknięty niedorozwojem umysłowym w stopniu debilizmu i że zdolność rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swym postępowaniem są u niego w znacznym stopniu ograniczone (...).Sąd I instancji nie przeanalizował wystawionej przez biegłą opinii. Sąd powinien był porównać opinię biegłej z innymi dowodami i w wyniku tych rozważań ustalić, czy podziela pogląd wyrażony w opinii, czy też z nim się nie zgadza i nie przyjmuje za element oceny czynu sprawcy (...).W razie przyjęcia ograniczonej poczytalności sąd orzekający powinien wskazać przyczynę, dla której nie skorzystał z wynikającego z tego przepisu uprawnienia i przepisu tego nie zastosował. Stwierdzenie bowiem okoliczności, która z mocy przepisu ustawy może wywrzeć wpływ na orzeczenie o karze, powinno być przedmiotem rozważań sądu orzekającego.Przytoczenie więc przez Sąd I instancji w wyroku jedynie tego, że ograniczoną w znacznym stopniu poczytalność oskarżonego Sąd przyjął jako okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary, nie może być uznane za prawidłowe ustosunkowanie się Sądu do omawianej kwestii. Nienależyte zaś ustosunkowanie się Sądu orzekającego do sprawy poczytalności oskarżonego Józefa K. mogło mieć wpływ na treść wyroku i wobec tego stanowi uchybienie pociągające za sobą konieczność uchylenia tego wyroku.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Józefa K. Sąd I instancji - poza wymienionymi wyżej wskazaniami - powinien zająć się również wyjaśnieniem, czy na poczytalność oskarżonego miał jakiś wpływ alkohol, który oskarżony pił bezpośrednio przed czynem polegającym na usiłowaniu zmuszenia Marii O. do poddania się czynowi nierządnemu i na dokonaniu rabunku.Wobec uchylenia wyroku z powodu uchybień proceduralnych, merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi rewizyjnej obrońcy jest przedwczesne.