Rw 127/74

WyrokIzba Cywilna1974-03-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprawienie się w stan niezdolności do pełnienia obowiązków służbowych poprzez spożycie alkoholu, nawet jeśli stan nietrzeźwości nie jest widoczny dla osób postronnych, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 327 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla bytu przestępstwa z art. 327 § 1 k.k. obojętne jest, czy stan niezdolności sprawcy do pełnienia obowiązków służbowych jest widoczny dla osób postronnych. Wystarczające jest ustalenie, że stan, w jaki się wprawił, czynił go niezdolnym do pełnienia tych obowiązków. Sposób popełnienia tego przestępstwa polega na wprawieniu się w stan niezdolności do pełnienia obowiązków służbowych, a stan ten może być wynikiem nietrzeźwości lub zażywania innych środków, których wykrycie na podstawie obserwacji może być trudne.
Stan faktyczny
Jerzy N. został nieprawomocnie skazany za samowolne zejście z posterunku i włamanie do kiosku "Ruch", z którego zabrał gotówkę i przedmioty o wartości 1.182 zł. Jednocześnie został uniewinniony od zarzutu wprawienia się w stan niezdolności do pełnienia służby poprzez spożycie alkoholu. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego w części dotyczącej uniewinnienia oraz rażącą niewspółmierność kary za pozostałe przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia Jerzego N. od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k. i w tym zakresie przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, natomiast w pozostałych częściach wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: ppłk C. Bakalarski (sprawozdawca), płk dr W. Sieracki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1974 r. na rozprawie sprawy Jerzego N., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w art.:a) 325 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności,b) 208 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, przy czym łącznie wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności, ponadto nieprawomocnie uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 8 lutego 1974 r.częściowo uwzględniając rewizję prokuratora uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia Jerzego N. od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k. i w tym zakresie przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, natomiast w pozostałych częściach wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Jerzy N. skazany został za to, że:a) dnia 8 stycznia 1974 r. naruszył pkt 224 lit. c regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej Sił Zbrojnych PRL przez to, iż o godz. 22.00 samowolnie zszedł z posterunku na około 30 minut,b) dnia 8 stycznia 1974 r. około 22.00 przez wybicie szyby włamał się do kiosku "Ruch" w N., z którego zabrał gotówkę i drobne przedmioty o łącznej wartości 1.182 zł.Tym samym wyrokiem Jerzy N. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że dnia 8 stycznia 1974 r. wiedząc, iż został wyznaczony do pełnienia służby, wprawił się w stan niezdolności do pełnienia tej służby, spożywając większą ilość wódki.Wyrok ten zaskarżył prokurator, zarzucając:1) obrazę przepisów prawa materialnego wskutek niesłusznego uznania, że czyn oskarżonego polegający na wprawieniu się w stan nietrzeźwości po wyznaczeniu go do pełnienia służby nie wyczerpuje znamion przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k., i uniewinnienia oskarżonego od tego zarzutu,2) rażącą niewspółmierność kary w stosunku do wysokiego stopnia niebezpieczeństwa społecznego przypisanego oskarżonemu przestępstwa określonego w art. 208 k.k. i wymierzenie mu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności wskutek niedostatecznego uwzględnienia okoliczności obciążających, co z kolei wpłynęło na wymierzenie oskarżonemu rażąco łagodnej kary łącznej.Na podstawie tych zarzutów prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z wyjaśnień oskarżonego złożonych na rozprawie wynika, że po wyznaczeniu go do służby wypił około 400 gramów wódki, po czym czuł się bardzo pijany.Wyjaśnienia te - po uwzględnieniu zeznań brata oskarżonego świadka Artura N., że tego dnia pozostawił oskarżonemu 400 gramów wódki, i zeznań świadka Aleksandra T., który zauważył stan nietrzeźwości oskarżonego - nie mogą nasuwać wątpliwości. Twierdzenie zatem sądu pierwszej instancji, że oskarżony był zdolny do pełnienia obowiązków służbowych, nie jest zgodne z dowodami ujawnionymi na rozprawie.Dla bytu przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k. obojętne jest, czy stan niezdolności sprawcy do pełnienia obowiązków służbowych, widoczny jest dla osób postronnych, w tym także przełożonych, wystarczy ustalenie, że stan, w jaki się wprawił, czynił go niezdolnym do pełnienia tych obowiązków.Sposób popełnienia tego przestępstwa polega przecież na wprawieniu się w stan niezdolności do pełnienia obowiązków służbowych, a stan ten może być nie tylko rezultatem nietrzeźwości stosunkowo łatwej do zaobserwowania, lecz także wynikiem zażywania innych środków, których wykrycie na podstawie obserwacji może graniczyć wprost z niemożliwością.Nie można natomiast podzielić wywodów skarżącego, jakoby kara za przypisane oskarżonemu przestępstwo określone w art. 208 k.k. i kara łączna były niewspółmiernie łagodne.Obowiązujące przepisy, w tym także kodeksu karnego, w wielu wypadkach wskazują, że dla oceny czynu przeciwko mieniu z punktu widzenia jego społecznego niebezpieczeństwa istotne znaczenie ma wartość tego mienia (por. np. art. 119 § 1 i 2 k.w., art. 199 § 1 i art. 201 k.k.).W niniejszej sprawie, w której przypisano oskarżonemu, zgodnie z wynikami przewodu sądowego, zabór z kiosku gotówki i drobnych przedmiotów o ogólnej wartości 1.182 zł, należy stwierdzić, że zagarnięte mienie było stosunkowo niewielkiej wartości. Wprawdzie wartość mienia nie ma znaczenia dla kwalifikacji prawnej czynu polegającego na dokonaniu kradzieży z włamaniem, ale nie ma podstaw do twierdzenia, że okoliczność ta jest obojętna dla wymiaru kary. Okoliczności, jakie powołał skarżący w rewizji, w szczególności dokonania czynu podczas pełnienia służby, wpłynęły właśnie na wymierzenie za ten czyn kary odbiegającej od najniższego ustawowego zagrożenia.Również kara łączna w rozmiarze 2 lat pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny za popełnione przez oskarżonego przestępstwa nie może być uznana za karę rażąco łagodną, zwłaszcza przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności popełnienia przestępstw, a w szczególności niezbyt długiego czasu pobytu poza miejscem pełnienia służby, stosunkowo niewielkiej wartości zagarniętego mienia i odzyskania go w całości.Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 327 § 1 KKart. 208 KKart. 119 § 1art. 199 § 1art. 201 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.