Rw 218/63
PostanowienieIzba Cywilna1963-03-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepoczytalna, która w chwili popełnienia czynu nie miała zdolności rozumienia jego znaczenia i kierowania swoim postępowaniem, może zostać uznana za winną popełnienia przestępstwa na gruncie Kodeksu Karnego Wojska Polskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osoba niepoczytalna, która w chwili popełnienia czynu nie miała całkowicie zdolności rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem, nie może popełnić przestępstwa. Wyrażenie "nie podlega karze" użyte w art. 15 § 1 k.k.W.P. wyłącza uznanie winy sprawcy, co skutkuje koniecznością uniewinnienia, a nie umorzenia postępowania karnego.Stan faktyczny
Zygmunt S. został oskarżony o czyn z art. 109 § 1 k.k.W.P. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Poznaniu umorzył postępowanie karne, uznając oskarżonego za niepoczytalnego. Obrońca wniósł skargę rewizyjną, domagając się uniewinnienia oskarżonego z uwagi na jego niepoczytalność i brak winy. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na skutek tej skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu, uniewinniając oskarżonego Zygmunta S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P. na zasadzie art. 15 § 1 k.k.W.P.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki.Sędziowie: ppłk J. Drohomirecki (sprawozdawca), płk Z. Krasuski.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał ma posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Zygmunta S., w stosunku do którego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 1963 r. umorzono postępowanie karne o czyn z art. 109 § 1 k.k.W.P. na mocy art. 15 § 1 k.k.W.P. i art. 7 § 1 lit. c) k.w.p.k.Obrońca wniósł o zmianę tego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu aktu oskarżenia, gdyż oskarżony jest człowiekiem niepoczytalnym i nie można mu przypisać winy.Sąd Najwyższy postanowił: uwzględniając skargę rewizyjną obrońcy, zmienić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 1963 r. w sprawie Zygmunta S. w ten sposób, że na zasadzie art. 15 § 1 k.k.W.P. uniewinnić go od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: U oskarżonego Zygmunta S. stwierdzono schizofrenię paranoidalną, w wyniku której, w chwili popełnienia zarzuconego mu czynu, nie miał on całkowicie zdolności rozumienia znaczenia czynu i kierowania swym postępowaniem. Oskarżony Zygmunt S., jako człowiek niepoczytalny, nie mógł więc popełnić przestępstwa. Użyte w art. 15 § 1 k.k.W.P. wyrażenie "nie podlega karze" wyłącza uznanie winy sprawcy, należało więc oskarżonego uniewinnić, a nie, jak to błędnie uczynił Sąd I Instancji, umorzyć postępowanie karne w jego sprawie.
Powiązane orzeczenia
- I KA 14/24 2024-10-09Czy w przypadku popełnienia przestępstwa zniewagi i pomówienia przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej, w kontekście istniejącego między stronami konfliktu osobistego i emocjonalnego, możliwe jest warunkowe umorzenie…
- II KK 220/17 2017-08-09Czy umorzenie postępowania karnego z powodu niepoczytalności oskarżonego jest dopuszczalne bez wcześniejszego ustalenia, czy oskarżony popełnił zarzucany mu czyn?
- Rw 96/80 1980-06-11Czy w przypadku stwierdzenia znacznego ograniczenia zdolności rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, sąd powinien zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, uwzględniając pozytywne zachowanie spraw…
- Rw 436/73 1973-05-16Czy niezdolność sprawcy przestępstwa wojskowego do pełnienia służby wojskowej, spowodowana mankamentami zdrowia psychicznego, powinna być uwzględniana jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary?
- Rw 749/70 1970-09-08Czy czyn polegający na wprawieniu się w stan nietrzeźwości w czasie pełnienia służby wartowniczej i bezprawnym zatrzymaniu osób wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 327 § 1 k.k. i art. 325 § 1 k.k.?
Powołane przepisy
art. 109 § 1 KKart. 15 § 1 KKart. 7 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.