Rw 436/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk H. Kmieciak (uzasadnienie). Sędziowie: ppłk J. Górski, Sędzia Sądu Wojsk. (del.) ppłk C. Bartłomiejczyk (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 maja 1973 r. na rozprawie sprawy Andrzeja D., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 2 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i w art. 303 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, łącznie na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 17 kwietnia 1973 r.,uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez złagodzenie wymierzonych oskarżonemu kar pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 303 § 2 k.k. do 3 miesięcy, a za przestępstwo określone w art. 303 § 1 k.k. do 6 miesięcy i łącznej do 8 miesięcy i z tymi zmianami tenże wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem oskarżony Andrzej D. został skazany na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za to, że:1) będąc uprzednio w okresie ostatnich 6 miesięcy karany dyscyplinarnie aresztem za samowolne oddalenie z miejsca pełnienia służby, w dniu 7 stycznia 1973 r. około godziny 8.00 opuścił jednostkę wojskową w N. i samowolnie pozostawał poza nią do godziny 18.00 dnia 9 stycznia 1973 r., tj. do chwili zatrzymania go przez oficera WSW macierzystej jednostki;2) w dniu 10 lutego 1973 r. około godziny 18.30 samowolnie oddalił się z jednostki wojskowej w N. i przebywał poza nią do godziny 8.30 dnia 17 lutego 1973 r., tj. do czasu zatrzymania go przez patrol jednostki.Wyrok powyższy zaskarżył obrońca oskarżonego, który domaga się złagodzenia wymierzonych oskarżonemu kar za poszczególne przestępstwa oraz kary łącznej. Obrońca podniósł w szczególności, że oskarżony został uznany przez biegłych psychiatrów za osobę o nieprawidłowej osobowości i jako taki został uznany przez właściwą komisję lekarską za czasowo niezdolnego do służby wojskowej oraz służby w formacjach samoobrony, że zatem nie zła wola oskarżonego, lecz jego mankamenty psychiczne były podłożem jego samowolnych oddaleń.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy oskarżonego jest zasadna.Sąd pierwszej instancji wyraźnie przecenił wymierzając karę znaczenie dotychczasowego niezdyscyplinowania oskarżonego, które polegało na wielokrotnym samowolnym oddaleniu się z jednostki wojskowej itp.Po pierwsze - dotychczasowe niezdyscyplinowanie oskarżonego i jego karalność dyscyplinarna zadecydowały w ogóle o tym, że jego sprawa o dwa ostatnie krótkotrwałe samowolne oddalenia trafiła na drogę postępowania karnego, a nie została rozstrzygnięta w postępowaniu dyscyplinarnym (por. wniosek dowódcy jednostki wojskowej o ściganie).Po wtóre - przyczyną niezdyscyplinowania oskarżonego była nie tyle zła wola, ile przede wszystkim mankamenty psychiczne (zespół dezadaptacyjny u osoby z nieprawidłową osobowością), które w pewnym stopniu ograniczały jego zdolność do kierowania swoim postępowaniem oraz czyniły go w krytycznym czasie niezdolnym do służby wojskowej, a także do służby w formacjach samoobrony.Jeżeli spowodowana mankamentami zdrowia psychicznego niezdolność sprawcy przestępstwa wojskowego do pełnienia służby wojskowej powinna być kiedykolwiek uwzględniana - w zależności od stopnia wpływu owych mankamentów na popełnienie przestępstwa - jako okoliczność łagodząca lub nawet wyjątkowa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1964 r. - RNw 70/63 - OSNKW 1964, z. 8, poz. 103), to przede wszystkim w wypadkach czynów z pogranicza przestępstw i przewinień dyscyplinarnych, których ściganie uzależnione jest od wniosku dowódcy jednostki wojskowej.Ze względu na to, że przypisane oskarżonemu przestępstwa z art. 303 § 1 i art. 303 § 2 k.k. do takich właśnie należą, przeto w kwestii wymiaru kary jednostkowych i łącznej należało orzec, jak na wstępie.