Rw 69/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Cz. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk W. Morawski, ppłk E. Zawiłowski. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk E. Wiącek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1979 r. na rozprawie sprawy Marka S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 13 lutego 1979 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 387 pkt 1 i 4 k.p.k. i dlatego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez nadzwyczajne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z treści uzasadnienia rewizji wynika, że obrońca dopatruje się naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego z powodu niezastosowania do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary. Za koniecznością stosowania tej instytucji do czynu oskarżonego przemawiają - według przekonania obrońcy - stwierdzone u tegoż oskarżonego mankamenty zdrowia psychicznego, które spowodowały uznanie go za zdolnego do służby wojskowej jedynie na określonych stanowiskach.Pogląd obrońcy jest oczywiście błędny. Skoro oskarżony uznany został przez odpowiednie władze wojskowo-lekarskie za zdolnego do pełnienia służby wojskowej, to obowiązkiem jego, wynikającym z przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.), w szczególności zaś z art. 1 i art. 4 ust. 2 i 3 tejże ustawy, było odbycie tej służby. Uchylenie się od tego obowiązku, w zależności od powodów i zamiaru sprawcy, pociąga za sobą odpowiedzialność karną z odpowiednich przepisów cytowanej wyżej ustawy albo ze stosownych przepisów kodeksu karnego (...).(...) Oskarżony popełnił występek przewidziany w art. 303 § 3 k.k., polegający na samowolnym przebywaniu poza jednostką wojskową prawie 2 miesiące, i za to skazany został na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego. Należy więc rozważyć, że skoro brak podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary, czy wymierzona temu sprawcy kara w granicach zakreślonych przepisem jest współmierna do niebezpieczeństwa społecznego czynu i zawinienia sprawcy. Kierując się tymi wskazówkami (art. 50 § 1 k.k.), sąd uwzględnia m.in. sposób życia sprawcy przed popełnieniem i zachowanie się po popełnieniu przestępstwa (art. 50 § 2 k.k.). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 1973 r. - VI KZP 37/73, wpisaną do księgi zasad prawnych (OSNKW 1973, z. 12, poz. 151, sąd uwzględnia jako okoliczność wpływającą zarówno na zaostrzenie kary, jak i na wybór surowszego rodzaju kary, a ponadto na stosowanie innych środków przewidzianych w ustawie karnej, pasożytniczy tryb życia sprawcy przestępstwa. Osobą prowadzącą pasożytniczy tryb życia jest taki sprawca przestępstwa, który - mimo możliwości - nie kontynuował nauki lub będąc zdolny do pracy uchylał się od jej wykonywania, a środki na swe utrzymanie uzyskiwał sprzecznie z zasadami współżycia społecznego.Z całości zebranych w sprawie dowodów wynika, że oskarżony będąc zdolny do służby wojskowej jest też zdolny do pracy i nauki, a do tej pory - jak sam wyjaśnił - niczym pożytecznym się nie zajmował. Środki na utrzymanie oskarżony czerpał z gier hazardowych, w szczególności z gry w karty, za co nawet był karany przez kolegium do spraw wykroczeń. Gry hazardowe urządzane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej są szkodliwe społecznie, ustawodawca uznał je więc w art. 128 § 1 k.w. za wykroczenie.Powyższe wywody pozwalają na wyrażenie następującego poglądu prawnego.(...) Czerpanie z organizowania gier hazardowych środków na utrzymanie jest jedną z form prowadzenia pasożytniczego trybu życia, który należy w myśl art. 50 § 2 k.k. uwzględnić przy wymiarze kary jako okoliczność obciążającą.Z powyższych wywodów wynika, że sąd pierwszej instancji - wbrew twierdzeniom zawartym w rewizji - ani nie naruszył prawa materialnego, ani nie wymierzył oskarżonemu kary rażąco surowej i dlatego rewizja nie została uwzględniona.