Rw 797/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak, kpt W. Oziębło (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 1985 r. na rozprawie sprawy Romualda S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 231 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k. - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w N. - na niekorzyść - od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 10 grudnia 1984 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrok ten zaskarżył Wojskowy Prokurator Garnizonowy w N. na niekorzyść. W rewizji zarzucono wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernej kary pozbawienia wolności z zastosowaniem dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, mimo braku okoliczności, które miałyby wpływ na tak znaczne jej złagodzenie, i wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności.Na rozprawie rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierał rewizję oraz zawarte w niej wnioski.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna. Nie kwestionując ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji, jak też uznając za prawidłową ocenę prawną czynu - nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, jakoby sąd pierwszej instancji bezzasadnie zastosował względem oskarżonego dobrodziejstwo nadzwyczajnego złagodzenia kary, a w konsekwencji wymierzył mu karę pozbawienia wolności, która w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. razi swą niewspółmierną łagodnością przez to, że orzeczono ją w rozmiarze nieadekwatnym do stopnia zawinienia sprawcy.W sprawie niniejszej okolicznością pozostającą poza sporem i przez nikogo nie kwestionowaną jest to, że oskarżony orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w N. z dnia 30 listopada 1984 r. został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej przez okres 6 miesięcy.Słusznie zauważa sąd pierwszej instancji, że okoliczność ta powinna rzutować na kwestię jego odpowiedzialności karnomaterialnej. W orzecznictwie sądowym utrwalony został bowiem pogląd, że wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 20 grudnia 1976 r. w sprawach o przestępstwa wojskowe popełnione przez żołnierzy uznanych ex post za niezdolnych do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia (OSNKW 1977, z. 1-2, poz. 2) mają zastosowanie nie tylko do żołnierzy, ale także do junaków odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej, jak też i do osób, które zostały do tej służby przeznaczone.Według tych wytycznych (por. tezę 6) niezdolność do służby wojskowej (a tym samym do służby w obronie cywilnej) powinna być z reguły uznawana za okoliczność wyjątkową, uzasadniającą zastosowanie wobec sprawcy przestępstwa wojskowego dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, o którym mowa w art. 57 § 2 k.k.W sprawie niniejszej nie istnieją jakiekolwiek podstawy ku temu, aby od reguły tej odstąpić. Skoro bowiem zważy się, że za zastosowaniem względem oskarżonego dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary przemawia nie tylko jego czasowa niezdolność do służby wojskowej (a tym samym do służby w obronie cywilnej), a stanowi to okoliczność wyjątkową o zasadniczym znaczeniu, ale także jego dotychczasowy nienaganny tryb życia oraz pozytywna opinia środowiskowa i służbowa, to uznać należy, że stanowisko sądu pierwszej instancji w opisanej kwestii jest trafne.Stanowiska tego w niczym nie może podważyć wyrażona w rewizji argumentacja, że skoro "niedomagania zdrowotne oskarżonego nie miały żadnego wpływu na jego decyzję co do trwałego uchylania się od służby w obronie cywilnej", to omawiane wyżej zasady wyrażone w cytowanych wytycznych nie mają do niego zastosowania.Wytyczne te bowiem nie dotyczą problematyki pobudek, jakimi kierował się sprawca przestępstwa wojskowego, lecz zakresu odpowiedzialności żołnierzy, którzy dopuścili się przestępstw ściśle wojskowych, a którzy zostali uznani ex post za niezdolnych do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia.W świetle tego należy wyrazić pogląd, że dyrektywy zawarte w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 20 grudnia 1976 r. w sprawach o przestępstwa wojskowe popełnione przez żołnierzy uznanych ex post za niezdolnych do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia (OSNKW 1977, z. 1-2, poz. 2) dotyczą nie tylko żołnierzy, ale osób przeznaczonych do zasadniczej służby w obronie cywilnej i junaków tę służbę odbywających (...).