Rw 597/62
PostanowienieIzba Cywilna1962-06-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzona u żołnierza całkowita niezdolność do pełnienia służby wojskowej, istniejąca już w chwili powołania, może stanowić okoliczność wyjątkową uzasadniającą nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 53 § 1 k.k.W.P. w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko obowiązkowi wojskowemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzona u żołnierza całkowita niezdolność do pełnienia służby wojskowej, która istniała już w chwili powołania, może stanowić okoliczność wyjątkową w rozumieniu art. 53 § 1 k.k.W.P. przy ocenie popełnionego przez tego żołnierza przestępstwa przeciwko obowiązkowi wojskowemu. Okoliczność ta, nawet przy nieznacznym ograniczeniu poczytalności, może wpływać na ocenę stopnia szkodliwości społecznej czynu, uzasadniając nadzwyczajne złagodzenie kary.Stan faktyczny
Józef D. został skazany za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. Garnizonowa Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła u niego psychopatię ze skłonnością do poriomanii, co czyniło go niezdolnym do służby wojskowej w czasie pokoju. Schorzenie to wyszło na jaw dopiero po popełnieniu przestępstwa. Prokurator wniósł skargę rewizyjną, kwestionując nadzwyczajne złagodzenie kary zastosowane przez sąd I instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi rewizyjnej prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca).Sędziowie: ppłk A. Kruszka, mjr M. Bieniaszewski.Prokurator: E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu skargi rewizyjnej prokuratora w sprawie Józefa D., skazanego wyrokiem Sądu I instancji za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. przy zastosowaniu art. 53 § 1 k.k.W.P.nie uwzględnił skargi rewizyjnej prokuratora, dotyczącej między innymi kwestii niesłusznego - zdaniem prokuratora - nadzwyczajnego złagodzenia kary Józefowi D. na zasadzie art. 53 § 1 k.k.W.P., i zaskarżony wyrok I instancji utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Jak wynika z zawiadomienia Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 16 kwietnia 1962 r., skazany Józef D., z powodu stwierdzonej u niego psychopatii ze skłonnością do poriomanii (manii włóczęgostwa), uznany został za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. Józef D. - jak z tego wynika - został powołany do służby wojskowej tylko z tego powodu, że na komisji poborowej nie można było ustalić ukrytego schorzenia psychicznego skazanego, które wyszło na jaw dopiero w związku z popełnionym przezeń przestępstwem z art. 109 § 1 k.k.W.P.Przestępstwa z art. 109 § 1 k.k.W.P. dopuścił się zatem obywatel, który nie powinien był w ogóle pełnić służby wojskowej. Okoliczność ta nie zwalnia wprawdzie skazanego Józefa D. od odpowiedzialności karnej za przestępstwa popełnione w czasie faktycznego pełnienia przezeń służby wojskowej, niemniej jednak rzutuje ona na ocenę stopnia szkodliwości społecznej czynu skazanego. Inna jest szkodliwość społeczna przestępstwa przeciwko obowiązkowi wojskowemu popełnionego przez żołnierza, który został wcielony do wojska jako w pełni zdatny do pełnienia służby wojskowej, a inna - i to minimalna - przestępstwa wojskowego popełnionego przez żołnierza, który w rzeczywistości, ze względu na ukryte wady fizyczne czy psychiczne, w ogóle nie powinien był być wcielony do wojska i który następnie po wykryciu tych wad fizycznych lub psychicznych, został ze służby wojskowej zwolniony.Stwierdzona u żołnierza jego całkowita niezdolność do pełnienia służby wojskowej, która istniała już w chwili powołania go do służby wojskowej, może stanowić okoliczność wyjątkową - w rozumieniu art. 53 § 1 k.k.W.P. - przy ocenie popełnionego przez tego żołnierza przestępstwa przeciwko obowiązkowi wojskowemu.Nie ma więc w konkretnej sprawie znaczenia podniesiona w skardze rewizyjnej okoliczność, że Józef D. był tylko w stopniu nieznacznym ograniczony w poczytalności z powodu stwierdzonych u niego cech psychopatycznych ze skłonnością do poriomanii, skoro schorzenia te wystarczały, aby uznać go za zupełnie niezdolnego do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju, przy czym niezdolność ta istniała już w czasie wcielenia go do wojska.Sąd I instancji słusznie zatem zastosował do skazanego przepis art. 53 § 1 k.k.W.P., a wymierzona Józefowi D. kara za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. nie może być - wskutek niewielkiego stopnia szkodliwości społecznej tego czynu - uznana za karę niewspółmiernie łagodną.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1061/85 1985-11-26Czy niezdolność żołnierza do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, w połączeniu ze znacznym ograniczeniem poczytalności w chwili popełnienia czynu, uzasadnia nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności?
- Rw 797/84 1985-01-29Czy czasowa niezdolność do służby wojskowej, stwierdzona po popełnieniu przestępstwa, uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary za przestępstwo wojskowe?
- Rw 847/62 1962-07-09Czy sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 121 k.k.W.P. w przypadku, gdy sprawca przestępstwa z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. działał w rozdrażnieniu wywołanym niewłaściwym zachowaniem żołnierza…
- Rw 1349/70 1970-12-07Czy niezdolność żołnierza do pełnienia czynnej służby wojskowej, stwierdzona orzeczeniem lekarskim po popełnieniu przestępstwa przeciwko obowiązkowi jej pełnienia, może stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania zasa…
- Rw 427/69 1969-04-17Czy sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 53 § 1 k.k.W.P. i art. 117 § 2 k.k.W.P. w sprawie czynnej napaści na przełożonego, uwzględniając okoliczności łagodzące, oraz czy powinien był rozważyć zastosowanie art. 121…
Powołane przepisy
art. 109 § 1 KKart. 53 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.