Rw 360/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 października 1976 r. na rozprawie sprawy Ryszarda G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 246 § 1 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego i degradację, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 14 września 1976 r.:1) nie uwzględnił rewizji obrońcy, a z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Ryszarda G. z art. 246 § 1 k.k. na prawidłową z art. 325 § 1 i 2 k.k., przyjęcie za podstawę wymiaru kary art. 325 § 2 k.k. i wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności, 2) z powyższą zmianą wyrok ten w pozostałych częściach utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca wniósł w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej Ryszardowi G. kary aresztu wojskowego i odroczenie jej wykonania na podstawie art. 301 § 1 k.k. do czasu ukończenia przez oskarżonego zasadniczej służby wojskowej (...).Na rozprawie rewizyjnej obrońca popierał rewizję, a ponadto wnosił o umorzenie postępowania przeciwko oskarżonemu, czynem bowiem swoim wyczerpał on dyspozycję art. 325 § 1 k.k., a właściwy dowódca nie złożył wniosku o wszczęcie przeciwko niemu postępowania o czyn objęty aktem oskarżenia. Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji są zgodne z okolicznościami sprawy. Trafnie ustalono w wyroku, że oskarżony Ryszard G., po przybyciu transportu do stacji N1 ulegając namowie Jerzego W. i Józefa S. dał im 500 zł i wyraził zgodę na zakupienie za te pieniądze wina. Wprawdzie oskarżony nie przyznał się do tego (...), ale sąd pierwszej instancji nie dał wiary tej obronie, opierając się na wyjaśnieniach oskarżonych Kazimierza Z., Zbigniewa S. i Zdzisława C. oraz na zeznaniach świadków Jerzego W. i Józefa Ł. (...).W tym stanie rzeczy zarzut rewizji co do obrazy przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, mającej wpływ na treść wyroku, uznać należało za niezasadny.2. Sąd Najwyższy z urzędu stwierdza, że przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna czynu oskarżonego z art. 246 § 1 k.k. jest błędna. Z dokładnego ustalenia czynu przypisanego przez sąd oskarżonemu wynika, że w dniu 28 lipca 1976 r. pełnił on obowiązki dowódcy konwoju ochraniającego transport kolejowy z ładunkiem niebezpiecznym. Regulamin Służby Garnizonowej i Wartowniczej Sił Zbrojnych PRL w pkt 260 zawartym w rozdziale XIV pt. "Organizacja służby wartowniczej w przypadkach szczególnych" stanowi, że konwojowanie transportu sprzętu i materiału wojskowego organizuje się zgodnie z instrukcją o przewozach wojskowych transportem kolejowym (Szef. Kom. 7/63). Stosownie do pkt 337 powołanej instrukcji w razie przewożenia transportem wojskowym ładunków niebezpiecznych mają ponadto do służby konwojowej zastosowanie przepisy instrukcji o przewozach wojskowym ładunków niebezpiecznych (Szef. Kom. 108/73). Obie powołane wyżej instrukcje odwołują się z kolei do Regulaminu Służby Garnizonowej i Wartowniczej Sił Zbrojnych PRL we wszystkich kwestiach nie uregulowanych wspomnianymi przepisami szczególnymi.Konwojowanie transporterów wojskowych jest służbą specjalną o uregulowanym toku jej pełnienia, wynikającym z Regulaminu Służby Garnizonowej i Wartowniczej Sił Zbrojnych PRL oraz z instrukcji o przewozach wojskowym transportem kolejowym (Szef. Kom. 7/63), a jeżeli chodzi o przewożenie ładunków niebezpiecznych ponadto z instrukcji o przewozach wojskowych ładunków niebezpiecznych (Szef. Kom. 108/73), naruszenie zatem obowiązków wynikających z powołanych przepisów wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 325 k.k. (...).3. Wniosek obrońcy o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary nie jest zasadny. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że stopień niebezpieczeństwa społecznego czynu Ryszarda G. jest znaczny (...). Wszystkie istotne okoliczności łagodzące zostały przez sąd pierwszej instancji w dostatecznym stopniu uwzględnione. W tym stanie rzeczy brak podstaw do uznania wymierzonej oskarżonemu kary za rażąco niewspółmiernie surową, a w konsekwencji do uwzględnienia wniosku rewizji (...).Stosując prawidłową kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 325 § 1 i 2 k.k. i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 325 § 2 k.k., orzeczenie wobec oskarżonego kary aresztu wojskowego nastąpiłoby z obrazą art. 293 § 1 k.k. W związku z tym należało orzec zamiast kary jednego roku aresztu wojskowego karę jednego roku pozbawienia wolności. Podstawę do takiej zmiany stanowią wskazania zawarte w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie orzekania kary aresztu wojskowego z dnia 13 grudnia 1973 r. (U 11/70). Wynika z nich, że kara aresztu wojskowego jest swoistą odmianą kary pozbawienia wolności, rodzajowo z nią zrównaną. Z tych motywów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.