Rw 389/70

WyrokIzba Cywilna1970-07-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkoda w mieniu w wysokości 16.000 zł, spowodowana przez nietrzeźwego kierowcę wojskowego pojazdu mechanicznego, stanowi "poważną szkodę w mieniu" w rozumieniu art. 145 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że szkoda w mieniu w wysokości 16.000 zł, wynikająca z uszkodzenia wojskowego pojazdu mechanicznego przez nietrzeźwego kierowcę, stanowi "poważną szkodę w mieniu" w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. Sąd podkreślił, że pojęcie to nie jest tożsame z "mieniem znacznej wartości" (określonym w art. 120 § 9 k.k.) i powinno być oceniane indywidualnie dla każdego przypadku, uwzględniając wartość uszkodzonego mienia, stosunek szkody do jego wartości oraz straty wynikające z niemożności korzystania z niego.
Stan faktyczny
Wacław R., kierowca wojskowego samochodu ciężarowego, w stanie nietrzeźwości, bez zgody dysponenta, spowodował wypadek drogowy, w którym uszkodził pojazd. Koszt naprawy oszacowano na 16.000 zł. Obrońca skazanego kwestionował kwalifikację prawną czynu, argumentując, że szkoda nie była "poważna" w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. i wnosił o zmianę kwalifikacji prawnej oraz złagodzenie kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg. Sędziowie: ppłk E. Dudzik (sprawozdawca), płk Z. Furtak. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wacława R., skazanego nieprawomocnie z art. 145 § 1 i 3 k.k. i art. 43 § 1, 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneWacław R. zaskarżonym wyrokiem uznany został za winnego tego, że w dniu 31 stycznia 1970 r. w N. jako kierowca samochodu ciężarowego marki "Star-25" naruszył § 8 pkt 1 zarządzenia MON nr 25/MON z dnia 18 kwietnia 1961 r. w sprawie przewozu osób i ładunków transportem samochodowym oraz o obowiązkach kierowców i użytkowników wojskowych pojazdów mechanicznych (Dz. Rozk. Nr 7, poz. 31), art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295), jak również § 24 pkt 3 ppkt 4 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183) - w ten sposób, że bez wiedzy i zgody dysponenta wyjechał samochodem z jednostki, zakupił alkohol, który spożył, wprawiając się w stan nietrzeźwości, a następnie w tym stanie prowadził samochód ulicami N. z niebezpieczną w konkretnej sytuacji drogowej szybkością, wskutek czego prowadzony przez niego samochód wpadł w poślizg, nie będąc zaś w stanie panować nad kierownicą spowodował, że samochód uderzył w przydrożne drzewo i w wyniku tego samochód został uszkodzony, przy czym koszt jego naprawy wyniósł 16.000 zł (...).Obrońca oskarżonego zarzucił w swej rewizji błędną ocenę czynu i przyjęcie za podstawę skazania art. 145 § 1 i 3 k.k. zamiast art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), jak również wymierzenie rażąco surowej kary i wnosił o zmianę wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu i wydatne złagodzenie kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W uzasadnieniu rewizji obrońca wywodzi, że brak jest jednego z koniecznych elementów warunkujących możliwość ustalenia, że oskarżony działaniem swoim wyczerpał dyspozycję art. 145 § 1 i 3 k.k. Powstałe straty w mieniu w wysokości 16.000 zł nie odpowiadają pojęciu poważnej szkody w mieniu, co jest konieczne dla bytu przestępstwa z art. 145 § 1 i 3 k.k. Zdaniem obrońcy pojęcie "poważnej szkody w mieniu" nie powinno być rozumiane jako zbyt odbiegające od pojęcia "mienie znacznej wartości". Artykuł 120 § 9 k.k. określa mienie znacznej wartości jako mienie o wartości przekraczającej 100.000 zł, a zatem szkoda w mieniu w wysokości 16.000 zł nie może być traktowana jako szkoda poważna.Powyższe wywody obrońcy nie są przekonywające.W szczególności nie można się zgodzić z poglądem, że możliwą rzeczą jest przyjęcie, iż sprawca nietrzeźwy, który spowodował wypadek drogowy, odpowiada z art. 145 § 1 i 3 k.k. tylko wtedy, gdy powstanie szkoda w mieniu o rozmiarach zbliżonych do wartości 100.000 zł.Pojęcie: "poważna szkoda w mieniu" w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. nie jest równoznaczne z określonym w art. 120 § 9 k.k. pojęciem: "mienie znacznej wartości". Rozstrzyganie kwestii, czy sprawca czynu określonego w art. 145 § 1 k.k. spowodował "poważną szkodę w mieniu", powinno nastąpić przez analizę każdego konkretnego wypadku uszkodzenia mienia. Jeżeli sprawca zniszczył lub uszkodził mienie, należy między innymi mieć na uwadze ogólną wartość mienia (przed jego uszkodzeniem) i ustalić właściwy stosunek rozmiaru tej szkody do tej ogólnej wartości mienia, a ponadto należy uwzględniać straty związane z pozbawieniem - z powodu uszkodzenia mienia - możliwości korzystania z niego przez określony czas.W sprawie Wacława R. należy przyjąć, że powstała tu poważna szkoda w mieniu w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. Jako kierowca samochodu wojskowego, po wprawieniu się w stan nietrzeźwości, naruszając przepisy o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych, oskarżony spowodował wypadek, w następstwie czego uszkodził powierzony mu pojazd mechaniczny.Jak wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów, w samochodzie nie nadają się do naprawy, lecz podlegają wymianie: półka tablicy rozdzielczej, zderzak przedni, rama, pancerz chłodnicy, wycieraczki, sygnał i szyby. Wartość wymienionych elementów w stosunku do wartości powierzonego oskarżonemu samochodu jest znaczna i odpowiada pojęciu "poważnej szkody w mieniu". Dodać należy, że do czasu rozprawy sądowej samochód nie został naprawiony, wobec czego nie mógł on być używany i dlatego również z tej racji jednostka wojskowa ponosi straty.Nie przekonują również wywody obrońcy, że ze względu na młody wiek oskarżonego i brak doświadczenia w kierowaniu pojazdami mechanicznymi należałoby bardziej pobłażliwie potraktować oskarżonego i złagodzić orzeczoną przez Sąd I instancji karę pozbawienia wolności. Należy bowiem mieć na uwadze okoliczność, że oskarżony był inicjatorem kupna napojów alkoholowych, częstował winem innego kierowcę samochodu wojskowego oraz dwukrotnie podczas postojów okolicznościowych spożywał alkohol, przy czym wyjechał samochodem po wino z terenu koszar. Napięcie złej woli oskarżonego było zatem duże. Brak doświadczenia w kierowaniu pojazdami mechanicznymi powinien zdopingować oskarżonego do szczególnie ostrożnej jazdy, a w szczególności powstrzymać go od spożywania najmniejszych nawet ilości napojów alkoholowych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 1art. 43 § 1art. 19 pkt 1art. 28art. 145 § 1 KKart. 120 § 9 KK§ 1§ 8 pkt 1§ 24 pkt 3§ 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.