Rw 401/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk A. Porzecki (sprawozdawca), mjr E. Mieszkowski.Prokurator: ppłk J. Bielicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej skazanego, wniesionej od wyroku Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 15 kwietnia 1965 r., sprawę Andrzeja B., skazanego za przestępstwo z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (poz. 228) w związku z art. 6 lit. a) tej ustawy na 1 rok więzienia i 500 zł grzywny za to, że będąc ukarany wyrokiem z dnia 4 maja 1960 r. za kradzież mienia indywidualnego, w pierwszej połowie stycznia 1965 r. przywłaszczył sobie przyjętą na przechowanie kurtkę polową z podpinką wartości 411,45 zł, i sprzedał ja za 150 zł, a następnie skradł inną kurtkę z podpinką wartości około 280,20, którą przekazał w zamian za przywłaszczoną kurtkę.Skazany wnosił o ponowne zbadanie jego sprawy i wywodził, że przypisanego mu przestępstwa nie popełnił, że podczas pobytu w więzieniu zetknął się z Janem K., który miał mu powiedzieć, iż znane mu jest nazwisko żołnierza, który sprzedał sorty mundurowe "w czasie określonym przez prowadzącego śledztwo", że znając okoliczności swojej sprawy przypuszcza, iż owe sorty mundurowe (kurtka z podpinką) kupił od tego żołnierza właśnie świadek F., który obciążając go, "uległ jakiejś sugestii, że więc sprawa jego powinna być ponownie zbadana, a w szczególności powinien być przesłuchany w charakterze świadka Jan K. jak również ów żołnierz, którego wskaże ten świadek".Sąd Najwyższy w związku ze skargą rewizyjną skazanego, postanowił: I. zmienić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 15 kwietnia 1965 r. w sprawie Andrzeja B. przez: a) poprawienie kwalifikacji czynu z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej na art. 1 § 1 cyt. ustawy, b) złagodzenie wymierzonej za powyższy czyn kary do 6 (sześciu) miesięcy więzienia, przyjmując za podstawę jej wymiaru art. 1 § 1 cyt. ustawy; II. z powyższymi zmianami wyrok utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Ustalenia wyroku w zakresie winy sprawcy są prawidłowe i znajdują pełne oparcie w zebranych dowodach.Wynikające z treści skargi rewizyjnej skazanego twierdzenie, że przypisanego mu przestępstwa nie popełnił, jest bezpodstawne i pozostaje w oczywistej sprzeczności z wynikami przewodu sądowego.Istotne znaczenie w sprawie mają zeznania świadka Romana F.Świadek ten zeznał m.in. na rozprawie, że w pierwszej połowie stycznia 1965 r. idąc ulicą, spotkał skazanego, który poprosił go o ogień do papierosa, a następnie w trakcie rozmowy zapytał, czy nie zna osoby, która reflektowałaby na kupno kurtki (panterki), że wówczas on, F., odpowiedział mu, że sam chętnie taką kurtkę kupi. Świadek F. zeznał dalej, że po ustaleniu ceny skazany przybył w dniu następnym na umówione miejsce i wręczył mu kurtkę (panterkę), za co otrzymał od niego 150 zł, po czym "szybko się oddalił", że następnie podczas rewizji przeprowadzonej przez organa MO znaleziono u niego omawianą kurtkę. Świadek F. stwierdził dalej, że wkrótce po tym przedstawiono mu 4 żołnierzy, spośród których rozpoznał skazanego jako tego, który sprzedał mu wzmiankowaną kurtkę. Świadek F. podkreślił, że jest pewny tego, iż kurtkę wojskową sprzedał mu skazany, a nie inny żołnierz, albowiem poznał go po "rysach twarzy, ogólnym wyglądzie i głosie".Analogiczne zeznania złożył świadek F. w toku postępowania przygotowawczego.Należy nadmienić, że na rozprawie sądowej po stawieniu sobie do oczu świadka F. i skazanego ten pierwszy stanowczo podtrzymał swoje dotychczasowe zeznania.Nie bez znaczenia w sprawie są zeznania świadka Jerzego B., który po okazaniu mu kurtki zabranej od pasera (stanowiącej dowód rzeczowy w sprawie) stanowczo rozpoznał ją jako swoją własną, którą odjeżdżając na urlop oddał skazanemu na przechowanie.Wreszcie nie bez znaczenia w sprawie są zeznania świadka Zenona O., do którego przedtem należała omawiana kurtka; przekazał on ją później Jerzemu B., otrzymując od niego jego kurtkę. Świadek Zenon O. po okazaniu mu kurtki zabranej od pasera F. rozpoznał ją jako tę, która swego czasu przekazał Jerzemu B.Istotnie, z protokołu oględzin kurtki znalezionej podczas rewizji w mieszkaniu pasera Romana F. wynika, że pod kołnierzem jest umieszczony napis "O. Zenon".W tych warunkach, jeśli się zważy, że:a)świadek F. stanowczo rozpoznał w oskarżonym tego, który sprzedał mu omawianą kurtkę, i co do tego nie miał najmniejszej wątpliwości;b)dotychczas, tzn. do chwili zawarcia wspomnianej "transakcji", nie znał skazanego, nie miał z nim żadnych nieporozumień i dlatego nie był zupełnie zainteresowany w tendencyjnym obciążaniu go;c)świadkowie B. i O. rozpoznali kurtkę znalezioną u pasera jako tę, która stanowiła ostatnio własność B. i którą B. oddał na przechowanie skazanemu-to należy stwierdzić, że Sąd I instancji, dysponując tego rodzaju dowodami, miał pełną podstawę do uznania skazanego za winnego popełnienia przestępstwa opisanego w wyroku.Twierdzenie skazanego, że świadek F., obciążając go, "uległ jakiejś sugestii", jest zupełnie nieprzekonywające i nie zostało niczym uprawdopodobnione. Stojąc na gruncie wiarygodności zeznań świadka F., który zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i na rozprawie sądowej zeznawał niemal identycznie, sugestie skazanego, iż świadek F. mógł kupić omawianą kurtkę wojskową od jakiegoś innego żołnierza, którego nazwisko mógłby wskazać niejaki Jan K., a z którym skazany zetknął się w więzieniu, należy uznać za zupełnie nieprzekonywającą.W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do kwestionowania winy skazanego w zakresie popełnienia przypisanego mu czynu.2. Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska Sądu I instancji co do zastosowania wobec skazanego przepisu art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228). Punktem wyjścia do zastosowania wobec skazanego tego przepisu (co z kolei pociągnęło za sobą jego zaostrzoną odpowiedzialność karną) było stwierdzenie, że jest on recydywistą, gdyż już w 1960 r. jako nieletni został skazany za kradzież mienia indywidualnego na umieszczenie w zakładzie poprawczym. To stanowisko Sądu jest niesłuszne.Wśród kar zasadniczych wymienionych w art. 37 k.k. umieszczenie w zakładzie poprawczym nie figuruje. Z tego wynika, że umieszczenie nieletniego sprawcy w zakładzie poprawczym nie może być traktowane jako kara sensu stricto w rozumieniu art. 37 k.k. Umieszczenie sprawcy w zakładzie poprawczym, o jakim jest mowa w art. 70 k.k., stanowi swoisty, odpowiedni wyłącznie dla nieletnich środek wychowawczo-poprawczy, który nie zawierając w sobie elementu odpłaty, ma na celu cofnięcie sprawcy z drogi przestępstwa.