IV K 950/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia T. Krokosz.Sędziowie: K. Dobesz (sprawozdawca), J. Karczewski.Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Klausa H. oskarżonego z art. 1 § 1, art. 2 § 2 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), art. 257 § 1 i 150 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 1961 r. - na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k.1)uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej wymierzonej oskarżonemu Klausowi H.;2)zmienił tenże wyrok w częściach dotyczących kar wymierzonych za czyny opisane w punktach I i IV aktu oskarżenia w ten sposób, że oskarżonego Klausa H. na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), przy zastosowaniu art. 76 § 1 k.k., skazał obok kar aresztu wymierzonych mu zaskarżonym wyrokiem na karę grzywny za czyn opisany w punkcie I - w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych, a za czyn opisany w punkcie IV - w kwocie 500 (pięćset) złotych;3)biorąc za podstawę kary orzeczone za poszczególne przestępstwa, na podstawie art. 31-34 k.k. wymierzył oskarżonemu Klausowi H. nową łączną karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy więzienia i 4.000 (czterech tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia na więzienie, przyjmując 100 złotych grzywny za równoważnik jednego dnia więzienia zastępczego, oraz utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres dwóch lat, zaliczając na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 24 października 1960 r. (...).Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 czerwca 1961 r. skazał oskarżonego Klausa H.:I.na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) i art. 76 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu za to, że dnia 21 września 1960 r. w W., działając z rozeznaniem, zabrał z drugim sprawcą, w celu przywłaszczenia, 15 aparatów radiowych marki "Eltra", 45 baterii i 150 ogniw - łącznej wartości 28.030 zł na szkodę Zakładów Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych;II.na mocy art. 2 § 2 lit. b wymienionej wyżej ustawy na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia, 3.000 zł grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia na 1 miesiąc więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat za to, że w nocy z 15 na 16 października 1960 r. w W. dokonał wraz z drugim sprawcą włamania do magazynów Zakładów Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych przez wybicie szyby w oknie, skąd zabrał w celu przywłaszczenia 30 aparatów radiowych marki "Eltra", 2 aparaty marki "Szarotka", adapter walizkowy, 150 ogniw, 2 opory oraz 8 płyt długogrających - łącznej wartości 49.403,10 zł;III.na mocy art. 257 § 1 k.k. i art. 76 k.k. na karę 1 roku aresztu za to, że dnia 4 sierpnia 1960 r. w W., działając z rozeznaniem, zabrał w celu przywłaszczenia motocykl marki "Jawa", wartości 15.000 zł, na szkodę Henryka P.;IV.na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) i art. 76 k.k. na karę 6 miesięcy aresztu za to, że dnia 13 września 1960 r. w W., działając z rozeznaniem, zabrał w celu przywłaszczenia aparat radiowy marki "Eltra", wartości 1.600 zł, na szkodę Zakładów Radiotechnicznych i Telewizyjnych;V.na mocy art. 150 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy aresztu za to, że dnia 18 listopada 1960 r. w W., będąc pozbawiony wolności na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu wydanego przez Prokuratora Powiatowego dla m. W., uciekł doprowadzającym go do aresztu funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej - łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia, 3.000 zł grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia na jeden miesiąc więzienia oraz utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat i z zaliczeniem na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania od dnia 24 października 1960 r.; nadto tenże Sąd zasądził od oskarżonego Klausa H. solidarnie z drugim sprawcą powództwo cywilne w kwocie 59.220 zł na rzecz Zakładów Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych.Od tego wyroku Prokurator założył rewizję, w której wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez wymierzenie oskarżonemu Klausowi H. dodatkowo kary grzywny za przypisane mu wyrokiem czyny opisane w punkcie I i IV aktu oskarżenia, zarzuca obrazę art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) przez nieorzeczenie kary grzywny pomimo skazania oskarżonego Klausa H. na podstawie tych przepisów za popełnione przestępstwa opisane w punktach I i IV aktu oskarżenia.W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji Prokuratora jest słuszny.Z treści przepisu art. 76 § 2 k.k. wynika, że w razie skazania nieletniego na podstawie art. 76 § 1 k.k., należy mu wymierzyć karę w ustawie przewidzianą, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary, przy czym kar dodatkowych nie orzeka się z wyjątkiem przepadku przedmiotów majątkowych i narzędzi.Przepis art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) przewiduje za zagarnięcie mienia społecznego karę więzienia do lat 5 i karę grzywny, z czego wynika, że równoległe wymierzenie kary pozbawienia wolności i kary grzywny jest obligatoryjne oraz że kara grzywny jest w danym wypadku, tak samo jak i kara pozbawienia wolności, karą zasadniczą, a nie karą dodatkową.Sąd Wojewódzki zatem, skazując oskarżonego Klausa H. na mocy art. 1 § 1 wymienionej wyżej ustawy i art. 76 § 1 k.k. za czyny popełnione z rozeznaniem przed ukończeniem 17 lat a opisane w punktach I i IV aktu oskarżenia i stosując nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności, dopuścił się obrazy prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 wymienionej ustawy, wymierzając temu oskarżonemu jedynie karę pozbawienia wolności bez równoczesnego orzeczenia kary grzywny, do której, jako do kary zasadniczej, przepis art. 76 § 2 k.k. nie ma zastosowania, przepis zaś art. 59 k.k. nie dotyczy grzywien.Z tych powodów należało wymierzyć oskarżonemu Klausowi H. za czyn opisany w punktach I i IV aktu oskarżenia, obok kar pozbawienia wolności orzeczonych w zaskarżonym wyroku, kary grzywny. Przy wymiarze tychże kar za poszczególne przestępstwa oraz przy wymiarze kary łącznej Sąd Najwyższy uwzględnił wysokość zagarniętego mienia w każdym z tych czynów oraz możliwości płatnicze oskarżonego, który nie posiada żadnego majątku (pracował tylko dorywczo), a nadto okoliczności przytoczone w zaskarżonym wyroku.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.