V KRN 279/79
WyrokIzba Karna1979-11-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo odstąpił od zastosowania art. 9 § 3 k.k. (przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej nieletnich) wobec sprawcy, który ukończył 17 lat przed popełnieniem czynu, działał pod wpływem innych osób i wykazywał pozytywne cechy osobowości po popełnieniu przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Wojewódzki niesłusznie odstąpił od zastosowania art. 9 § 3 k.k. (przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej nieletnich). W ocenie SN, pozytywna ocena osobowości sprawcy, jego szczere przyznanie się do winy, zwrot skradzionych przedmiotów, kontynuowanie nauki z dobrymi wynikami, a także fakt, że sprawca ukończył 17 lat przed popełnieniem czynu, działał pod wpływem innych osób i jego rola była podrzędna, w pełni uzasadniały zastosowanie zasad odpowiedzialności karnej nieletnich. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć szkodliwość społeczna i nagminność czynu są istotne przy wymiarze kary, to wiek sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste oraz okoliczności sprawy decydują o zastosowaniu art. 9 § 3 k.k.Stan faktyczny
Janusz G. został oskarżony o włamanie do szkoły i kradzież sprzętu. Sąd Rejonowy uznał go za winnego i zastosował środki wychowawcze przewidziane dla nieletnich (umieszczenie w zakładzie poprawczym z zawieszeniem wykonania kary i dozór kuratora). Sąd Wojewódzki zmienił wyrok, skazując go na bezwzględną karę pozbawienia wolności i grzywnę, uznając, że czyn miał wysoki stopień szkodliwości społecznej i nagminności. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Suwałkach, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 26 kwietnia 1979 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Gaj (sprawozdawca). Sędziowie: H. Kempisty, J. Pustelnik.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Janusza G., skazanego z art. 208 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Suwałkach - jako rewizyjnego - z dnia 28 czerwca 1979 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 26 kwietnia 1979 r.,zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Suwałkach w ten sposób, że utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 26 kwietnia 1979 r. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Ełku wyrokiem z dnia 26 kwietnia 1979 r. uznał Janusza G. za winnego tego, że w dniu 22 lutego 1979 r. w E., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, wszedł przez nie zamknięte okno do części piwnicznej Szkoły Podstawowej nr 4 w E., a następnie po przejściu na parter budynku i wyłamaniu zamków przy drzwiach pracowni zajęć praktyczno-technicznych zabrał z niej w celu przywłaszczenia sprzęt elektrotechniczny i narzędzia ogólnej wartości 39.205 zł na szkodę Szkoły Podstawowej nr 4 w E., i za to na podstawie art. 9 § 3 k.k. w związku z art. 70, art. 73 § 1 i 2 k.k. z 1932 r. oraz art. 208 k.k. skazał na umieszczenie w zakładzie poprawczym z zawieszeniem wykonania na okres 3 lat i zastosowaniem środka wychowawczego w postaci dozoru kuratora sądowego. Na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. Sąd ten zasądził od oskarżonego na rzecz Szkoły Podstawowej nr 4 w E. odszkodowanie w wysokości 3.352,80 zł z 8% od dnia 22 lutego 1979 r.Wyrok ten zaskarżył rewizję prokurator.Sąd Wojewódzki w Suwałkach zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za przypisany oskarżonemu czyn skazał go na podstawie art. 208 k.k. w związku z art. 36 § 2 i 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 20.000 zł grzywny, utrzymując w mocy ten wyrok w pozostałej części.Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 1979 r. Sąd Rejonowy w Ełku odroczył wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności do dnia 28 lutego 1980 r.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Suwałkach - jako rewizyjnego - wniósł rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości, zarzucając rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary na skutek niesłusznego odstąpienia od zastosowania wobec niego art. 9 § 3 k.k. i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 26 kwietnia 1979 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przypisanego mu czynu znajduje pełne oparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Nie budzi również zastrzeżenia zastosowana przez sąd kwalifikacja prawna tego czynu z art. 208 k.k.W świetle prawidłowo dokonanej przez Sąd Rejonowy w E. oceny okoliczności sprawy, stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego, a także oceny jego właściwości i warunków osobistych, za prawidłowe i zasadne uznać należy zastosowanie przez ten Sąd art. 9 § 3 k.k. Nie nasuwa również zastrzeżeń orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w zakładzie poprawczym, którego wykonanie zostało warunkowo zawieszone z jednoczesnym ustanowieniem dozoru kuratora sądowego.Nie znajduje natomiast dostatecznego uzasadnienia w materiale sprawy i obowiązujących przepisach stanowisko Sądu Wojewódzkiego w S., który w okolicznościach prawidłowo uwzględnionych przez Sąd Rejonowy w E. nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za zastosowaniem środków poprawczych i wychowawczych przewidzianych dla nieletnich, a wręcz przeciwnie - uznał, że wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu, nagminność tego rodzaju przestępstw i fakt działania w grupie, a także opinia o oskarżonym ze szkoły, określona przez Sąd Wojewódzki w S. jako "niezbyt pozytywna", uzasadniają wymierzenie oskarżonemu bezwzględnej kary 2 lat pozbawienia wolności, tj. w wysokości podwójnej do żądań prokuratora, i 20.000 zł grzywny.Podnieść należy, że pozytywna ocena osobowości oskarżonego, mająca swe podstawy w materiałach zaliczonych w poczet dowodów, w związku z nie budzącym zastrzeżeń zachowaniem się oskarżonego po popełnieniu przypisanego mu czynu (szczere przyznanie się do winy, zwrot przedmiotów pochodzących z przestępstwa, kontynuowanie nauki i osiąganie pozytywnych wyników - por. opinię Zespołu Szkół Zawodowych nr 2 w A. z dnia 24 listopada 1979 r., ujawnioną w trybie art. 402 § 3 k.p.k.) oraz uwzględnieniem faktu, że oskarżony ukończył 17 lat na kilkanaście dni przed dokonaniem przestępstwa, działał pod wpływem i za namową kolegów, a jego rola we włamaniu była podrzędna, w pełni uzasadniają zastosowanie wobec oskarżonego zasad odpowiedzialności karnej nieletnich (...).Znaczny stopień szkodliwości społecznej i nagminność przestępstw włamania, podniesione przez sąd jako argumenty przemawiające za zmianą wyroku Sądu Rejonowego w E., powinny być bowiem jednymi z elementów wpływających na wymiar kary. Natomiast o zastosowaniu zasad odpowiedzialności karnej określonych w art. 9 § 3 k.k. powinny decydować wiek sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste oraz okoliczności sprawy.W sprawie niniejszej zachodzą przesłanki przewidziane w cytowanym wyżej przepisie i dlatego wyrok Sądu Rejonowego w E. - jako prawidłowy - Sąd Najwyższy utrzymał w mocy.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 193/81 1981-08-09Czy nieletni sprawca, który popełnił przestępstwo wspólnie ze starszymi osobami i wykazał poczucie winy oraz chęć poprawy, powinien być traktowany na równi z pełnoletnim współsprawcą, czy też powinny być wobec niego zast…
- IV KK 602/19 2019-12-02Czy sąd może wydać wyrok skazujący w trybie uproszczonym (art. 335 § 1 k.p.k.) wobec nieletniego, który w momencie popełnienia czynu nie ukończył 17 lat, a także czy sąd prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu karnego wob…
- II KR 327/79 1979-11-29Czy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec młodocianego sprawcy przestępstwa, który ukończył 17 lat, ale nie ukończył 18 lat, jest uzasadnione, gdy jego dotychczasowa resocjalizacja nie przyniosła oczekiwanyc…
- IV KK 615/21 2021-12-16Czy skazanie osoby za czyn popełniony przed ukończeniem 17 roku życia, przy braku przesłanek z art. 10 § 2 k.k. i uchyleniu art. 13 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jest dopuszczalne na zasadach Kodeksu karne…
- II KR 29/89 1989-03-09Czy zastosowanie art. 9 § 3 k.k. i art. 6 pkt 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich jest dopuszczalne wobec sprawcy, który popełnił czyn po ukończeniu 18. roku życia?
Powołane przepisy
art. 208 KKart. 9 § 3 KKart. 70art. 73 § 1art. 363 § 1 KPKart. 36 § 2art. 402 § 3 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.