Rw 551/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk C. Bartłomiejczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 1972 r. na rozprawie sprawy Andrzeja K., skazanego nieprawomocnie z art. 234 § 1, art. 235, 236 i 318 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Marynarki Wojennej w N. z dnia 29 kwietnia 1972 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Nie ulega wątpliwości, że przestępne zachowanie się oskarżonego było działaniem publicznym, skoro - jak wynika to z treści zeznań świadka Lecha T. - na miejscu zdarzenia (w różnych jego fazach) znajdowały się osoby cywilne. Nacechowana umiarem prawna interwencja funkcjonariuszy MO względem oskarżonego i będącego w jego towarzystwie żołnierza nie może być uznana za poważny powód przestępnego zachowania się oskarżonego, którego działanie ze względu na swój zakres i drastyczny przebieg stanowiło wyraz rażącego lekceważenia przezeń podstawowych zasad porządku prawnego. W tych warunkach brak jest podstaw do zasadnego kwestionowania ustaleń wyroku, stwierdzających, że oskarżony dopuścił się występku mającego charakter chuligański.Trafnie w rewizji podkreślono, że postępowanie oskarżonego było naganne, "bowiem godziło ono w dobro chronione i nie może być zgodne z zasadami godności munduru oraz honoru wojska". Istotnie - w świetle ustalonych w zaskarżonym wyroku okoliczności - nie ulega wątpliwości, że oskarżony swym zachowaniem się uwłaczył honorowi wojska, i w związku z tym czyn oskarżonego wyczerpuje także znamiona określone w art. 318 k.k. Błędny jednak jest wyrażony w rewizji pogląd, że zakwalifikowanie czynu oskarżonego na podstawie przepisu art. 234 § 1 k.k., a więc przepisu przewidującego surowszą sankcję karną w porównaniu z ustawowym zagrożeniem określonym w art. 318 k.k., wyłącza możliwość powołania - w ramach tzw. kumulatywnej kwalifikacji prawnej - przepisu art. 318 k.k. Pogląd skarżącego byłby słuszny na gruncie kodeksu karnego z 1932 r., który hołdował zasadzie tzw. eliminacyjnego zbiegu przepisów ustawy. Zamiast tej zasady nowy kodeks karny w art. 10 § 2 wprowadził konstrukcję tzw. kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy. W myśl tej konstrukcji kwalifikację prawną czynu należy określić przez powołanie tych wszystkich, pozostających w rzeczywistym zbiegu przepisów, które sprawca naruszył swym przestępnym zachowaniem się. Skoro zatem przestępne zachowanie się oskarżonego wyczerpuje również (poza znamionami określonymi w art. 234 § 1, art. 235 i 236 k.k.) znamiona określone w art. 318 k.k., to brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania trafności stanowiska sądu pierwszej instancji, który w ramach zastosowanej kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego wskazał również (obok innych przepisów) przepis art. 318 k.k. Okoliczność, że przestępne zachowanie się sprawcy wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w przepisie, który jest przepisem surowszym w stosunku do przepisu z art. 318 k.k., nie stanowi podstawy do wyeliminowania przepisu art. 318 k.k. spośród przepisów określonych kwalifikacją prawną czynu sprawcy, jeżeli oczywiście zachowanie się sprawcy wyczerpuje znamiona określone w art. 318 k.k. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 10 § 3 k.k. (nakaz wymierzenia kary na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą) niejako a priori zakłada, że w skład przepisów określających kumulatywną kwalifikację prawną czynu może wchodzić przepis łagodniejszy w stosunku do przepisu, stanowiącego prawną podstawę wymiaru kary. W świetle tych rozważań należy wyrazić pogląd, że kodeks karny nie wyłącza możliwości stosowania - w ramach tzw. kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu - przepisu art. 318 k.k. obok innych przepisów ustawy karnej, chociażby nawet te inne przepisy były przepisami surowszymi w stosunku do przepisu art. 318 k.k. Jeżeli zachowanie się sprawcy, stanowiąc przestępstwo podlegające kwalifikacji prawnej z przepisu surowszego w stosunku do przepisu art. 318 k.k., wyczerpuje także znamiona określone w art. 318 k.k., to w ramach kwalifikacji prawnej czynu należy - zgodnie z wymaganiem art. 10 § 2 k.k. - powołać także przepis art. 318 k.k. obok tych innych przepisów, które przestępnym zachowaniem się sprawcy zostały naruszone.Wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary, nie są przekonujące. Przede wszystkim podkreślić należy, że przestępne zachowanie się oskarżonego stanowiło zdarzenie o drastycznym przebiegu. Wystarczy tylko zwrócić uwagę na fakt, że oskarżony między innymi dopuścił się czynnej napaści na trzech funkcjonariuszy MO, przy czym dwóch z nich uderzył pałką milicyjną, którą uprzednio zabrał funkcjonariuszowi MO Janowi S. Jeżeli zważy się, że przestępstwo czynnej napaści na pełniącego obowiązki służbowe funkcjonariusza MO zagrożone jest karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności, to zestawiając przedstawiony uprzednio fakt z wysokością wymierzonej oskarżonemu kary należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji docenił znaczenie okoliczności łagodzących i że okoliczności te nie mogą być uwzględnione w stopniu większym, niż uczynił to sąd pierwszej instancji.