Rw 1124/73
WyrokIzba Karna1974-01-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn żołnierza, który publicznie popełnił umyślny występek o charakterze chuligańskim, wyczerpujący znamiona określonego przestępstwa, może być jednocześnie kwalifikowany z art. 318 k.k. (naruszenie honoru wojska i godności munduru), jeśli nie towarzyszą mu inne szczególnie kompromitujące zachowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo publiczne popełnienie przez żołnierza umyślnego występku, nawet o charakterze chuligańskim, nie powoduje automatycznie naruszenia normy prawnej określonej w art. 318 k.k. Kumulacja z art. 318 k.k. wymaga spełnienia dodatkowych warunków, pozwalających ocenić całość zdarzenia jako zachowanie uwłaczające honorowi wojska i godności munduru, a nie tylko jako naruszenie konkretnego przepisu ustawy karnej. Brak takich dodatkowych okoliczności, jak drastyczne zakłócenie porządku publicznego czy inne szczególnie kompromitujące zachowanie sprawcy, wyklucza zastosowanie art. 318 k.k.Stan faktyczny
Stanisław W., będąc w stanie nietrzeźwości, uderzył i kopnął Zygmunta M., powodując u niego złamanie kości nosa i stłuczenie głowy, co naruszyło czynności tych narządów na okres powyżej 7 dni. Został skazany z art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. Prokurator wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego, zarzucając obrazę prawa materialnego, rażąco łagodną karę i wnosząc o zastosowanie art. 318 k.k. oraz podwyższenie kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: ppłk W. Morawski, ppłk W. Sygnet (del. Sądu Woj.) (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 1974 r. na rozprawie sprawy Stanisława W., skazanego nieprawomocnie z art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 grudnia 1973 r.nie uwzględnił rewizji prokuratora i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Zaskarżonym wyrokiem oskarżony Stanisław W. uznany został za winnego tego, że w dniu 22 lipca 1973 r. w N1dopuścił się czynu o charakterze chuligańskim przez to, iż będąc w stanie nietrzeźwości uderzył kilkakrotnie ręką w twarz, a następnie kopnął Zygmunta M., w wyniku czego spowodował u niego złamanie kości nosa oraz stłuczenie głowy i czoła, co naruszyło czynności tych narządów na okres powyżej 7 dni.Prokurator w złożonej na niekorzyść oskarżonego rewizji zarzuca wyrokowi obrazę prawa materialnego i wymierzenie oskarżonemu rażąco łagodnej kary oraz w związku z tym wnosi o przyjęcie jako kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu przepisu art. 318 k.k. i podwyższenie kary do 2 lat aresztu wojskowego z orzeczeniem nawiązki na rzecz PCK w wysokości 2.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Chybiony jest zarzut skarżącego, jakoby sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, pomijając w kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego przestępstwa przepis art. 318 k.k.Występek określony w art. 318 k.k. nie tkwi immanentnie w popełnionym publicznie czynie wyczerpującym znamiona innego przestępstwa. Kumulowanie innych przepisów ustawy karnej z przepisem art. 318 k.k. wymaga spełnienia określonych warunków, które pozwolą ocenić całość przestępnego zdarzenia nie tylko w kontekście naruszenia konkretnego przepisu ustawy karnej, ale też jako zachowania się sprawcy uwłaczającego honorowi wojska i godności munduru.Samo bowiem publiczne dokonanie przez żołnierza jednego umyślnego występku, nawet o charakterze chuligańskim, wyczerpującego znamiona określonego przestępstwa bez jakichkolwiek ubocznych skutków w postaci drastycznego zakłócenia porządku publicznego o szerszych rozmiarach lub innego szczególnie kompromitującego zachowania się sprawcy (odrażający wygląd, używanie wulgarnych słów itp) nie powoduje automatycznie naruszenia normy prawnej określonej w art. 318 k.k.Wyrażony pogląd nie pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zajętym m.in. w wyroku z dnia 8 maja 1971 r. - Rw 472/71.Oskarżony Stanisław W., co wynika z prawidłowych ustaleń sądu pierwszej instancji, zarówno przed, jak i po popełnieniu występku określonego w art. 156 § 1 k.k. zachowywał się spokojnie, nie szukał z nikim zwady i swoim wyglądem nie powodował ujemnej oceny ze strony otoczenia. Czynu karalnego w stosunku do pokrzywdzonego dokonał wprawdzie publicznie, ale w czasie zdarzenia to trwało bardzo krótko i nie spowodowało żadnych ubocznych ujemnych zjawisk w postaci zakłócenia zabawy, awantury czy też bójki.W tym stanie rzeczy instancja rewizyjna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie poprawienia kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego przestępstwa.Również za niesłuszny należy uznać zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco łagodnej kary. Sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie istotne okoliczności obciążające, które w konfrontacji z istniejącymi w sprawie okolicznościami łagodzącymi, jak nienaganny tryb życia oskarżonego do czasu popełnienia przestępstwa, jego pozytywna osobowość rokująca realną nadzieję szybkiej reedukacji oraz to, że doznane przez pokrzywdzonego obrażenia ciała i związane z tym naruszenie narządu ciała tylko minimalnie przekroczyło czas powyżej 7 dni (sam pokrzywdzony twierdzi, że chorował tylko 8 dni) i nie spowodowało dalszych przykrych komplikacji w zdrowiu pokrzywdzonego, nie uzasadniają podwyższenia wymierzonej oskarżonemu kary.
Powiązane orzeczenia
- Rw 551/72 1972-06-16Czy możliwe jest kumulatywne zastosowanie przepisu art. 318 k.k. (uwłaczanie honorowi żołnierza) obok surowszych przepisów, jeśli zachowanie sprawcy wyczerpuje znamiona obu przepisów?
- Rw 1160/70 1970-11-09Czy czyn kwalifikowany jako czynna napaść na przełożonego w związku ze złożeniem przez niego meldunku służbowego, popełniony w stanie nietrzeźwości, z użyciem przemocy fizycznej skutkującej uszkodzeniem ciała, może być u…
- Rw 227/72 1972-03-16Czy żołnierz biorący aktywny udział w bójce, zarówno jako atakujący, jak i atakowany, może powoływać się na obronę konieczną?
- WR 272/88 1988-07-01Czy przestępstwo popełnione na terenie jednostki wojskowej może być zakwalifikowane jako czyn o charakterze chuligańskim, jeśli miejsce to nie jest powszechnie dostępne?
- N 31/63 1963-09-02Czy czyn żołnierza polegający na pobiciu, zaczepianiu przechodniów i strzelaniu w stanie nietrzeźwości, kwalifikowany jako przestępstwo z art. 154 k.k. W.P., może być traktowany jako czyn chuligański uzasadniający zaostr…
Powołane przepisy
art. 156 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 318 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.