Rw 626/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, kpt W. Oziębło.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 1984 r. na rozprawie sprawy Andrzeja T., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 10 października 1984 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił, natomiast z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego błędnej - z art. 303 § 3 k.k. na prawidłową - art. 256 § 1 k.k. w zb. z art. 303 § 3 k.k., i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca zaskarżył wyrok w części dotyczącej skazania oskarżonego i zarzucił "obrazę przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 303 § 3 k.k., wynikającą z uznania, że przepis ten ma zastosowanie do czynu polegającego na uwolnieniu się sprawcy z aresztu garnizonowego, po uprzednim zastosowaniu wobec niego aresztu tymczasowego", a na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192).Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiat przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesiony przez obrońcę problem prawny wymaga rozstrzygnięcia, jak należy zakwalifikować czyn żołnierza, który pozbawiony wolności na podstawie prawnego nakazu wydanego przez uprawniony organ państwowy, jakim w tym konkretnym wypadku był prokurator, uwalniając się sam z aresztu udał się następnie samowolnie poza wyznaczone miejsce przebywania.Sąd pierwszej instancji zajął stanowisko, że oskarżony działaniem swym wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k., obrońca zaś uważa, że należało czyn oskarżonego zakwalifikować z art. 256 § 1 k.k., a wobec popełnienia przestępstwa przed dniem 21 lipca 1984 r. - umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. nr 36, poz. 192).Nie przekonuje pogląd zawarty w zaskarżonym wyroku, jak również mylne jest zapatrywanie przedstawione w rewizji obrońcy.Zakwalifikowanie opisanego czynu żołnierza jedynie z art. 303 § 3 k.k. nie odzwierciedla tej oczywistej prawdy, że przecież żołnierz ten naruszył swym działaniem nie tylko obowiązek pełnienia służby wojskowej, gdyż samowolnie przebywał poza wyznaczonym mu miejscem, ale ponadto uwalniając się sam z aresztu, w którym przebywał na podstawie prawnego nakazu prokuratora wojskowego, działał także przeciwko prawidłowemu funkcjonowaniu organów ścigania, mianowicie prokuratury. Obrońca natomiast przeoczył, że oskarżony pozbawiony wolności na podstawie odpowiedniego nakazu prokuratora nie przestał być żołnierzem. Na żołnierzu zaś, niezależnie od tego, gdzie się znajduje, zawsze ciąży obowiązek pełnienia służby wojskowej. Uchylenie się od tego obowiązku w zależności od zamiaru sprawcy stanowi przestępstwo określone w art. 303 lub 304 k.k. Nie są to również dwa przestępstwa w zbiegu realnym, skoro każde z nich popełnione zostało w chwili samowolnego opuszczenia przez oskarżonego aresztu. Samowolne przebywanie przez tego oskarżonego poza jednostką wojskową od chwili wyjścia z aresztu do czasu zatrzymania przez patrol MO było jedynie trwaniem w przestępstwie, gdyż samowolne oddalenie tak samo jak dezercja jest przestępstwem trwałym.Rozważania te prowadzą do następującego poglądu prawnego: uwolnienie się przez żołnierza z aresztu, w którym przebywał na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu wydanego przez prokuratora, z jednoczesnym uchyleniem się od obowiązku pełnienia służby wojskowej stanowi jedno przestępstwo podlegające kumulatywnej kwalifikacji prawnej z art. 256 § 1 k.k. i w zależności od zamiaru (samowolne oddalenie lub dezercja) z art. 303 lub 304 k.k.Skoro oskarżony po uwolnieniu się z aresztu, w którym przebywał na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu wydanego przez prokuratora wojskowego, samowolnie przebywał poza wyznaczonym miejscem przez czas dłuższy niż 14 dni kalendarzowych, to działanie jego wyczerpało znamiona przestępstwa określonego w art. 256 § 1 k.k. w zb. z art. 303 § 3 k.k., i w tym też kierunku należało z urzędu poprawić kwalifikację prawną jego czynu (...).