Rw 853/66
PostanowienieIzba Cywilna1966-10-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wiek sprawcy, który ukończył 22 lata, może być traktowany jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary, jeśli nie ukończył on 25 lat?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wiek sprawcy może być okolicznością łagodzącą, ale dotyczy to przede wszystkim osób młodych, które niewiele przekraczają kryterium pełnej odpowiedzialności karnej. Wiek 22 lat nie jest wystarczający, aby uznać sprawcę za "bardzo młodego chłopca", co mogłoby stanowić podstawę do zastosowania tej okoliczności łagodzącej. Skrucha jest uwarunkowana przyznaniem się sprawcy do przestępstwa, a bez tego trudno mówić o żalu za popełnione zło.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego w rewizji podniósł, że sąd pominął okoliczności korzystne dla oskarżonego, w tym jego wiek. Oskarżony, który miał 22 lata, nie przyznał się do zarzucanego czynu i nie okazał skruchy. Sąd pierwszej instancji nie uznał wieku oskarżonego za okoliczność łagodzącą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję obrońcy, uznając, że sąd wyrokujący nie pominął istotnych okoliczności faktycznych ani prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneTrudno zgodzić się z poglądem rewizji obrońcy o pominięciu przez sąd wyrokujący szeregu okoliczności korzystnych dla oskarżonego. Powołane bowiem okoliczności albo nie zostały w toku przewodu sądowego wykazane, albo też nie mają one charakteru okoliczności łagodzących.Jak wynika z protokołu rozprawy, oskarżony zdecydowanie nie przyznał się do przypisywanego mu czynu i skruchy nie okazał.Tych dwóch pojęć nie można zresztą rozdzielać, ponieważ skrucha jest uwarunkowana przyznaniem się sprawcy do przestępstwa, inaczej bowiem trudno sobie wyobrazić jego żal za popełnione zło, co jest istotą skruchy w ścisłym tego słowa znaczeniu. W znaczeniu szerszym, typowym dla spraw karnych przez skruchę rozumieć należy, oprócz wyrażenia przez sprawcę negatywnej oceny swego czynu przestępnego, również. zrozumienie szkody wyrządzonej społeczeństwu i w związku z tym przyrzeczenie poprawy. Postawa ta wzmaga proces wychowawczy sprawcy, oddziaływując przy tym w pewnej mierze, w zależności od wagi czynu, na czynniki prewencji szczególnej.II. Wiek sprawcy nie jest w zasadzie bez znaczenia dla wymiaru kary jako okoliczność łagodząca, ale tylko jeśli dotyczy ludzi młodych, niewiele przekraczających kryterium pełnej odpowiedzialności karnej ze względu na wiek. Z reguły osoby te nie mają większego doświadczenia życiowego, a nawet mogą nie mieć dostatecznie ukształtowanego charakteru, co może wpływać ujemnie na zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub, częściej, na kierowanie swym postępowaniem, nie sięgające oczywiście granic określonych w art. 15 § 1 k.k.W.P. ani nawet art. 16 § 1 k.k.W.P.Mając na względzie powyższe rozumowanie trudno nazwać 22-letniego oskarżonego W. "bardzo młodym chłopcem", co miało samo przez się, zdaniem rewizji, być poczytane za okoliczność łagodzącą.
Powiązane orzeczenia
- II KR 180/73 1973-11-20Czy wiek sprawcy jako młodocianego, w połączeniu z innymi okolicznościami popełnienia przestępstwa, może stanowić podstawę do złagodzenia kary, nawet jeśli przestępstwo było popełnione w grupie i miało wysoki stopień spo…
- II KR 239/84 1985-01-10Czy wiek sprawcy przestępstwa zgwałcenia, nawet jeśli jest młodociany, może być podstawą do złagodzenia kary, jeśli wykazuje on znaczny stopień zdemoralizowania i negatywną opinię społeczną?
- II KR 254/73 1973-12-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonym, którzy w chwili czynu mieli mniej niż 18 lat, była rażąco niewspółmiernie surowa, uwzględniając ich wiek, stan psychiczny, brak wcześniejszej karalności oraz rolę w po…
- II KR 327/79 1979-11-29Czy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec młodocianego sprawcy przestępstwa, który ukończył 17 lat, ale nie ukończył 18 lat, jest uzasadnione, gdy jego dotychczasowa resocjalizacja nie przyniosła oczekiwanyc…
- Rw 282/78 1978-08-04Czy dotychczasowa niekaralność sądowa sprawcy, zwłaszcza młodego, może stanowić samodzielną okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary, jeśli nie towarzyszą jej inne pozytywne fakty świadczące o nienagannym trybie życia?
Powołane przepisy
art. 15 § 1 KKart. 16 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.