Rw 886/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-05-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowca instytucji państwowej lub społecznej, któremu powierzono pojazd i paliwo, ponosi wzmożoną odpowiedzialność karną za zagarnięcie benzyny z baku powierzonego mu pojazdu na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierowca instytucji państwowej lub społecznej, któremu powierza się pojazd i paliwo, jest z tytułu swej funkcji obowiązany do ochrony i zabezpieczenia powierzonego mu mienia społecznego. W przypadku zagarnięcia benzyny z baku powierzonego mu pojazdu, ponosi on wzmożoną odpowiedzialność karną z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Jednocześnie, Sąd Najwyższy uwzględnił zarzut niewspółmiernej surowości kary, biorąc pod uwagę nieznaczną wartość zagarniętego mienia oraz sytuację osobistą oskarżonego.
Stan faktyczny
Józef J. został skazany za zagarnięcie 40 litrów benzyny o wartości 192 zł, którą sprzedał. Prokurator i obrońca wnieśli skargi rewizyjne. Prokurator kwestionował kwalifikację czynu i domagał się surowszej kary, wskazując na wcześniejsze skazania oskarżonego. Obrońca wnosił o uchylenie wyroku lub złagodzenie kary, podnosząc zarzut niedostatecznego wyjaśnienia sprawy i twierdzenia oskarżonego o wadach technicznych pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił wyrok Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu przez poprawienie kwalifikacji czynu na prawidłową z art. 2 § 1 i 3 w związku z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. oraz złagodzenie wymierzonej kary do 6 miesięcy więzienia i 500 złotych grzywny.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk K. Moduski (sprawozdawca), ppłk A. Kruszka.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaWyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 1962 r. cywil Józef J. skazany został na podstawie art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. na karę 1 roku więzienia i 500 zł grzywny za to, że będąc dwukrotnie skazany w 1958 r. i w 1959 r. za zagarnięcie mienia społecznego, działając na szkodę Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w W. dokonał zaboru 40 litrów benzyny wartości 192 zł, którą sprzedał Stanisławowi Z.Od tego wyroku prokurator i obrońca skazanego założyli skargi rewizyjne.Prokurator wywodzi, że oskarżony powinien był zostać skazany za zagarnięcie brakujących mu 142 litrów benzyny, a nie tylko za zabór 40 litrów. Ponadto trafna była kwalifikacja czynu z art. 2 § 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. zawarta w akcie oskarżenia, od której Sąd bezpodstawnie odstąpił. Po uwzględnieniu faktycznej ilości zagarniętego przez skazanego paliwa i po zastosowaniu prawidłowej kwalifikacji prawnej - kara wymierzona Józefowi J. powinna być surowsza od tej, jaka została orzeczona w zaskarżonym wyroku, zwłaszcza że Józef J. jest niepoprawny. Poprzednio wymierzone mu kary za kradzież mienia społecznego nie odniosły pożądanych rezultatów i pomimo odbycia tych kar nadal dopuszczał się on zamachu na mienie społeczne. Dlatego też mimo niezbyt wysokiej wartości zagarniętego mienia Józef J. powinien był być potraktowany znacznie surowiej.Obrońca domaga się w skardze uchylenia zaskarżonego wyroku wobec nienależytego wyjaśnienia sprawy, a zwłaszcza wobec niesprawdzenia obrony oskarżonego, który twierdził, że powierzany mu samochód "Star" miał poważne przepały benzyny. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania obrona wnosi o złagodzenie oskarżonemu kary, albowiem oskarżony cieszył się w WRZKB jako kierowca nienaganną opinią i ma na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu skarg rewizyjnych prokuratora i obrońcy, zmienił wyrok Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 1962 r. przez poprawienie kwalifikacji czynu przypisanego Józefowi J. na prawidłową z art. 2 § 1 i 3 w związku z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i złagodzenie wymierzonej za ten czyn kary do 6 miesięcy więzienia i 500 złotych grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia na karę zastępczą 10 dni więzienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Skarga rewizyjna prokuratora w części dotyczącej kwalifikacji czynu jest słuszna. Sąd I instancji nie przyjął kwalifikacji aktu oskarżenia z tego powodu że "doszedł do przekonania, że oskarżony nie miał szczególnego obowiązku ochrony benzyny", którą sprzedał. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, dlaczego Sąd doszedł do takiego, a nie innego wniosku w tej kwestii. Należy uznać, wbrew nie umotywowanemu przekonaniu Sądu, że kierowca instytucji państwowej lub społecznej, któremu powierza się pojazd i paliwo, obowiązany jest z tytułu swej funkcji do ochrony i zabezpieczenia powierzonego mu mienia społecznego i jest odpowiedzialny za jego ochronę oraz zabezpieczenie. Jeżeli więc kierowca dopuszcza się zagarnięcia benzyny z baku powierzonego mu pojazdu, ponosi wzmożoną odpowiedzialność karną z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.Niesłusznie natomiast kwestionuje skarga rewizyjna prokuratora zastosowany w wyroku wymiar kary w sensie niekorzystnym dla oskarżonego (...) Słuszny jest natomiast zawarty w skardze obrońcy zarzut niewspółmiernej surowości kary. Zagarnięte mienie miało wartość nieznaczną, bo wynoszącą 192 zł. Mając nadto na uwadze, że oskarżony, poza stwierdzonym brakiem benzyny, ze swych obowiązków kierowcy wywiązywał się bez zastrzeżeń, że ma on na swym utrzymaniu żonę z dwojgiem dzieci w wieku lat 5 i 4 - Sąd Najwyższy uznał, że wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności należy złagodzić w ramach sankcji z art. 6 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 6art. 2 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.