V CNP 21/08

Izba Cywilna2008-06-10

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a naruszenie prawa materialnego nie ma kwalifikowanego charakteru?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek przewidziany w art. 4241 § 2 k.p.c. dopuszcza skargę, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, ale tylko w sytuacji występowania wyjątkowego wypadku polegającego na niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wypadek nie wystąpił, a skarżący nie sprecyzował naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego ani konstytucyjnych wolności, zastępując skargą środki odwoławcze.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego, powołując się na naruszenie prawa materialnego. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, gdyż jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego został zwrócony z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Sąd Najwyższy uznał, że nie wystąpił wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 21/08 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi S. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt I C (…) [I WSC (…) w sprawie z powództwa M. B. przeciwko S. S. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 czerwca 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Wyrokiem zaocznym z dnia 13 kwietnia 2006 r. [sygn. akt l C (…)] Sąd Rejonowy w G. uwzględnił powództwo przeciwko S. S. w sprawie o ustalenie. Od powyższego wyroku zaocznego pełnomocnik pozwanego S. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, powołując się na naruszenie prawa materialnego w postaci art. 31 § 1 k.r.o. oraz art. 215 § 2 i 3 Prawa spółdzielczego i wskazał powyższe przepisy, jako na te, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było 2 i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady przewidziano w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Skarżący nie sprecyzował w sposób wystarczający, które podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności albo prawa człowieka i obywatela zostały jego zdaniem naruszone, gdyż powołał się ogólnie na naruszenie prawa materialnego, bez szczegółowego uzasadnienia tych okoliczności. Okoliczności te winny być wykazane w skardze (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.), co stanowi jeden z jej elementów konstrukcyjnych. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie, w jaki sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Skarżący nie wykazał ponadto, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi od niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że skarga nie czyni zadość omawianemu wymaganiu. W istocie skarżący zastępuje skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze przysługujące od wyroku zaocznego na zasadach ogólnych, w sytuacji gdy w sposób przez siebie zawiniony środki te utracił (skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniesionego przez siebie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego, co w konsekwencji doprowadziło do zwrócenia tego wniosku). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 31 § 1 KROart. 215 § 2art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy