V CZ 1/18

Sygn. akt V CZ 1/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi R.B. o wznowienie postępowania w sprawie I ACa …./16 (IC …/14) w sprawie z powództwa R.B. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lutego 2018 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt I ACa …/17, 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje adwokat D. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w W. kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych, powiekszoną o należny podatek VAT z tytułu wynagrodzenia za udzielenie powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. Sąd Apelacyjny w W. odrzucił skargę powoda R.B. o wznowienie postępowania w sprawie I ACa …/15 (I C …/14) zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 21 kwietnia 2015 r., oddalającym apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 4 grudnia 2014 r., którym oddalone zostało powództwo odszkodowawcze powoda przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie, ze względu na przedawnienie roszczenia. Przyczyną odrzucenia skargi była ocena Sądu, że nie została ona oparta na żadnej ustawowej podstawie wznowienia postępowania. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powoda ustanowiony z urzędu zarzucił Sądowi naruszenie zaskarżonym postanowieniem art. 401 pkt 2 k.p.c. i wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest wystarczające i przekonujące wyjaśnienie, że w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do twierdzenia, iż postępowanie było nieważne ze względu na spełnienie przesłanek z art. 401 pkt 2 k.p.c. To, że powód nie miał pełnomocnika w postępowaniu nie oznacza, że był nienależycie reprezentowany, a nieustanowienie mu pełnomocnika z urzędu w dotychczasowym postępowaniu samo przez się nie stanowi o pozbawieniu strony możliwości działania. Powód był zawiadamiany o wszystkich rozprawach, sam wniósł apelację, a więc miał możliwość prezentowania swoich racji, natomiast niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sądu samo przez się nie decyduje o prawie do wznowienia postępowania. Powtórnego wyjaśnienia wymaga, że dowody, których przeprowadzenia domagał się skarżący, to znaczy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz z przesłuchania stron nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro oddalenie powództwa nastąpiło ze względu na przedawnienie roszczenia. 3 Przedawnienie to ma taki skutek, że ze względu na upływ czasu określony ustawą, wierzyciel (w niniejszej sprawie jest to powód) nie może skutecznie wnosić do sądu o zasądzenie mu świadczenia, gdyż drugą stronę, która podnosi zarzut przedawnienia, instytucja ta chroni przed przymusem spełnienia żądania. Wyjaśniając to najprościej, nie ma żadnego celu w przeprowadzaniu postępowania dowodowego, jakiego oczekuje powód, gdyż sąd z mocy samej ustawy, w razie podniesienia przez drugą stronę zarzutu przedawnienia, który okazuje się zasadny, musi taki zarzut uwzględnić i bez względu na twierdzenia i racje przedstawiane przez powoda powództwo oddalić. Tak właśnie było w niniejszej sprawie. Z tego wynika, że również nie ma znaczenia nierozpoznanie wniosku powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jak też nie doprowadzenie powoda z zakładu karnego, ponieważ sprawa w ogóle nie była rozpoznawana merytorycznie, skoro skuteczny był zarzut przedawnienia roszczenia. Ustalenia sądu sprowadziły się tylko do zbadania, czy rzeczywiście nastąpiło przedawnienie. Mimo więc prawa powoda do obecności w toku rozpoznawania sprawy go dotyczącej, to przebywanie w zakładzie karnym i nie umożliwienie mu udziału w rozprawie, w sytuacji braku konieczności udziału powoda w tej rozprawie apelacyjnej nie stanowiło o pozbawieniu go prawa do obrony jego interesów. Sprawę kończyło ustalenie prawidłowego zastosowania przepisów o przedawnieniu roszczeń, a zatem nierozpoznawania meritum roszczenia powoda. W skardze o wznowienie postępowania oraz w zażaleniu nie ma żadnych przesłanek, które świadczyłyby o zasadności wniosku, a jak zostało wyjaśnione, nie nastąpiła w sprawie nieważność postępowania w przyczyn wskazanych przez pełnomocnika powoda. Zasadność wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. jest oceniana przez pryzmat przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 5 k.p.c., to znaczy całkowitego pozbawienia strony możności obrony jej praw przed sądem, czyli popierania żądań lub obrony przed zarzutami strony przeciwnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2016 r., I CZ 132/15; z dnia 30 listopada 2016 r., III CZ 51/16; z dnia 16 lutego 2017 r., II PZ 28/16 oraz z dnia 22 marca 2017 r., III CZ 10/17). Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy z taką sytuacją, jak przedstawiona nie ma się do czynienia, a wskutek dowiedzenia przedawnienia 4 roszczenia, zarzut pozbawienia powoda możliwości dowodzenia należnego odszkodowania przestaje mieć znaczenie, zwłaszcza jeśli miałoby to powodować wznowienie postępowania ze względu na pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów (art. 401 pkt 2 k.p.c.). Z tych względów należało na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalić zażalenie, rozstrzygając o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714). kc jw