V CZ 22/21

Sygn. akt V CZ 22/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości H. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B. przeciwko C. sp. jawnej w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2021 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt XIX Ga (...), uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 25 listopada 2020 r. odrzucił apelację pozwanego C. sp. j. z siedzibą w B. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 października 2018 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków fiskalnych apelacji. W uzasadnieniu wskazał, że apelacja strony pozwanej zawierała wniosek o zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek 2 pozwanego i w dniu 20 grudnia 2018 r. wezwał stronę go do uiszczenia opłaty od apelacji w kwocie 5.148 zł w terminie tygodniowym pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skutecznie pełnomocnikowi pozwanej spółki w dniu 10 stycznia 2019 r. Zatem określony w nim termin upływał w dniu 17 stycznia 2019 r. Sąd wskazał, że opłata wniesiona została w dwóch transzach, przy czym drugi z przelewów wykonany został dopiero w dniu 18 stycznia 2019 r. Okoliczność ta świadczy o nieuzupełnieniu w terminie braków fiskalnych apelacji, co uzasadniało odrzucenie tego środka zaskarżenia na podstawie art. 370 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 112 ust. 2 u.k.s.c. w związku z art. 373 k.p.c. i art. 370 k.p.c., art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w związku z art. 373 k.p.c. i art. 370 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażaleniu nie można odmówić słuszności. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów Sąd doręczył pełnomocnikowi pozwanego (k. 551) w dniu 14 stycznia 2019 r. (k. 560). Natomiast wezwanie do uiszczenia opłaty (k. 552) zostało doręczone w dniu 10 stycznia 2019 r. (k. 560). Opłata od apelacji została uiszczona w dwóch transzach, przy czym druga transza - w dniu 18 stycznia 2019 r. (k. 556-557). Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy 3 postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (art. 112 ust. 3 zd. 1 i 2 k.p.c.). Stosownie do art. 363 § 1 k.p.c., że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Na postanowienie Sądu Rejonowego w B. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przysługiwało - na gruncie przepisów obowiązujących sprzed nowelizacji z dnia 7 listopada 2019 r. - zażalenie do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c.) Dopiero po upływie terminu do wniesienia tego zażalenia strona powinna zostać wezwana do wniesienia opłaty od apelacji. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c., gdyż pismo podlegające opłacie (apelacja) zostało wniesione przez stronę osobiście (k. 528), co zgodnie z art. 112 ust. 2 u.k.s.c. zobowiązywało sąd do wezwania jej do uiszczenia opłaty po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Tymczasem strona została wezwana do uiszczenia opłaty przed doręczeniem jej odpisu nieprawomocnego orzeczenia odmawiającego zwolnienia od kosztów. Wbrew więc odmiennemu zapatrywaniu Sądu Okręgowego, wezwanie to nie było skuteczne, gdyż strona mogła w terminie 7 dni wnieść zażalenie na postanowienie odmawiającego jej zwolnienia od kosztów. Dopiero po upływie tego terminu możliwe był wezwanie jej do wniesienia należnej opłaty. Skoro doręczenie pełnomocnikowi pozwanego odpisu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nastąpiło w dniu 14 stycznia 2019 r. i orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 21 stycznia 2019 r., a strona wniosła opłatę od apelacji do dnia 18 stycznia 2019 r. (k. 556-557), należało uznać, że termin do opłacenie apelacji został zachowany. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. ke