V CZ 57/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-07-21
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Marta Romańska, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uzupełnił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając je w pełnej wysokości od powoda, mimo istnienia informacji o jego trudnej sytuacji finansowej i wcześniejszego zastosowania art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego, ponieważ lakoniczność tego rozstrzygnięcia nie pozwalała na odtworzenie motywów jego zajętego stanowiska. W szczególności, Sąd Apelacyjny w sposób radykalnie odmienny ocenił możliwości płatnicze powoda w kontekście art. 102 k.p.c. w porównaniu do wcześniejszego orzeczenia Sądu Okręgowego, które w znacznym stopniu odstąpiło od obciążenia powoda kosztami.Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa zapłaty. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, ale odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, a następnie uzupełnił postanowienie, zasądzając od powoda koszty postępowania apelacyjnego w pełnej wysokości. Powód zaskarżył to uzupełnienie, wnosząc o nieobciążanie go kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 57/11 . POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa M. T. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w Z. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lutego 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2010 r. oddalił powództwo M. T. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej w Z. o odszkodowanie oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 360 zł tytułem kosztów procesu, odstępując od obciążania powoda tymi kosztami w części pozostałej na podstawie art. 102 k.p.c Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, a postanowieniem z dnia 8 lutego 2011 r. uzupełnił powyższe postanowienie, zasądzając od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2700 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. W zażaleniu powód zakwestionował powyższe uzupełnienie orzeczenia o kosztach, wnosząc o nieobciążenie go kosztami procesu za instancję apelacyjną na podstawie art. 102 k.p.c. Skarżący powołał się na zebrane w sprawie informacje na temat jego możliwości płatniczych, uzasadniające taki wniosek. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zaskarżonym postanowieniu zostały zasądzone od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty postępowania apelacyjnego w pełnej wysokości (2700 zł) na podstawie art. 98 § 1 k.c. Zastosowana więc została podstawowa zasada orzekania o kosztach, uzależniająca rozstrzygnięcie o nich od wyniku sprawy. Odwołanie się do art. 98 k.p.c. zazwyczaj nie wymaga uzasadnienia niezastosowania różnych ustawowych odstępstw od tej zasady, jednakże w świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz zarzutów przedstawionych w zażaleniu istnieją znaczne utrudnienia przy instancyjnej kontroli zaskarżonego postanowienia. W aktach istnieją informacje o możliwościach płatniczych powoda i na ich podstawie Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sposób wydatny (w 90 %) odstąpił od obciążenia go kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
3 Co więcej, Sąd Apelacyjny w pełni zaaprobował te orzeczenia oddalając zażalenia Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r., z wszechstronnym uzasadnieniem. W konsekwencji doszło do sytuacji, że w nieodległym czasie ten sam Sąd radykalnie odmiennie ocenił możliwości płatnicze powoda w kontekście przepisu art. 102 k.p.c., a lakoniczność zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na odtworzenie w pełni motywów zajętego stanowiska. Należało w konsekwencji uchylić zaskarżone postanowienie celem ponownego rozpoznania w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego (art. 39815 § 1 k.p.c w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 74/12 2012-10-10Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego, nie obciążając powodów obowiązkiem ich zwrotu, bez należytego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c.?
- I CZ 56/11 2011-10-26Czy Sąd Okręgowy prawidłowo orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, nie przedstawiając w uzasadnieniu motywów swojego rozstrzygnięcia?
- V CZ 26/12 2012-08-09Czy sąd drugiej instancji, oddalając powództwo i zasądzając koszty postępowania apelacyjnego od strony powodowej, naruszył zasady słuszności, odmawiając zastosowania art. 102 k.p.c. pomimo trudnej sytuacji finansowej str…
- I CZ 60/10 2010-10-07Czy postanowienie uzupełniające orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego może się ostać, jeśli orzeczenie, które miało być uzupełnione, zostało następnie uchylone przez Sąd Najwyższy?
- V CZ 80/12 2013-01-30Czy Sąd Okręgowy prawidłowo orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, opierając się jedynie na ogólnym odesłaniu do art. 98 k.p.c. bez szczegółowego uzasadnienia?
Powołane przepisy
art. 102 KPcart. 98 § 1 KCart. 98 KPCart. 39815 § 1 KPcart. 3941 § 3 KPCart. 108 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy