V K 373/64
WyrokIzba Cywilna1964-12-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie przez skazanego prawnego małżeństwa z matką dzieci, na utrzymanie których uchylał się od płacenia alimentów, oraz posiadanie na utrzymaniu czworga dzieci, może stanowić podstawę do niewykonania zarządzonej na podstawie art. 63 § 1 k.k. kary pozbawienia wolności, mimo popełnienia nowego przestępstwa w okresie zawieszenia kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności takie jak zawarcie przez skazanego prawnego małżeństwa z matką dzieci, na utrzymanie których uchylał się od płacenia alimentów, oraz posiadanie na utrzymaniu czworga dzieci, nie stanowią podstawy do odstąpienia od obligatoryjnego zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 63 § 1 k.k. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest nieuleczalna choroba psychiczna skazanego, uniemożliwiająca rozpoznanie znaczenia czynów. Powołane w rewizji nadzwyczajnej okoliczności nie miały takiej wagi.Stan faktyczny
Stanisław S. został skazany z art. 201 § 2 k.k. za uchylanie się od alimentów na dzieci. Po warunkowym zawieszeniu wykonania pierwszej kary, popełnił kolejne przestępstwo tego samego rodzaju, co skutkowało zarządzeniem wykonania zawieszonej kary na podstawie art. 63 § 1 k.k. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, wskazując na zawarcie przez skazanego małżeństwa z matką dzieci i posiadanie na utrzymaniu czworga dzieci jako okoliczności przemawiające za niewykonaniem kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości bez uwzględnienia, utrzymując w mocy postanowienie o zarządzeniu wykonania zawieszonej kary.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: L. Chmielewski, F. Szeliński.Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława S., oskarżonego z art. 201 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400 i 432 k.p.k.rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 1963 r. założona na korzyść oskarżonego Stanisława S. na podstawie przepisu art. 371 pkt 3 k.p.k., zarzuciła temu postanowienia błędną ocenę okoliczności faktycznych, która spowodowała uchylenie zawieszenia wykonania poprzednio orzeczonej kary pozbawienia wolności, i z tego względu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.W uzasadnieniu podniesionego zarzutu rewizja nadzwyczajna powołała się na następujące okoliczności:"W sprawie II Kp 176/61 Sądu Powiatowego dla Powiatu Wrocławskiego Stanisław S. został skazany wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1961 r. z mocy art. 201 § 2 k.k. na karę 1 roku więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres pięciu lat za to, że w okresie od czerwca 1960 r. do stycznia 1961 r. uchylał się od łożenia na utrzymanie dwojga nieletnich swych dzieci, Barbary i Eugeniusza G.W sprawie II Kp 873/62 Sądu Powiatowego dla Powiatu Wrocławskiego Stanisław S. został skazany ponownie wyrokiem z dnia 20 grudnia 1962 r. z mocy art. 201 § 2 k.k. na karę 5 miesięcy aresztu za to, że uchylał się od płacenia alimentów w okresie od sierpnia 1961 r. do stycznia 1962 r., i karę tę odbył w całości.Na skutek ponownego skazania za czyn tego samego rodzaju Sąd Powiatowy we Wrocławiu zaskarżonym postanowieniem zarządził na zasadzie art. 63 § 1 k.k. wykonanie kary 1 roku więzienia.Wprawdzie przepis art. 63 § 1 k.k. jest normą obligatoryjną, jednakże z akt sprawy wynika niecelowość wykonania kary.Oskarżony Stanisław S. żył z matką wymienionych dzieci Heleną G. przez dłuższy czas w konkubinacie, a w dniu 25 maja 1963 r., a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, zawarł z nią prawne małżeństwo. Obecnie oskarżony ma na utrzymaniu czworo dzieci. Jest robotnikiem rolnym. Stosunek jego do dzieci jest dobry. Okresowe niewypełnianie obowiązku alimentacyjnego było wynikiem nieporozumień pomiędzy oskarżonym a Heleną G.Okoliczności te pozwalają przypuszczać, że oskarżony Stanisław S. będzie odtąd dbał o dzieci i łożył na ich utrzymanie.Ponadto względy społeczne w związku z zawarciem przez S. prawnego małżeństwa z Heleną G. przemawiają za niewykonaniem kary pozbawienia wolności z wyroku w sprawie II Kp 176/61."Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:W myśl art. 63 § 1 k.k. sądy są obowiązane zarządzić wykonanie zawieszonej kary w każdym wypadku popełnienia przez skazanego - w okresie zawieszenia kary - nowego przestępstwa z tych samych pobudek lub tego samego rodzaju co poprzednie.Wyjątkiem od reguły zawartej w art. 63 § 1 k.k. jest nieuleczalna choroba psychiczna skazanego uniemożliwiająca rozpoznanie znaczenia czynów, powstała już po popełnieniu przez niego nowego przestępstwa z tych samych pobudek lub tego samego rodzaju co poprzednie, a więc przestępstwa, którego popełnienie w okresie zawieszenia kary powinno powodować zarządzenie wykonania zawieszonej kary stosownie do art. 63 § 1 k.k.Okoliczności wymienione w przytoczonym wyżej uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej nie mają jednak takiej samej wagi i znaczenia jak nieuleczalna choroba psychiczna skazanego. Z tego też powodu rewizja nadzwyczajna nie mogła być uwzględniona. Niezależnie od tego należy zauważyć, że okoliczności przytoczone w rewizji nadzwyczajnej utraciły obecnie swoje znaczenie niemal w całości z powodu darowania oskarżonemu tej kary pozbawienia wolności, której wykonanie zarządzono, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii (por. postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 1964 r. I Kow. A/1/200/64, które ujawniono w trybie art. 389 § 3 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- IV KK 599/19 2020-03-05Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa lub w dacie wyrokowania był już prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności, choćby z wa…
- III KO 24/53 1954-04-26Czy umieszczenie w wyroku warunkowo zawieszającym wykonanie kary za przestępstwo z art. 201 § 1 k.k. klauzuli, iż warunkowe zawieszenie wykonania kary zostanie uchylone w przypadku niepłacenia w okresie zawieszenia bieżą…
- IV KK 286/21 2021-07-07Czy skazanie za czyn, który w całości zawiera się w granicach czasowych czynu już osądzonego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i skutkuje umorzeniem postępowania?
- VI KZP 49/68 1969-02-14Czy obligatoryjne zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 63 § 1 k.k. dotyczy sytuacji, w której oba przestępstwa popełnione zostały z winy nieumyślnej (art. 236 § 2 k.k.)?
- VI KRN 246/76 1976-08-28Czy można zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 78 § 2 k.k. bez uprzedniego ustalenia, że skazany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku z powodów przez siebie zawiniony…
Powołane przepisy
art. 201 § 2 KKart. 394art. 371 pkt 3 KPKart. 63 § 1 KKart. 3 ust. 1art. 389 § 3 KPK§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.