V K 559/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty. Sędziowie: W. Ostrowski, P. Ławacz, F. Korzeń, T. Majewski, S. Kotowski, K. Wagner (sprawozdawca). Prokurator: J. Sztumpf.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bronisława K. oskarżonego z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 16 lutego 1959 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1960 r., na mocy art. 375, 383 pkt 2, 388 § 1, 394-396, 400 § 2 k.p.k.Zmienił zaskarżone wyroki w części dotyczącej kary w ten sposób, że obok wymierzonych kar pozbawienia wolności i utraty praw orzekł na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) dodatkową karę przepadku majątku oskarżonego Bronisława K. do wysokości 55.000 złotych (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 16 lutego 1959 r. skazał oskarżonego Bronisława K. za przestępstwo z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) na karę 5 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat.Rozpoznając sprawę w dniu 7 marca 1960 r. na skutek rewizji oskarżonego, Sąd Najwyższy wyrok powyższy utrzymał w mocy.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej założona od powyższych wyroków na niekorzyść oskarżonego z zachowaniem terminu z art. 397 k.p.k. zarzuca obrazę art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11) przez nieorzeczenie przepadku majątku mimo istnienia przesłanek wskazanych w tymże przepisie.W konkluzji rewizja zawiera wniosek o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Najwyższego w części dotyczącej kary i wymierzenie oskarżonemu kary orzeczonej przez Sąd Wojewódzki a ponadto kary dodatkowej przepadku majątku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:W myśl art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), w razie skazania za przestępstwo z art. 1 § 1 tej ustawy, obligatoryjne jest orzeczenie dodatkowej kary przepadku majątku w całości lub części. Pogląd Sądu Wojewódzkiego wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że obligatoryjność przepadku mienia nie odnosi się do sytuacji, w których oskarżony mienia nie posiada, jest błędny. Przepis ustawy ma brzmienie kategoryczne i jednoznaczne oraz nie zawiera wzmianki o ograniczeniu obligatoryjności. Ponadto nigdy nie można przesądzić, czy oskarżony nie posiada mienia ukrytego, które uszło uwagi organów zabezpieczających majątek albo nie mogło być przez te organy wyśledzone.Wobec oczywistej obrazy wyżej cytowanego przepisu prawa materialnego i niemożności naprawienia tego uchybienia przez Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu rewizji oskarżonego - Sąd Najwyższy w rozszerzonym składzie uzupełnił orzeczenie o karze, wymierzając dodatkową karę przepadku majątku w granicach odpowiadających w przybliżeniu szkodzie wyrządzonej w mieniu społecznym.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.