V K 750/63
WyrokIzba Cywilna1963-12-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium WRN w S. był uprawniony do wniesienia rewizji na niekorzyść oskarżonego, mimo że w akcie oskarżenia wskazano inny organ finansowy jako oskarżyciela publicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny był uprawniony do wniesienia rewizji. Przepis art. 145 § 7 u.k.s. dotyczący wskazania organu w akcie oskarżenia ma charakter porządkowy i nie wyłącza możliwości działania innego właściwego organu finansowego, w tym organu nadrzędnego. Inspektoraty kontrolno-rewizyjne są finansowymi organami dochodzenia i na podstawie art. 217 § 1 u.k.s. mogą występować w charakterze oskarżycieli publicznych.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał Leona W. za czyn z art. 60 § 1 u.k.s., a uniewinnił od czynu z art. 49 u.k.s. Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium WRN w S. wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego. Sąd Wojewódzki pozostawił tę rewizję bez rozpoznania, uznając Inspektorat za nieuprawniony. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu rozpatrzenia rewizji wniesionej przez Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), W. Ostrowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leona W. oskarżonego z art. 49 § 1 i 60 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 1 października 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie w celu rozpoznania rewizji założonej przez Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium WRN w S. od wyroku Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 1960 r.Od wyroku Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 1963 r., którym to wyrokiem oskarżony Leon W. został skazany za czyn z art. 60 § 1 u.k.s., a uniewinniony od zarzucanego czynu z art. 49 u.k.s. - Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium WRN w S. założył rewizję na niekorzyść oskarżonego.Sąd Wojewódzki w Szczecinie postanowieniem z dnia 1 października 1963 r. wspomnianą rewizją pozostawił bez rozpoznania wychodząc z założenia, że IKR przy Prezydium WRN w S. "w myśl przepisu art. 217 § 1 u.k.s. nie jest uprawniony w niniejszej sprawie do założenia rewizji, gdyż wskazanym w akcie oskarżenia uprawnionym oskarżycielem jest Wydział Finansowy Prezydium MRN w S., który rewizji od wyroku nie założył, a zatem rewizja wniesiona została przez nie uprawnionego oskarżyciela".Od wymienionego postanowienia Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucając obrazę art. 217 § 1 u.k.s. przez niezasadne uznanie braku legitymacji czynnej po stronie IKR przy Prezydium WRN w S., wnosił o uchylenie tegoż postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do rozpoznania rewizji.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja jest słuszna.Sąd Wojewódzki, wydając zaskarżone następnie postanowienie, nie wziął pod uwagę, że przyznane zgodnie z przepisem art. 217 § 1 u.k.s. organom finansowym uprawnienia oskarżyciela publicznego nie dotyczą wyłącznie tych organów, które wskazano w akcie oskarżenia - w myśl art. 145 § 7 u.k.s. - jako oskarżycieli.Wspomniany ostatnio przepis art. 145 § 7 u.k.s. przewidujący wskazanie w akcie oskarżenia organu, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w danej sprawie, ma jedynie charakter porządkowy i dlatego działanie podjęte w sprawie przez inny organ finansowy (dochodzenia czy orzekający) nie może być pozbawione znaczenia prawnego.Takie stanowisko znajduje oparcie we właściwej wykładni omawianego przepisu (§ 7 art. 145 u.k.s.), dającej podstawę do stwierdzenia, że chodzi tu o wskazanie organu, który m. in. trzeba zawiadamiać o terminie rozprawy i innych czynności sądowych; stąd też - z praktycznych względów - stosuje się zasadę "wskazania" przede wszystkim organu miejscowego właściwego, co jednak nie wyłącza możliwości i skuteczności działania (oskarżyciela publicznego) podjętego przez organ nadrzędny bądź przez inny właściwy "finansowy organ dochodzenia".Inspektoraty kontrolno-rewizyjne, jak to wynika z treści art. 140 u.k.s., są finansowymi organami dochodzenia i na podstawie art. 217 § 1 u.k.s. są uprawnione do występowania w charakterze oskarżycieli publicznych.Nie można również w tej sprawie nie uwzględnić faktu, że Inspektorat przy Prezydium WRN był w pionie finansowych organów dochodzeniowych jednostką hierarchicznie wyższą i już ten sam fakt dawał mu tytuł do samodzielnego występowania w sprawie, i to niezależnie od okoliczności, że pracownicy Inspektoratu wykonywali poprzednio czynności oskarżyciela publicznego na podstawie delegacji udzielanych im przez Wydział Finansowy Prezydium MRN.Prawidłowość niniejszego rozumowania znajduje wreszcie potwierdzenie w fakcie, że sporządzający akt oskarżenia Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium WRN w S. sam udzielił delegacji Wydziałowi Finansowemu Prezydium MRN w S., nie można więc skutecznie wywodzić, że organ "delegujący" ma mniejsze uprawnienia niż organ przez niego "delegowany".Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 824/67 1967-11-23Czy Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej może być uznany za „inną władzę” w rozumieniu art. 503 k.p.k. działającą w zastępstwie Wydziału Finansowego Prezydium Miejskiej Rady Narodowe…
- I KO 16/58 1958-03-27Czy organy administracji państwowej, uprawnione do wnoszenia i popierania oskarżenia w sprawach określonych ustawą, są uprawnione do wnoszenia rewizji na niekorzyść oskarżonego od wyroków sądów powiatowych?
- V KRN 561/68 1968-10-24Czy Sąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę w postępowaniu rewizyjnym, naruszył przepisy prawa procesowego poprzez niezawiadomienie organu finansowego o terminie rozprawy i nierozważenie wszystkich istotnych dowodów, co mogło…
- III K 58/59 1959-05-05Czy obraza przepisów postępowania karnego, takich jak art. 226 k.p.k. (poprawki do protokołu), art. 306 k.p.k. (oględziny miejsca przestępstwa), art. 371 k.p.k. (ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku), art. 339…
- VI KO 112/59 1960-02-25Czy sąd rewizyjny, w przypadku wniesienia przez prokuratora rewizji na niekorzyść oskarżonego wyłącznie co do wymiaru kary, może zmienić kwalifikację prawną czynu na surowszą, jeśli nie zachodzą warunki z art. 387 k.p.k.…
Powołane przepisy
art. 49 § 1art. 394art. 60 § 1art. 49art. 217 § 1art. 145 § 7art. 145art. 140§ 1§ 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.