V KRN 824/67

WyrokIzba Karna1967-11-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej może być uznany za „inną władzę” w rozumieniu art. 503 k.p.k. działającą w zastępstwie Wydziału Finansowego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, a tym samym czy był uprawniony do wniesienia rewizji od wyroku sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej jest organem finansowym prowadzącym dochodzenia i zgodnie z art. 217 § 1 u.k.s. jest uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego. W związku z tym, nie było przeszkód do wniesienia przez niego rewizji od wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki błędnie pozostawił tę rewizję bez rozpoznania, naruszając art. 376 k.p.k.
Stan faktyczny
Wydział Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej skazał oskarżonych za nierzetelne prowadzenie księgi podatkowej. Sąd Powiatowy uniewinnił oskarżonych. Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny wniósł rewizję od wyroku uniewinniającego, jednak Sąd Wojewódzki pozostawił ją bez rozpoznania, uznając Inspektorat za nieuprawniony do jej wniesienia. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w innym składzie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Dąbrowski (sprawozdawca).Sędziowie: K. Grzebuła, Z. Neumann.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Warmanowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandra L. i Kazimierza R., oskarżonych z art. 78 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku - jako rewizyjnego - z dnia 7 kwietnia 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę oskarżonych temuż Sądowi rewizyjnemu do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie faktyczneWydział Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. skazał oskarżonych Aleksandra L. i Kazimierza R. orzeczeniami karnymi z dnia 5 listopada 1965 r., na mocy art. 78 § 1 u.k.s., na karę grzywny po 7 000 zł z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 35 dni aresztu zastępczego za to, że będąc współwłaścicielami Wytwórni Wyrobów Cukierniczych w S. w okresie od stycznia 1965 r. do września 1965 r., prowadzili nierzetelnie księgę podatkową nr 1, nie wykazując zakupu surowców i sprzedaży towarów, przez co narazili Skarb Państwa na uszczuplenie podatku.Oskarżeni Aleksander L. i Kazimierz R. zgłosili wniosek o skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.Sąd Powiatowy w Ś. uniewinnił oskarżonych Aleksandra L. i Kazimierza R. od zarzuconych im czynów wyrokiem z dnia 27 października 1966 r.Od wyroku tego założył rewizję Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Natomiast Wydział Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. nie wniósł rewizji pomimo złożenia wniosku w trybie art. 337 k.p.k. i doręczenia mu odpisu uzasadnionego wyroku. Sąd Wojewódzki w Gdańsku, po przeprowadzeniu rozprawy rewizyjnej w dniu 4 kwietnia 1967 r., postanowieniem z dnia 7 kwietnia 1967 r. pozostawił bez rozpoznania rewizję wniesioną przez Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny od wyroku Sądu I instancji.Od powyższego postanowienia, przed upływem sześciu miesięcy od dnia jego uprawomocnienia się, Prokurator Generalny PRL założył na niekorzyść oskarżonych rewizję nadzwyczajną, w której wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 1967 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym temuż Sądowi Wojewódzkiemu w innym składzie, zarzucił:a)obrazę art. 217 § 1 u.k.s. polegającą na wyrażeniu błędnego poglądu prawnego, iż w sprawie niniejszej toczącej się w trybie art. 219 § 1 u.k.s. Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. nie może być uznany za "inną władzę" w rozumieniu art. 503 k.p.k. działającą w zastępstwie Wydziału Finansowego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S., a zatem nie był uprawniony do założenia rewizji od wyroku Sądu Powiatowego w Sopocie z dnia 27 października 1966 r.,b)obrazę art. 376 k.p.k. polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania rewizji założonej przez Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., mimo że nie zachodził brak formalnych warunków tej rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powyższa rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą art. 217 § 1 u.k.s. i art. 376 k.p.k. i z tego względu powinno być uchylone.Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Sąd Wojewódzki przyjął, że w sprawie niniejszej, toczącej się w trybie art. 219 § 1 u.k.s., Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. nie może być uznany za "inną władzę" w rozumieniu art. 503 k.p.k., działającą w zastępstwie Wydziału Finansowego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S., i z tego względu nie był on uprawniony do założenia rewizji w tej sprawie od wyroku z dnia 27 października 1966 r.Ten pogląd prawny Sądu Wojewódzkiego jest błędny. Sąd Wojewódzki - wydając to postanowienie - nie wziął pod uwagę tego, że wynikające z art. 217 § 1 u.k.s. uprawnienia organów finansowych jako oskarżycieli publicznych nie dotyczą wyłącznie tych organów, które wskazano w akcie oskarżenia - w myśl art. 145 § 7 u.k.s. Przepis ten ma jedynie charakter porządkowy i dlatego działanie podjęte w sprawie przez inny organ finansowy (organ dochodzenia czy orzekający) nie może być pozbawione znaczenia prawnego (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1963 r. V K 750/63, OSNKW z. 7-8 z 1964 r., poz. 127).Takie stanowisko ma oparcie we właściwej wykładni przepisu art. 145 § 7 u.k.s., dającej podstawę do stwierdzenia, że chodzi o wskazanie organu finansowego, który m. in. należy zawiadomić o terminie rozprawy i innych czynnościach sądowych, nie wyłącza to jednak możliwości i skuteczności działania - jako oskarżyciela publicznego - organu finansowego nadrzędnego lub innego właściwego "finansowego organu dochodzenia" (cytowany wyrok SN).Ponieważ w myśl art. 140 u.k.s. inspektoraty kontrolno-rewizyjne przy prezydiach wojewódzkich rad narodowych są organami finansowymi prowadzącymi dochodzenia, a zgodnie z art. 217 § 1 u.k.s. są one również uprawnione do występowania w charakterze oskarżycieli publicznych, nie było więc przeszkód w sprawie niniejszej do wniesienia rewizji od wyroku sądu I instancji przez Inspektorat Kontrolno-Rewizyjny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G.W tych warunkach Sąd Wojewódzki powinien był rozpoznać tę rewizję, a nie - jak to uczynił z obrazą art. 376 k.p.k. - pozostawiać ją bez rozpoznania, nie zachodził bowiem brak formalnych warunków tej rewizji.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 78 § 1art. 394art. 337 KPKart. 217 § 1art. 219 § 1art. 503 KPKart. 376 KPKart. 145 § 7art. 140§ 1§ 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.