V K 769/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jadwigi L. i Stanisława K., oskarżonych z art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 1961 r. zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w Lubaniu Śląskim z dnia 13 października 1960 r. na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił oba powyższe wyroki i oskarżonych Jadwigę L. i Stanisława K. uniewinnił od zarzutów oskarżenia (...).Minister Sprawiedliwości założył na korzyść oskarżonych Jadwigi L. i Stanisława K. rewizję nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 1961 r. zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w Lubaniu Śląskim z dnia 13 października 1960 r. z wnioskiem o uchylenie obu powyższych wyroków i uniewinnienie oskarżonych - zarzucając wyrokom tym obrazę art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59) co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego skazania oskarżonych.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wyrokiem Sądu Powiatowego w Lubaniu Śląskim z dnia 13 października 1960 r. zostali skazani:1. Jadwiga L. z art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59) na karę 6 (sześciu) miesięcy więzienia za to, że oddała Stanisławowi K. w używanie lokal mieszkalny pomimo, że tenże Stanisław K. nie posiadał przydziału władzy kwaterunkowej,2. Stanisław K. z art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. na karę 6 (sześciu) miesięcy więzienia za to, że objął samowolnie w użytkowanie lokal mieszkalny nie mając przydziału władz kwaterunkowych.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 stycznia 1961 r. zmienił powyższy wyrok w ten sposób, że na zasadzie art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59) skazał każdego z oskarżonych na 6 (sześć) miesięcy aresztu.Zaskarżone wyroki ostać się nie mogą z uwagi na to, że zostały wydane z obrazą art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59).Dla bytu przestępstwa z art. 78 § 1 cytowanej ustawy konieczne jest, aby sprawca objął lokal w używanie samowolnie, bez uzyskania przydziału, bądź oddał lokal w używanie osobie nie posiadającej przydziału lokalu.Z rozdziału V tejże ustawy wynika, że przydział obowiązuje w miejscowościach, gdzie została wprowadzona publiczna gospodarka lokalami, zaś w pozostałych miejscowościach obowiązują przepisy prawa cywilnego o najmie.W danej sprawie należało zatem w pierwszym rzędzie wyjaśnić z urzędu, czy w osiedlu Z. została wprowadzona publiczna gospodarka lokalami, Sąd Powiatowy jednak tego nie uczynił.Sąd Wojewódzki również nie wyjaśnił tej okoliczności, choć oskarżeni w swej rewizji tę kwestię podnosili. Sąd ten oparł się w tym zakresie na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 października 1946 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 64, poz. 359), błędnie interpretując, że wprowadziło ono publiczną gospodarkę lokalami na całym obszarze f województwa wrocławskiego.Jak jednak wynika z przepisu § 3 tegoż rozporządzenia, na terenie Ziem Odzyskanych dopiero zarządzenie Ministra Ziem Odzyskanych miało określić, które osiedla mają charakter osiedli podmiejskich, oraz do których osiedli podmiejskich stosuje się przepis § 2 o wprowadzeniu publicznej gospodarki lokalami.Z załączonego zaś zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lubaniu Śląskim z dnia 30 stycznia 1961 r. nr GRM 45/61 wynika, że na terenie osiedla Z. nie została w ogóle wprowadzona publiczna gospodarka lokalami.Zważywszy powyższe uznać należy, iż oba sądy dopuściły się naruszenia prawa materialnego i w konsekwencji niesłusznie skazały Jadwigę L. i Stanisława K. z mocy art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 10, poz. 59) skoro oskarżeni nie dopuścili się tego występku.Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.