V KRN 286/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Bodecki. Sędziowie: B. Bartosik, Z. Dominikowski, F. Kozłowski (sprawozdawca), J. Mikos, S. Mirski, S. Pawelec.Prokurator Prokuratury Generalnej: P. Lech.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 1984 r. sprawy Józefa M., skazanego z art. 201 i 266 § 4 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z. z dnia 21 marca 1983 r. i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1983 r.,zmienił zaskarżone wyroki w ten sposób, że na podstawie art. 49 k.k. zarządził podanie wyroku do publicznej wiadomości w miejscowej prasie (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Z. wyrokiem z dnia 21 marca 1983 r. oskarżonego Józefa M. uznał za winnego tego, że w okresie od około połowy stycznia do drugiej połowy sierpnia 1982 r. w Z. początkowo jako kierownik, a następnie jako prowadzący dokumentację warsztatu naprawy gaśnic, należącego do Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego Sprzętu Pożarniczego i Ochronnego "Supen" w Z., przez nierzetelne rozliczenie się ze sprzętu gaśniczego przyjmowanego do naprawy lub regeneracji zagarnął na szkodę tego przedsiębiorstwa 980.945 zł - i za to na podstawie art. 201 i 266 § 4 w zw. z art. 10 § 2 i 3 k.k., art. 36 § 2 i 3, art. 40 pkt 3 k.k. skazał na karę 8 lat pozbawienia wolności i 100.000 zł grzywny, pozbawił go praw publicznych na 5 lat oraz orzekł konfiskatę całości mienia.Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego.Sąd Najwyższy orzeczeniem z dnia 23 czerwca 1983 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym poprawił kwalifikację prawną czynu przez wyeliminowanie z niej art. 199 § 1 k.k. oraz przyjęcie za jej podstawę - zamiast art. 266 § 4 k.k. - art. 265 § 1 k.k.Rewizję nadzwyczajną od tych wyroków wniósł na niekorzyść skazanego Minister Sprawiedliwości.Rewidujący zarzucił rażącą niewspółmierność wymierzonej kary i wnosił o zmianę zaskarżonych wyroków, przez orzeczenie kary dodatkowej podania wyroku do publicznej wiadomości za pośrednictwem ogłoszenia jego treści w miejscowej prasie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy w powiększonym składzie zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Materiał dowodowy zebrany w sprawie i jego ocena dokonana przez sądy obu instancji nie pozwalają na kwestionowanie zasadności ustaleń co do winy oskarżonego. Ustalenia te uzasadniają również przyjętą przez sąd rewizyjny kwalifikację czynu. Wymiar kary pozbawienia wolności i grzywny uwzględnia wszystkie istotne okoliczności przedmiotowe i podmiotowe przestępstwa, okoliczności dotyczące osoby sprawcy oraz wymagania prewencji szczególnej.Orzeczenie kary dodatkowej w postaci pozbawienia praw publicznych i konfiskaty całości mienia oskarżonego czyni zadość wymaganiom art. 40 § 1 pkt 3 k.k. oraz art. 46 § 1 pkt 2 k.k. Jednakże w niniejszej sprawie ze względu na wymagania prewencji ogólnej celowe jest również zarządzenie podania wyroku do publicznej wiadomości zgodnie z art. 49 k.k., gdyż potrzeba szerszego informowania społeczeństwa o tego rodzaju sprawach i wyrokach jest całkowicie uzasadniona.Należy podkreślić, że przypisane oskarżonemu przestępstwo - ze względu na wysokość zagarniętego mienia społecznego, bo powyżej 900.000 zł, sposób jego popełnienia, wskazujący na wyjątkową zachłanność oskarżonego, który dopuścił się go w ciągu kilku miesięcy, i to w wyniku nadużycia pełnionej funkcji w jednostce gospodarki uspołecznionej - jest wysoce niebezpieczna i stanowi poważne zagrożenie dla interesów społecznych.W tej sytuacji nieorzeczenie tej kary sprawia, że kara jest rażąco łagodna i nie spełnia wymagań art. 50 k.k. Dlatego podanie wyroku do publicznej wiadomości jest konieczne, gdyż w prawidłowy sposób realizuje zadania i cele kary zarówno w odniesieniu do sprawcy, jak i w zakresie jej społecznego oddziaływania, przez co właściwie spełnia wymagania, o których mowa w art. 50 k.k. Rozpowszechnienie wyroku skazującego nie pozostanie bez wpływu na społeczeństwo, ma bowiem na celu m.in. utwierdzenie go w poszanowaniu dóbr prawem chronionych, wzmożenie poczucia odpowiedzialności, a także przeciwdziałanie opinii o pobłażliwości wobec sprawcy, który wzbogacił się w drodze przestępstwa.Ujawnienie mechanizmu działania oskarżonego pozwoli także na podejmowanie w przyszłości skutecznych działań zapobiegawczych.Na marginesie tej sprawy należy zauważyć, że sądy dotychczas jeszcze nie doceniają w dostatecznym stopniu roli i znaczenia społecznego oddziaływania kary dodatkowej, jaką jest podawanie wyroków do publicznej wiadomości w masowych środkach przekazu, a zwłaszcza w miejscowej prasie, i zbyt rzadko ją stosują. Zdaniem Sądu Najwyższego w sprawie, w której stwierdzono, że przestępstwa dopuściła się osoba zajmująca kierownicze stanowisko lub pełniąca funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością w państwowej albo spółdzielczej jednostce organizacyjnej lub innej organizacji społecznej, a czyn pozostaje w ścisłym związku z zajmowanym stanowiskiem albo pełnioną funkcją, sąd powinien rozważyć, czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia wobec sprawcy kary dodatkowej podania wyroku do publicznej wiadomości.O kosztach orzeczono jak w części rozstrzygającej.