V KRN 367/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański (sprawozdawca). Sędziowie: E. Binkiewicz, H. Kempisty. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza S., oskarżonego z art. 55 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 226), z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 9 marca 1970 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze w ten sposób, że za przypisane oskarżonemu Kazimierzowi S. przestępstwo z art. 55 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. (Dz. U: Nr 36, poz. 226) wymierzył mu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności i 4.000 zł grzywny;na podstawie art. 73 i 74 § 2 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat; na podstawie art. 76 § 3 k.k. oddał oskarżonego na czas próby pod dozór kuratora;na wypadek nieuiszczenia grzywny w terminie zamienił ją na 40 dni zastępczej kary pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 9 marca 1970 r. Kazimierz S. został uznany za winnego tego, że w grudniu 1969 r. i w styczniu 1970 r. w okolicy wsi B. wchodził w posiadanie zwierzyny łownej za pomocą wnyków i schwytał w ten sposób sześć zajęcy łącznej wartości 3.000 zł na szkodę Wojewódzkiego Zarządu Polskiego Związku Łowieckiego w B., i za to na podstawie art. 55 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 226) - przy zastosowaniu art. 57 § 1 i 3 pkt 3 k.k. - skazany został na 4.000 zł grzywny. Ponadto na podstawie art. 363 § 2 k.p.k. zasądzono od niego na rzecz Koła Łowieckiego "T." w B. kwotę 3.000 zł tytułem odszkodowania.Wobec niezaskarżenia go przez strony powyższy wyrok uprawomocnił się.Od powyższego wyroku rewizję na niekorzyść oskarżonego wniósł Minister Sprawiedliwości zarzucając zaskarżonemu wyrokowi "obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 57 § 1 k.k. przez jego zastosowanie w stosunku do Kazimierza S. ·mimo braku warunków". Rewizja nadzwyczajna wnosiła w konkluzji o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez wymierzenie oskarżonemu na podstawie art. 55 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 226), obok orzeczonej już grzywny, odpowiedniej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ponadto rewizja wnosiła o oddanie oskarżonego na okres próby pod dozór kuratora na zasadzie art. 76 § 3 k.k. oraz o zobowiązanie oskarżonego z mocy art: 75 § 2 pkt 4 k.k. do przepracowania 20 godzin na rzecz miejscowego Nadleśnictwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Brak pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku utrudnia ustalenie okoliczności, jakie Sąd I instancji miał na względzie, stosując w sprawie art. 57 k.k., jednakże materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że zastosowanie w niniejszej sprawie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary nie było zasadne i jest ono wynikiem błędnej oceny okoliczności faktycznych oraz błędnej wykładni art. 57 k.k.W sprawie niniejszej podstawą stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, instytucji polegającej na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia bądź kary łagodniejszego rodzaju, mogłaby być tylko podstawa wskazana w art 57 § 1 k.k., a mianowicie okoliczność, że oskarżony Kazimierz S. urodzony w 1950 r. jest młodocianym w rozumieniu przepisów kodeksu karnego (vide art. 120 § 4 k.k.). Nie jest to jednak przesłanka, która sama przez się może stanowić przesłankę stosowania omawianej instytucji, co wynika z treści art. 57 § 1 zdanie ostatnie k.k. stanowiącego, że w stosunku do młodocianego nadzwyczajne złagodzenie kary może być zastosowane bez innej podstawy (wypadek wskazany przez ustawę), ale jedynie przy istnieniu szczególnie uzasadnionego wypadku.Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że uprzywilejowana podstawa do nadzwyczajnego złagodzenia kary ze względu na to, iż sprawca jest młodociany, wymaga wskazania okoliczności dających podstawę do uznania, że zachodzi w danej sprawie szczególnie uzasadniony wypadek i że nawet najniższa kara przewidziana za dany czyn lub innego rodzaju byłaby karą niewspółmiernie surową.W sprawie niniejszej brak jest podstaw do uznania, że istnieją szczególne względy przemawiające za zastosowaniem w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia tak od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej. Kazimierz S. jest wprawdzie młodociany, ale nie jest to - jak już wskazano - samodzielna przesłanka, która mogłaby zadecydować o zastosowaniu przepisu art. 57 § 1 k.k., który ogranicza zasięg stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary do szczególnie uzasadnionych wypadków, dotychczasowa zaś niekaralność oskarżonego, wobec jego młodego wieku, nie jest okolicznością w szczególny sposób przemawiającą na jego korzyść.Należy podkreślić, że opinia o oskarżonym w miejscu zamieszkania nie jest zbyt dobra, a okoliczność, że chwytał on we wnyki zające w ciągu 2 miesięcy (w grudniu 1969 r. i w styczniu 1970 r.) oraz że w obejściu oskarżonego odnaleziono aż 10 wnyków, świadczy o dużym napięciu jego złej woli. Te okoliczności wskazują, że zastosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 57 § 1 k.k. było wynikiem błędnej oceny okoliczności faktycznych i błędnej wykładni art. 57 k.k.Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności a ponadto przyznanie się oskarżonego do winy oraz jego stan majątkowy i korzyść odniesioną z przestępstwa, Sąd Najwyższy za kary współmierne uznał karę siedmiu miesięcy pozbawienia wolności i 4.000 zł grzywny.Dyrektywa wymiaru kary z art. 51 k.k. oraz okoliczność, iż w świetle cech osobistych oskarżonego należy uznać, że spełnione zostały warunki z art. 73 § 2 k.k. i że wzgląd na społeczne oddziaływanie kary nie przemawia przeciwko stosowaniu instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, skłoniły Sąd Najwyższy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.Wobec tego że oskarżony jest młodocianym zgodnie z art. 76 § 3 k.k., należało na okres próby oddać go pod dozór kuratora, którego kontrola postępowania oskarżonego stanowić będzie czynnik wdrożenia oskarżonego do uczciwej pracy i nauki (oskarżony zresztą już ją rozpoczął).Nie uwzględnił natomiast Sąd Najwyższy wniosku rewizji o włożenie na oskarżonego obowiązku z art. 75 § 2 pkt 4 k.k., albowiem nie przytoczono w rewizji nadzwyczajnej przekonywających argumentów mogących przemawiać za włożeniem tego obowiązku. W tej kwestii należało mieć na względzie, że skoro oskarżonego oddano pod dozór kuratora na okres próby, wymierzono mu 4.000 zł grzywny, a ponadto zasądzono od niego odszkodowanie, to te środki wychowawczo-represyjne są wystarczające, a to tym bardziej, że oskarżony. pracuje w gospodarstwie swego ojca i uczy się.Z wyżej przytoczonych względów oraz kierując się przepisami art. 387 pkt 1 i 3, 386 § 1 i 547 § 1 k.p.k. i art. 9, 10 i 18 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. Nr 19, poz. 73 z późn. zm.) Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.