V KRN 435/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: J. Matysiak, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława W., oskarżonego z art. 64 § 2 u.k.s., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie jako rewizyjnego z dnia 22 marca 1965 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie celem rozpoznania rewizji oskarżonego Stanisława W.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Nowym Targu - Wydział Zamiejscowy w Zakopanem z dnia 26 listopada 1964 r. Stanisław W. został uznany za winnego tego, że w dniu 21 października 1963 r. w Ł., działając wspólnie i w porozumieniu z Janiną W. i uchylając się od powinności celnej, wprowadzili z Czechosłowacji do Polski 3.000 wkładów do długopisów, 227 par pończoch damskich ze sztucznego włókna oraz 32 komplety spinek do mankietów bez uiszczenia cła w wysokości 53.575 zł, przez co dopuścił się przestępstwa z art. 64 § 2 u.k.s., i na mocy tego przepisu został skazany na 217.500 zł grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia w terminie na 726 dni aresztu zastępczego przy przyjęciu równoważnika jednego dnia aresztu w kwocie 300 złotych. Na zasadzie art. 72 u.k.s. orzeczono przepadek wymienionych wyżej przedmiotów. Nadmienić należy, że postępowanie karne przeciwko Janinie W. Sąd Powiatowy umorzył na podstawie przepisu art. 1 pkt 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174).Rewizje od tego wyroku założyli obaj obrońcy oskarżonego Stanisława W. w osobach adwokatów W. i G.W dniu 22 marca 1965 r. adwokat W. złożył pisemne oświadczenie następującej treści: "Oświadczam, że cofam rewizję wniesioną w imieniu oskarżonego Stanisława W. przeze mnie, jak również przez obrońcę adwokata G."Na rozprawie rewizyjnej w dniu 22 marca 1965 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie, po ujawnieniu treści cytowanego wyżej oświadczenia, wydał postanowienie następującej treści: "Rewizję oskarżonego pozostawić bez rozpoznania, a jej kosztami w kwocie 50 zł obciążyć oskarżonego".Od powyższego prawomocnego postanowienia Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego założył rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego Stanisława W.Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do rozpoznania rewizji oskarżonego Stanisława W., wniesionej przez adwokata W., przy czym postanowieniu temu zarzuca: obrazę art. 364 § 1 w związku z art. 376 k.p.k. przez pozostawienie bez rozpoznania rewizji oskarżonego Stanisława W., wniesionej przez wymienionego wyżej jego obrońcę, mimo braku oświadczenia tego oskarżonego co do zgody na cofnięcie tej rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Przepis art. 364 § 1 k.p.k. stanowi, że rewizję założoną przez oskarżonego lub jego obrońcę może cofnąć oskarżony. Cofnięcie rewizji założonej w imieniu oskarżonego przez jego obrońcę może nastąpić pod warunkiem, że następuje to za zgodą oskarżonego, która wynika z treści pełnomocnictwa albo została wyrażona w inny sposób stwierdzający wolę oskarżonego cofnięcia rewizji. Zasadniczym elementem w omawianej kwestii jest bezsporne wyrażenie przez oskarżonego woli cofnięcia rewizji.W toku procesu karnego obrońca nie jest pełnomocnikiem oskarżonego, lecz jego pomocnikiem i działa nie za oskarżonego, lecz obok niego. Wprawdzie ma on w procesie stanowisko o tyle samoistne, że jest niezależny od woli oskarżonego, jednakże w żadnym razie nie można uznać za trafny poglądu, aby ta niezależność sięgała dalej, niż to dopuszcza ustawa.W sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki ograniczył swe czynności do zapoznania się z treścią pisemnego oświadczenia adwokata W. bez próby ustalenia, czy oskarżony Stanisław W. wyraził zgodę na cofnięcie rewizji w sposób wyżej wskazany. Wszelkie wątpliwości w tym względzie rozstrzyga treść pisemnego oświadczenia oskarżonego, w którym stwierdził on, że nie upoważniał nikogo do cofnięcia rewizji założonej na jego korzyść.W tym stanie rzeczy należy uznać, że wspomniane postanowienie zapadło z obrazą cytowanych wyżej przepisów i dlatego też podlega ono uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do merytorycznego rozpoznania w instancji rewizyjnej.Na marginesie nadmienić trzeba, że rozpoznaniu podlega również rewizja założona w imieniu oskarżonego Stanisława W. przez adwokata G.Pisemne oświadczenie adwokata W. o cofnięciu przez niego także rewizji wniesionej przez adwokata G. nie mogło wywrzeć skutku wobec tej rewizji. Pogląd ten znajduje oparcie w treści art. 76 § 2 k.p.k., którego prawidłowa wykładnia daje podstawę do stwierdzenia, że każdy z obrońców danego oskarżonego ma pełnię praw obrończych i nie jest skrępowany czynnościami procesowymi współobrońcy. Dodać trzeba, że z treści pisemnego oświadczenia adwokata W. nie wynika, aby cofnął rewizję adwokata G. w porozumieniu z nim i za jego zgodą. W tej sytuacji należy uznać, że wyrok Sądu Powiatowego co do oskarżonego Stanisława W. nie uprawomocnił się.Zaznaczyć także należy, że wspomniany wyrok dotknięty jest obrazą przepisów prawa materialnego. Sąd Powiatowy wysokość uszczuplonego cła ustalił na kwotę 53.975 zł, a wymierzając karę grzywny w wysokości czterokrotnej kwoty należnego cła, powinien był ją wymierzyć w wysokości 215.900 zł, a nie - jak to czynił - kwocie 217.900 zł. Omawiana obraza prawa materialnego wywarła także wpływ na wadliwe ustalenie wysokości opłaty sądowej (21.790 zł zamiast 21.590 zł).Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.