WR 164/91

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Maciak. Sędziowie: płk S. Przyjemski (sprawozdawca), mjr Z. Stankiewicz (deleg. do SN).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk W. Kutzmann.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 września 1991 r. na rozprawie sprawy Piotra B., skazanego nieprawomocnie z art. 145 § 2 k.k. oraz art. 43 § 1 k.k., na karę 3 lat pozbawienia wolności i 8 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 22 lipca 1991 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktycznePowołanym na wstępie nieprawomocnym wyrokiem Piotr B. został skazany za to, że "w dniu 12 maja 1991 r., około godz. 05.00 na trasie S.-Ś., w rejonie lotniska, kierując bez wymaganych uprawnień samochodem osobowym marki «Volkswagen-passat» umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa obowiązującego w ruchu lądowym, określone w art. 2 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 36 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym, w ten sposób, że bez zachowania ostrożności z prędkością nie zapewniającą panowania nad pojazdem, w trudnych warunkach drogowych, przystąpił do wyprzedzania samochodu m-ki «Fiat-126 p», kierowanego przez Annę L., poruszającego się po jego pasie ruchu, i w trakcie wykonywania tegoż manewru wpadł w poślizg, zjeżdżając na prawe pobocze, doprowadzając do przewrócenia pojazdu, w następstwie czego pasażerowie pojazdu - Marzena N. poniosła śmierć na miejscu, Lidia N. doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy z raną ciętą na prawej skroni, otarć naskórka i drobnych ran na kończynach dolnych, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jej ciała na czas poniżej 7 dni, Daniel C. doznał obrażeń w postaci stłuczenia głowy, rany palca pierwszego ręki lewej oraz złamania drugiej kości śródręcza prawego, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jego ciała na czas powyżej 7 dni, a następnie sprawca oddalił się z miejsca wypadku, by wezwać pogotowie, jednakże nie powrócił w to miejsce, utrudniając ustalenie okoliczności, które mogły mieć wpływ na przebieg wypadku, a nadto uszkodził pojazd, który uległ wypadkowi, stanowiący własność Marka B., na łączną sumę 10 mln złotych".Rewizję od wyroku złożył obrońca oskarżonego. Zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu:1) obrazę przepisów prawa materialnego (nie wskazując jednak konkretnego przepisu, który tą obrazą jakoby jest dotknięty) przez przyjęcie, że oskarżony, kierując samochodem bez wymaganych uprawnień, umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym;2) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść wyroku, a to: art. 3 § 1, art. 85, 357 i 372 § 1 pkt 1 k.p.k., wyrażającą się w ustaleniu okoliczności faktycznych na podstawie niekompletnej opinii biegłego, bo nie uwzględniającej zeznań świadka Anny L., pominięcie obrony oskarżonego B., że do wypadku przyczyniła się Anna L., pominięcia w wyroku, iż oskarżony wyjechał na zabawę na usilne prośby sióstr N. i pominięcie, że rodzice zmarłej Marzeny N. przebaczyli wymienionemu;3) rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności, polegającą na niezastosowaniu warunkowego zawieszenia jej wykonania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy popierającego rewizję i przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy na uwzględnienie nie zasługuje.Nie ulega wątpliwości, że oskarżony w dniu 12 maja 1991 r., tj. w chwili spowodowania wypadku drogowego nie miał prawa jazdy. To, że 27 lipca 1990 r. Sąd Rejonowy w Ś., w trybie art. 89 k.k., postanowił Piotra B. zwolnić od reszty kary dodatkowej - zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (orzeczonej przez ten sąd w sprawie II K 471/89/31 sierpnia 1989 r.) nie powodowało eo ipso automatycznego odzyskania przez niego zatrzymanego mu wcześniej (w dniu 20 lipca 1989 r.) prawa jazdy. Jeżeli bowiem okres zatrzymania prawa jazdy jest dłuższy niż rok, co właśnie w sytuacji oskarżonego miało miejsce, to zwrot tego dokumentu uwarunkowany jest pozytywnym wynikiem sprawdzenia kwalifikacji fachowych ze wszystkich trzech przedmiotów egzaminacyjnych, których znajomość wymagana jest do ubiegania się o prawo jazdy, tj. przepisów o ruchu drogowym, wiadomości o budowie i obsłudze pojazdów silnikowych oraz umiejętności kierowania pojazdem (por. art. 82 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym - Dz. U. z 1983 r. Nr 6, poz. 35 z późn. zm.). Oskarżony doskonale zdawał sobie z tego sprawę, o czym świadczy jego wyjaśnienie złożone na rozprawie: "zamierzałem ubiegać się o zrobienie prawa jazdy, ale poszedłem do wojska".Wobec powyższego, w chwili wypadku Piotr B. nie był osobą uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 28 prawa o ruchu drogowym. Nie ma zatem racji obrońca usiłując kwestionować słuszne twierdzenie przyjęte w zaskarżonym wyroku, że oskarżony nie miał żadnych uprawnień do prowadzenia pojazdów.Ponieważ oskarżony zdawał sobie sprawę z istnienia w jego sytuacji zakazu prowadzenia samochodu bez prawa jazdy, jednakże świadomie postąpił odmiennie, tym samym dopuścił się umyślnego naruszenia obowiązujących w ruchu drogowym zasad. (...)