Z 145/83
PostanowienieIzba Cywilna1983-08-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudności w ustaleniu miejsca pobytu świadka, uniemożliwiające jego wezwanie na rozprawę, stanowią podstawę do zwrotu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego na podstawie art. 344 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że poważne trudności w znalezieniu świadka nie są równoznaczne z potrzebą poszukiwania dowodów w rozumieniu art. 344 § 1 k.p.k. Jeśli świadek nie może zostać sprowadzony na rozprawę z powodu niemożliwości ustalenia jego miejsca pobytu, sąd powinien rozważyć odczytanie jego wcześniejszych zeznań (art. 337 § 1 k.p.k.), a nie zwracać sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego.Stan faktyczny
Okręgowy Sąd Wojskowy zwrócił sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego z powodu trudności w ustaleniu miejsca pobytu świadka Józefa D. Sąd uznał, że wyczerpał wszystkie możliwości doprowadzenia świadka na rozprawę, a prokurator nie zgodził się na odczytanie jego zeznań. Prokurator wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując jego zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kaszycki. Sędziowie: płk H. Kmieciak, mjr J. Medyk (sędzia s. wojsk. deleg. - sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja B. i Romana N., oskarżonych z art. 158 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 1983 r. zażalenia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na postanowienie Okręgowego Sądu Wojskowego w N. z dnia 17 sierpnia 1983 r. o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego i po zapoznaniu się z pisemnym wnioskiem przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o uwzględnienie zażalenia,uwzględniając zażalenie prokuratora, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę Andrzeja B. oraz Romana N. przekazał Okręgowemu Sądowi Wojskowemu w N. do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Okręgowy Sąd Wojskowy w N. - postanowieniem z dnia 17 sierpnia 1983 r. - na rozprawie zwrócił w trybie art. 344 § 1 k.p.k. niniejszą sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego co do ustalenia aktualnego miejsca pobytu świadka Józefa D.W uzasadnieniu tego postanowienia sąd pierwszej instancji powołał się na "poważne trudności w znalezieniu świadka, pomimo przesyłania wezwań pod adres wskazany w akcie oskarżenia oraz ich prób doręczenia mu za pośrednictwem MO i WSW, a nawet zarządzenia przymusowego doprowadzenia". W dalszej części przytoczonych w tym uzasadnieniu wywodów uznał, iż "w związku z tym, że oskarżyciel publiczny nie zgodził się na odczytanie zeznań świadka Józefa D., którego wezwać ani doprowadzić na rozprawę nie zdołano, a sąd wyczerpał wszystkie możliwości doprowadzenia świadka na rozprawę, należało postanowić jak na wstępie".W złożonym zażaleniu prokurator zakwestionował zasadność zacytowanych poglądów sądu i, uznając je za niesłuszne oraz pozbawione podstaw, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zażalenie prokuratora jest zasadne, a przytoczona w nim argumentacja jest przekonująca. Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji "poważne trudności w znalezieniu świadka" w tej sprawie nie są równoznaczne" z potrzebą poszukiwania dowodów w rozumieniu art. 344 § 1 k.p.k. W toku postępowania przygotowawczego świadek Józef D. złożył zeznania do protokołu znajdującego się w aktach, a jeżeli z powodu niemożliwości ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu nie można było doręczyć mu wezwania i w konsekwencji również sprowadzić na rozprawę - to sąd miał do wyboru albo od razu postąpić w myśl art. 337 § 1 k.p.k., albo jeszcze przez pewien czas kontynuować próby ustalenia miejsca pobytu świadka. Do postąpienia w myśl art. 337 § 1 k.p.k. zgoda żadnej ze stron nie była sądowi potrzebna. Nakazanie zaś prokuratorowi kontynuowania prób ustalenia miejsca pobytu świadka nie było uzasadnione, gdyż prokurator - jak trafnie podnosi się w zażaleniu - nie dysponował w tym zakresie innymi (lepszymi) możliwościami i środkami niż sąd.
Powiązane orzeczenia
- I KZ 8/23 2023-07-12Czy postanowienie o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa, oparte na art. 344a § 1 k.p.k., było zasadne, jeśli nie wykazano kumulatywnego spełnienia przesłanek istotnych braków postępowania przygotowa…
- V KO 51/13 2013-07-04Czy trudności w ustaleniu miejsca pobytu oskarżonego i doręczeniu mu wezwań na rozprawę, wynikające z jego ukrywania się, stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- Z 51/71 1971-08-25Czy przekazanie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego na podstawie art. 344 § 1 k.p.k. jest zasadne, gdy niezbędne czynności dowodowe mogą być przeprowadzone w czasie rozprawy sądowej bez…
- Z 6/76 1976-06-08Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. w celu rozszerzenia postępowania, jeśli zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na prawidłowe wyrokowanie?
- I KZ 58/23 2023-12-19Czy zwrot sprawy prokuratorowi celem uzupełnienia śledztwa na podstawie art. 344a § 1 k.p.k. jest dopuszczalny, gdy usunięcie stwierdzonych braków postępowania przygotowawczego nie powoduje znacznych trudności w postępow…
Powołane przepisy
art. 158 § 1 KKart. 344 § 1 KPKart. 337 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.