Z 6/76
PostanowienieIzba Cywilna1976-06-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. w celu rozszerzenia postępowania, jeśli zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na prawidłowe wyrokowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwrócenie sprawy prokuratorowi na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. w celu rozszerzenia postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla zapewnienia prawidłowego wyrokowania. Jeżeli materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na dokonanie ustaleń faktycznych odpowiadających prawdzie, a powstałe trudności ograniczają się do oceny zebranego materiału, brak jest podstaw do skorzystania z tego przepisu.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy zwrócił sprawę Kazimierza L. prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania na czyny Wiesława C., który nie został pociągnięty do odpowiedzialności. Prokurator złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie prokuratora, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do dalszego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski, płk W. Sieracki (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Ziewiński. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza L., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 1976 r. zażalenia prokuratora na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 marca 1976 r. i po wysłuchaniu Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie zażalenia, na podstawie art. 386 i 387 pkt 2 k.p.k., uwzględniając zażalenie prokuratora, uchylił powołane postanowienie z dnia 30 marca 1976 r. i sprawę Kazimierza L. przekazał do dalszego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w N.Uzasadnienie faktyczne(...) W czasie rozpoznawania sprawy oskarżonego na rozprawie głównej w dniu 30 marca 1976 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w N. postanowił na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. zwrócić prokuratorowi sprawę Kazimierza L. w celu rozszerzenia postępowania na czyn Wiesława C. nie pociągniętego do odpowiedzialności karnej za naruszenie w dniu 10 stycznia 1976 r. nietykalności cielesnej Kazimierza L.Na postanowienie to złożył zażalenie prokurator, wnosząc o uchylenie tego postanowienia.Uzasadnienie prawne(...) Po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie wniesionego zażalenia, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarty w zażaleniu prokuratora wniosek o uchylenie powołanego na wstępie postanowienia sądu pierwszej instancji zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że konieczną przesłanką zezwalającą sądowi zwrócić na podstawie przepisu art. 344 § 2 k.p.k. sprawę prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania na czyny osób nie pociągniętych w dotychczasowym postępowaniu do odpowiedzialności karnej jest zapewnienie prawidłowego wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Na tle istoty tej przesłanki należy uznać, że powołany przepis spełnia funkcję jednego z tych unormowań procesowych, które umożliwiając dokonanie ustaleń faktycznych odpowiadających prawdzie (art. 2 § 1 pkt 2 k.p.k.) stwarzają warunki do prawidłowego wyrokowania, a więc do trafnego zastosowania środków przewidzianych w prawie karnym (art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k.) i realizacji w ten sposób zadań wymiaru sprawiedliwości. Jednym z podstawowych zadań postępowania karnego jest uzyskanie takiej wiedzy o faktach, które umożliwiłyby rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności prawnokarnej osoby za określony czyn. W związku z tym wiele przepisów kodeksu postępowania karnego normuje warunki kształtowania procesu poznawczego, tzw. warunki zbierania dowodów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych odpowiadających prawdzie. Jednym z takich przepisów jest art. 344 § 2 k.p.k. W tym kontekście należy wyrazić pogląd, że jeżeli w dotychczasowym postępowaniu karnym przeprowadzono wszystkie dowody, które w zakresie zarzuconego oskarżonemu przestępstwa pozwalają w pełni na dokonanie ustaleń faktycznych odpowiadających prawdzie i w związku z tym zapewnione jest prawidłowe wyrokowanie w rozpoznawanej sprawie, a powstały w sprawie problem ogranicza się wyłącznie do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (a w szczególności do oceny wiarygodności zeznań przesłuchanych świadków i wyjaśnień oskarżonego), to uznać należy, że w takiej sytuacji brak przesłanki uzasadniającej zwrócenie sprawy prokuratorowi na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. w celu w tym przepisie wskazanym.Zebrany w sprawie oskarżonego Kazimierza L. materiał dowodowy jest kompletny i żadnych luk w zakresie informacji dowodowej nie wykazuje, co w konsekwencji zapewnia możliwość prawidłowego wyrokowania w granicach zarzuconego oskarżonemu przestępstwa. Brak zatem podstawowej przesłanki do zwrócenia sprawy prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania przez pociągnięcie do odpowiedzialności karnej świadka Wiesława C., który w dotychczasowym postępowaniu był już kilkakrotnie przesłuchiwany. Prawidłowe wyrokowanie w sprawie oskarżonego jest zależne tylko i wyłącznie od dokonania bezbłędnej oceny zebranego już wyczerpująco materiału dowodowego, a zwłaszcza od oceny wiarygodności wyjaśnień samego oskarżonego oraz zeznań świadków Wiesława C. i Tadeusza M. Ewentualne trudności jedynie w zakresie oceny zebranego wyczerpująco materiału dowodowego nie mogą stanowić podstawy do skorzystania przez sąd z art. 344 § 2 k.p.k.Z tych względów należało postanowić jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KZ 27/25 2025-07-29Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa, jeśli zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu i pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd?
- IV KZ 126/74 1984-06-07Czy sąd może przekazać sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, jeśli dotychczasowe poszukiwania dowodów nie przyniosły rezultatów i dalsze czynności nie rokują nadziei na ich znalezienie?
- Z 29/73 1973-08-06Czy zwrot sprawy prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania na czyny osób niepociągniętych do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. może nastąpić, gdy nie istnieją dostateczne podstawy do przyjęci…
- I KZ 8/23 2023-07-12Czy postanowienie o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa, oparte na art. 344a § 1 k.p.k., było zasadne, jeśli nie wykazano kumulatywnego spełnienia przesłanek istotnych braków postępowania przygotowa…
- Z 51/71 1971-08-25Czy przekazanie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego na podstawie art. 344 § 1 k.p.k. jest zasadne, gdy niezbędne czynności dowodowe mogą być przeprowadzone w czasie rozprawy sądowej bez…
Powołane przepisy
art. 156 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 386art. 344 § 2 KPKart. 2 § 1 pkt 2 KPKart. 2 § 1 pkt 3 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.