Z 41/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kruszka (sprawozdawca). Sędziowie: płk C. Lipski, ppłk E. Olczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk S. Zalewski.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym zażalenie obrońcy oskarżonego Zdzisława G. na postanowienie Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 7 sierpnia 1969 r., odmawiające zastosowania przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) do przestępstwa z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 5 m.k.k., za które Zdzisław G. został skazany wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 3 lipca 1967 r.Obrońca domagał się w zażaleniu zmiany postanowienia Sądu Okręgu Wojskowego w N. przez złagodzenie - na mocy przepisów cytowanej ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii - kary 5 lat więzienia, wymierzonej na podstawie art. 5 m.k.k., do kary 3 lat i 4 miesięcy więzienia oraz odpowiedniego złagodzenia kary łącznej.Sąd Najwyższy postanowił: zażalenia obrońcy nie uwzględnić.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Przestępstwo z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 5 m.k.k. popełnił Zdzisław G. w ten sposób, że w dniu 1 lutego 1967 r., jako obywatel polski usiłował wejść w porozumienie z osobą działającą w interesie obcego rządu, a mianowicie z III sekretarzem ambasady, któremu - w zamian za pomoc w ucieczce za granicę do któregokolwiek z państw kapitalistycznych - zaoferował przekazanie posiadanych wiadomości wojskowych ze świadomością, że mogą być one wykorzystane na szkodę Państwa Polskiego, lecz zamierzonego przestępstwa nie popełnił, ponieważ przedstawiciel placówki nie zgodził się na tę propozycję. Sąd wymierzył skazanemu za ten czyn karę 5 lat więzienia oraz karę utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat.W postanowieniu z dnia 7 sierpnia 1969 r., na które żali się obrońca, sąd uznał, że powyższe przestępstwo skazanego jest wyłączone spod dobrodziejstwa ustawy z 21 lipca 1969 r. o amnestii.Obrońca w zażaleniu kwestionował to stanowisko Sądu, jako oparte na błędnej wykładni art. 7 pkt 2 cytowanej ustawy. Nie można - zdaniem obrońcy - przyjąć, że wiadomości, których przekazanie III sekretarzowi ambasady zaoferował skazany, objęte były tajemnicą państwową lub wojskową. Dlatego też nie można było uznać w wyroku, że skazany popełnił przestępstwo z art. 7 m.k.k. lub 83 k.k.W.P., obecnie zaś nie można uważać, że działanie skazanego wchodzi w zakres szpiegostwa.Sąd Najwyższy uznał stanowisko obrońcy za nietrafne.Art. 7 pkt 2 ustawy z 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) stanowi, że amnestii nie stosuje się do przestępstw "w zakresie sabotażu i szpiegostwa określonych w dekrecie z 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa".Zakres ten wyznacza nie określona kwalifikacja prawna czynów (dlatego art. 7 pkt 2 cytowanej ustawy jej nie wymienia), lecz sama istota czynów, ich charakter szpiegowski.W pojęciu "przestępstw w zakresie szpiegostwa" mieszczą się obok sprawstwa wszystkie zjawiskowe formy szpiegostwa (przygotowanie, usiłowanie, podżeganie, pomoc), a także te czyny karalne, które w dekrecie z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) zostały uznane za odrębne przestępstwa (art. 5, 6 i 13 § 1 i 2 m.k.k.), jeżeli działanie sprawcy związane było ze szpiegostwem. "Przestępstwa w zakresie szpiegostwa" w rozumieniu art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) - to wszystkie czyny związane ze współdziałaniem z obcym wywiadem w urzeczywistnieniu jego celów. Forma urzeczywistnienia tych celów może być różna i wcale nie jest ograniczona do działania przewidzianego w art. 7 m.k.k. Obcy wywiad urzeczywistnia swe cele tylko w drodze uzyskania wiadomości stanowiących tajemnicę państwową czy wojskową, lecz także między innymi przez uzyskanie wiadomości nie mających tego charakteru, lecz pozwalających na dokonanie ustaleń potrzebnych wywiadowi. I chociaż przekazanie takich wiadomości obcemu wywiadowi nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 7 m.k.k., to jednak stanowi przestępstwo w zakresie szpiegostwa, kwalifikowane w zależności od okoliczności z art. 5 lub 14 § 1 m.k.k. (udzielenie pomocy organizacji obcego wywiadu).Takim właśnie przestępstwem był czyn skazanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skazany usiłował wejść w porozumienie z przedstawicielem ambasady w tym celu, by przekazać mu wiadomości oczywiście nie te, które były powszechnie dostępne, lecz takie wiadomości dotyczące wojska, którymi przedstawiciel ten byłby zainteresowany z punktu widzenia władz swego kraju tak dalece, żeby w zamian za nie umożliwić skazanemu wyjazd do jednego z krajów kapitalistycznych.Z powyższych względów należy uznać za słuszne stanowisko Sądu Okręgu Wojskowego w N., który uważając przestępstwo skazanego za należące "do zakresu szpiegostwa", nie zastosował do niego amnestii.